Moj dzied, Raman Sabalenka

Los majho dzieda, Ramana Sabalenki, nielha nazvać lohkim — u 30-ja hady, padčas sapraŭdnaha palavańnia na biełaruskamoŭnych, jon trojčy apynuŭsia za kratami.

Pra toje, što dzieda aryštoŭvali nie tolki ŭ 1937-m i ŭ 1929-m, my daviedalisia vypadkova

Padčas adnaho z aryštaŭ, kali ad majoj babuli adviarnulisia ŭsie znajomyja — žonka «voraha naroda», lepiej pry sustrečy pierajści vulicu — zdaryłasia takaja historyja.

Jašče adzin aryšt adbyŭsia padčas vajny — typovaja pravakacyja tych časoŭ, kali śpiecyjalna padrychtavany čałaviek pieradaje inšamu listoŭku z antysavieckim źmiestam.

Dzied nikoli nie pisaŭ i nie raskazvaŭ pra vajnu, jak i nie krytykavaŭ savieckuju ŭładu — i da taho, i da taho jon staviŭsia zvyšadmoŭna: kali vajnu chacieŭ zabyć, to savieckaja ŭłada zaŭždy była pobač.

Adzinaja dziedava zhadka pra vajnu była pra toje, što jon pryvioz baćku paru łakavanych tuflaŭ, vielmi modnych u tahačasnaj Jeŭropie. Ale ŭ vioscy Sabali chadzić u ich nie było dzie, dyj pražyli hetyja tufli roŭna dzień — novy haspadar amal adrazu pajšoŭ čyścić u ich chleŭ. Što da savieckaj ułady, to dzied uzradavaŭsia śmierci Stalina, čym napałochaŭ svajakoŭ.

Knihi dzieda čytali — apovieść «Niezamužniaja ŭdava» była, kaniečnie, nie tym, što ciapier nazyvajuć bestseleram, ale dla taho času była vielmi papularnaj. Jak i aŭtabijahrafičnaja tryłohija «Idu ŭ žyćcio».

Na vialiki žal, my ź dziedam tak i nie sustrelisia — jon pamior u 1975 hodzie ad nastupstvaŭ insultu, kali 9 Maja da jaho pryjšli ź vinšavańniami znajomyja.

U mianie, dyj u inšych maich svajakoŭ, svojeasablivaje ŭsprymańnie postaciaŭ biełaruskaj litaratury savieckaha času — amal pra ŭsich dzied šmat raskazvaŭ, i vobrazy składvalisia sami saboj: chtości hienijalny, chtości maje prablemy z charaktaram, ale pry hetym nieasprečna talenavity, chtości piša «na chutkaść» i skardzicca na adsutnaść hrošaj.

Sam dzied nie pretendavaŭ na pieršyja miescy ŭ biełaruskaj litaratury i dobra heta ŭśviedamlaŭ

Kali častka maich svajakoŭ adpraŭlałasia ŭ Maskvu,

stała niezrazumieła, što rabić z rukapisami, jakija raniej zachoŭvalisia ŭ dziedavaj kvatery na Janki Kupały.

Na stale ŭ siabie ja trymaju jahonuju čarnilicu — vielmi hustoŭnuju reč, ź nievialikim natatnikam — adzinaje, što zastałosia ŭ mianie padčas troch roznych pierajezdaŭ, kali nie ličyć knih.

Dziedu «nie pašancavała» z dataj naradžeńnia — reč u tym, što 17 kastryčnika naradziŭsia Mikałaj Čarhiniec, čyj jubilej moža pierakryć badaj lubuju litaraturnuju postać.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0