Archiŭ

(Francuskija paety ŭ pierakładach Słavamira Adamoviča)

№ 12 (109), 1998 h.

Spačatku źjaviłasia ideja pravieści 14 lipienia čarhovyja paetyčnyja čytańni. Potym była sfarmulavanaja nazva — «Paezija i Revalucyja». Potym padumałasia, što dziela raźvićcia idei na mierapryjemstva varta zaprasić spadara Pasła Francyi ŭ Biełarusi. Ale tut mianie apiaredziŭ amatar destruktyŭnych akcyjaŭ niechta L. i svaimi pavodzinami prymusiŭ spadara Pasła pakinuć miežy majoj Krainy. Tady ad marazmu stalicy ja ŭciok pad daždžy pravincyi.

... Mocny viecier chistaŭ buchmatyja łapy chvojaŭ, knievała kačania ŭ travie, saroka dziaŭbła niedaśpiełuju truskaŭku... I paŭstavała pierad vačyma revalucyjnaja Francyja: dzień 14 lipienia, 1789 hod, zvajavanaja Bastylija, i paśla — pachod Imperatara praź biełaruskija ziemli, spadzievy Litvy na viartańnie pryvilejaŭ Vialikaha Kniastva...

Dziela dalejšaha raźvićcia idei ja ŭziaŭ niekatoryja vieršy francuskich paetaŭ, kab pierakłaści ich dumki na movu Biełaruskaj Narodnaj Respubliki.

Słavamir Adamovič


 

Daminik Hranmon

MANIFESTACYJa

Pieršaja kropla daždžu

na padbarodździ, pobač z vusnami —

niby kroŭ. Tolki viecier

moža padniać hety śviet,

hetyja afišy, apałyja listy,

pieśniu dziaŭčat, šaliki i natoŭp —

moža padniać da ŭzroŭniu drevaŭ.

 

Hi Bielle

ŚPINOJu DA KAZARMAŬ

Prychilny da kazarmaŭ,

aślepleny, jak reč, jakuju tolki što raspakavali,

chistajučysia ad pieralivistaj prastory,

ja ŭbačyŭ svabodu — haryzantalnaja, kruhłaja,

jana kružlała pa kalidorach viadomych miescaŭ
na niebie,

a potym — ničoha. Tolki pa horła svabody.

I ŭpeŭnienaść, što ja ŭ joj pramyju vočy

pieršy i, moža, apošni raz.

Traplajučy z kamery ŭ kameru, ujaŭlaŭ ja

svaje ślady ŭ hetaj łopnutaj budučyni,

dzie ja spadziavaŭsia rassypać hulniovyja kości

ŭłasnaj niazdatnaści.

Upisany ŭ perspektyvu pryrody,

vałodaŭ ja padarunkam,

jaki byŭ varty

tryjumfalnaha viartańnia vyhnańnika.

Rajskim, dalboh, padarunkam

za piakielnaje panižeńnie.

***

Padrychtujsia: tabie budzie nialohka.

Niahodniki zaŭsiody paznajuć adzin adnaho —

pa adsutnaści cieniu na cerach.

Jak možna ŭ heta nia vieryć?

Jany majuć pieravahu ŭ roście, žaleznuju lohiku

majuć,

jany, jak dubcy, jakija bieśpierastanku, adzin za adnym,

vymajuć z vady.

Niahodniki — tvaja supraćlehłaść. Jany pišuć

svaje zakony na pozvach

pra vopis majomaści.

Ich šmat, jany padtrymlivajuć adno adnaho.

Jany spraščajuć žyćcio.

 

Alen Łans

NA NIAMIECKI ŁAD

Pry ŭmovie, što vuličny ruch

pieraciaty nia budzie,

pry ŭmovie, što šeście nie apanuje prastoru

handlovych šlachoŭ,

pry ŭmovie, što demanstranty nia ŭździenuć

ni masak, za jakimi mažliva schavacca,

ni zaplečnikaŭ, u jakich zakarcić schavać zbroju,

pry ŭmovie, što nadpisy i transparanty

nia buduć razychodzicca z ducham kanstytucyi—

dazvalajecca pravodzić demanstracyi,

pakolki my ŭ krainie svabody j hałosnaści,

adnak dziela bolšaj biaśpieki

niekalki broniemašynaŭ zahadzia

buduć na kožnym učastku važnym

sačyć za paradkam volevyjaŭleńnia

našych suhramadzianaŭ.

 

Pjer Tylman

***

Ja stamiŭsia žabrakom ustavać štoranicy

i ciahnucca pa vulicy chmarnym dniom,

ja stamiŭsia zmahacca ź nikčemnym žyćciom,

ja stamiŭsia ŭ pustelni štonočy spać,

ja stamiŭsia stamlacca, jak źvier,

ja zły na ŭvieś śviet ciapier,

ja syty pa horła hetym bahnom.

