U čym sutnaść sprečak vakoł kryža polskim vajakam u Kurapatach?
30 kastryčnika ŭ Kurapatach pastavili kryž pamiaci aficeraŭ Vojska Polskaha, rasstralanym NKVD u 1940-1941 hadach. I ŭ toj ža dzień jon prapaŭ. Chto jaho źniaŭ, niajasna. Ale heta padzialiła abaroncaŭ Kurapataŭ na dva łahiery.
Adny zajaŭlajuć, što taki znak piarečyć histaryčnaj praŭdzie i tamu skažaje sens miemaryjała. Nijakich polskich žaŭnieraŭ tam nie rasstrelvali. Heta adbyłosia ŭ Katyni dy niekalkich inšych miaścinach. A značyć, taki znak advodzić uvahu ad momantu, što stralali ŭ Kurapatach svaich ža, hramadzian Biełarusi.
Inšyja nie bačać prablemy. Chaj buduć lubyja znaki pamiaci, ad usich, chto smutkuje. Tym bolš, što nie ŭsie pachavańni daśledavalisia.
Adny apielujuć da taho, što «my nikoli nie staniem vialikaj nacyjaj, pakul našyja palityki, historyki i inšyja dziejačy buduć ustaloŭvać pomniki čužym aficeram u nacyjanalnym miemaryjale». Heta, maŭlaŭ, u toj čas, jak sotni mahiłaŭ biełaruskich žaŭnieraŭ niedahledžanyja.
Inšyja zaŭvažajuć, što heta miemaryjał nie tolki rasstralanym u dadzienym miescy, a va ŭsioj krainie ŭ toj čas.
Heta jak simvał čałaviečych pakutaŭ.
U dadatak, u polskim vojsku słužyli ludzi roznych nacyjanalnaściaŭ, u tym liku biełarusy.
Niechta dadaje, što pachavańni ŭ Kurapatach raskopvalisia paśla vajny śpiecsłužbami, a pareštki ludziej mahli vyvozicca. Rasstrelvali tam ludziej nie tolki ŭ 1939-1941 hadach, pačalisia hetyja złačynstvy značna raniej. To akurat u vierchnich płastach pachavańniaŭ mahli być trupy žaŭnieraŭ polskaha vojska.
A pakolki dakładnyja dakumienty pakul nie apublikavany, a mahli być i ŭvohule źniščany, to ciažka vyznačyć dakładnyja imiony pachavanych.
Abaroncy «znosu» pamiatnaha znaka apielujuć da taho, što Kurapaty — miesca rasstrełu mirnaha nasielnictva. A roźnica pamiž takimi pachavańniami i mahiłami ŭdzielnikaŭ vajskovych farmavańniaŭ — vialikaja. Ale nie admaŭlajuć, kab padobny znak źjaviŭsia ŭ pamiać pra zabitych cyvilnych ludziej polskaj nacyjanalnaści. I tym samym nie zvužać achviaraŭ tolki da «aficeraŭ».
Praciŭniki naadvarot paprakajuć abaroncaŭ u kanjunkturščynie: znak źjaviŭsia akurat pierad pryjezdam pasłoŭ.
«Nastojlivaje naviazvańnie nam, hramadzianam Biełarusi, pamiaci pra čužyncaŭ, u dadzienym vypadku polskich niavinnych achviaraŭ, jakija paciarpieli nie ŭ Biełarusi, niechacia słužyć ukaranieńniu ŭ śviadomaści hramadzian Biełarusi albo pačućcia ich prynaležnaści da Polščy, albo pačućcia ich vinavataści za hetyja achviary», — napisaŭ adzin z kamientataraŭ na forumie.
A što Vy dumajecie pra hetuju dyskusiju? Jak vy ličycie, jakim pavinien być miemaryjalny kompleks u Kurapatach?
Kamientary