PUSTATA

Ja hoły j bosy,

liču straty,

razuty j raździety,

z pustymi rukami,

z pustoj hałavoj,

uvieś u ranach i jazvach,

ciemra pierad vačyma,

bolš ničoha nia baču,

ludziej bolš niama,

ludzi pajšli pa chatach,

ale źnikli budynki;

lohka krytykavać kamfort i šeraść žyćcia-byćcia,

pustoje,

bolš ničoha niama,

piasok, pył i smoh,

u horle piaršyć,

nazyvajcie heta zabrudžvańniem asiarodździa,

tupaściu j atłuścieńniem,

nazyvajcie heta śvinstvam

našaha biazdarnaha žyćcia —

heta ŭžo nia maje značeńnia.

Ja znoŭ uziaŭ u ruki piaro,

ja znoŭ vyčuchaŭ svaje skarhi,

ja pradoŭžyŭ stary ramans,

ja byŭ paetam, potym adkłaŭ piaro

i ŭžo paetam nia byŭ,

ja nie ŭvachodžu ciapier ni ŭ jakija šerahi;

kali b ja moh zrazumieć, čamu

žančyna biare dzicia na ruki

i ŭpuskaje jaho na ziamlu,

junak vychodzić na sonca

j zachodzicca kašlem —

nazyvajcie heta supadzieńniem,

nazyvajcie jak chočacie,

uva mnie adna pustata,

ja baču pustyja sny, žyvu z pustymi vantrobami,

całuju z pustoj dušoju,

ale ja viedaju ŭsio, što treba havaryć,

kab zdavacca žyvym,

ja viedaju canu lubovi i imhnieńniam ščaścia,

umieju hulać, jak chłopčyk;

ja viedaju, što treba havaryć,

kab mieć vyhlad žyvoha,

ale ja ŭzdryhvaju kožny raz,

kali mima pranosicca chłopiec na matacykle,

i nie mahu advieści vačej ad dziaŭčynki,

što skača praz matuzok vieraŭčany i zalivajecca śmiecham,

ja pamiataju štochviliny

pra taho, chto kinuty ŭ turmu,

chto vypraviŭsia ŭ šlach,

chto zaviaršaje žyćcio suicydam...

 

Pjer Dełła Faj

UŽO

Preč z padmostkaŭ! Ja patrabuju admovy,

adračeńnia j advahi.

Užo ty nia ŭbačyš ni bahaćcia, ni słavy.

Barbary ŭ hości zavitali da nas.

Nichto nie zaŭvažyŭ, što jany ŭžo daŭno — tut.

Paśmiajemsia z prydurkaŭ. Jany ŭsio jašče

ź nieciarpieńniem čakajuć, što voś-voś

pryziemlacca robaty z Marsu!

Uzradujsia! Užo zakapali Paeziju, jaje

nadmahille — karykatura.

Navat u čałavieka ŭžo pravaliŭsia nos

ad smurodu vialikich stalic.

Našeście barbaraŭ — heta nia dzikija,

lutyja zhrai.

Heta z hnojnaj kłaaki vysočvajecca smurod.

Voś i nieba ŭžo vanituje.

Jano taksama. I ŭžo.

 

 

Kamientary

Ciapier čytajuć

Alimpijski čempijon Aramnaŭ: Nam vyhadnaja praciahłaja vajna, i Vova dy Saša ŭ joj pieramohuć24

Alimpijski čempijon Aramnaŭ: Nam vyhadnaja praciahłaja vajna, i Vova dy Saša ŭ joj pieramohuć

Usie naviny →
Usie naviny

U Minsku BMW urezałasia ŭ aharodžu i pierakuliłasia1

46‑hadovaha kaśmietołaha z Kałodziščaŭ asudzili pa dźviuch palityčnych kryminałkach4

U Biełarusi pabudujuć druhi krematoryj3

Sud u Maskvie pryhavaryŭ da pažyćciovaha terarystaŭ, jakija napali na «Krokus»2

U Viciebsku 17‑hadovaja dziaŭčyna biła tvaram ab stoł i złamała nos svajoj siabroŭcy9

Ramont za svoj košt. Kala mietro «Kamiennaja Horka» prapanujuć dziŭnuju arendu — ci vyhadna?

Sieviaryniec napisaŭ, jak jamu ŭ turmie prapanoŭvali supracoŭnictva10

Ułady Irana pryznali, što novy viarchoŭny lidar paranieny — pierałom stupni i parezy na tvary5

Ci budzie Rasija zdymać viarški z naftavaha kryzisu praz vajnu ŭ Iranie? Vyhladaje, što tak18

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Alimpijski čempijon Aramnaŭ: Nam vyhadnaja praciahłaja vajna, i Vova dy Saša ŭ joj pieramohuć24

Alimpijski čempijon Aramnaŭ: Nam vyhadnaja praciahłaja vajna, i Vova dy Saša ŭ joj pieramohuć

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić