Taciana Śnitko. KAZKA PRA BUTERBROD

KAZKA PRA BUTERBROD

Taciana Śnitko

Dniami razhavaryłasia ź siabroŭkaju. «Jajek, masła ŭdałosia nazapasić na Kalady» — «A mnie svajaki taksama pryvieźli...» Pra toje samaje čuvać žanočyja razmovy ŭ transparcie. I ŭsie ŭ takim vypadku kanstatujuć: vo, maŭlaŭ, ščaście pryvaliła!

Až śmiešna, «skažy mnie, što ty ličyš ščaściem, i ja skažu, chto ty». Dakładniej, dzie ty maješ ščaście žyć. Dla bolšaści biełarusaŭ zvyčajnaje, naturalnaje, narmalovaje pierasoŭvajecca ŭ bok ekstremizmu — da paniaćciaŭ «zvyš». Try dziasiatki jajek i čatyry pački masła «na čorny dzień» — heta jak by super.

Na prypynkach la mienskaj Kamaroŭki albo pa kramach napaŭhołasu vykonvajecca j vykazvajecca niejkaje tajemstva prazreńnia. Hałoŭnyja słovy — «Dzie?» i «Jon». «Jon abiacaŭ usich nakarmić, jak na ŭboj, — i dzie?!» «Košty? Ja ich tolki maluju na ceńnikach! Spytajcie Jaho!» Hetkija dyjalohi viaduć čaściej maładyja pakupniki i pradaŭcy. Pensijanery chodziać u čerhi, jak moładź — na mitynhi: sustreć znajomych i patusavacca. Pryncypovaja roźnica palahaje, praŭda, u psychalohii. Ja j maje siabry, sustreŭšysia na akcyi, nia słuchajemsia kamandaŭ, pra što b ni papiaredžvali achoŭniki zaŭhodnaha režymu paradku. U čarzie z pensijaneraŭ usio nia tak. Voś u našaj «bulvarnaj» kramie (adnoj z troch) «vykidajuć» małako. Pradaŭcy ruchajucca z takoj chutkaściu, što ty dakładna nie paśpieješ na pracu. Ja ŭłažu biez čarhi, kładu im hrošy j biaru dva pakiety. Pa čarzie prabiahaje ropat: «Maładyja abnahleli!» Varta pahladzieć u vočy bližejšaha vykryvalnika tvajho nachabstva i biezapelacyjna adrezać: «Maładyja pracujuć u hety čas na karyść Biełarusi! Sami stojcie ŭ savieckich čerhach!» — jak ustaloŭvajecca maŭčańnie (znak zhody, kali takaja treba). Tolki pradaŭščyca ŭśled kryčyć: «Dziaŭčyna! Zabiarycie reštu!» Rešty (tysiača rubloŭ!) nia treba. Heta vam, płata za majo nachabstva!

Narod u svajoj masie zdolny padparadkoŭvacca praktyčna lubomu zahadu. Usio zaležyć ad tonu, jakim jon dadzieny. Ja heta zrazumieła ŭ siarednich klasach škoły paśla vypadku z baćkavymi siabrami. Jany vyrašyli źlohku «zamačyć» niejkaje ci śviata, ci ŭdałuju pakupku, ci čyjości padvyšeńnie pa pracy i zajšli ŭ hości jakraz tady, kali tata abiacaŭ padvieźci mianie na aŭtobusnuju stancyju. Maje dziciačyja prośby j śloznyja ŭklenčańni na darosłych nie padziejničali, jak i toje, što zryvajecca vielmi važnaja sprava. Ja pakryŭdziłasia i razzłavałasia, a potym niečakana prykryknuła na dziadźkoŭ: «Usie ŭstali! Butelki — u kišeni! Apranulisia! Vyjšli!» Mo tamu, što słužyli ŭ vojsku, a mo — ad niečakanaści, ale razhon śviatočnaj pjanki ŭdaŭsia. Vychodziačy z aŭtamabila na vakzale, baćka pieraprašaŭ, a jahonyja tavaryšy j zaraz uzhadvajuć pra toj vypadak — čamuści z zachapleńniem: «Nu ty nas i pašychtavała tady!» — i mohuć navat uźniać tost za mianie, nachabnicu hetkuju... Ale ja prosta liču, što abiacańni treba vykonvać.

Mnie časam zdajecca, što pa tym ža pryncypie dziejničajuć i milicyjanty. Sama nazirała, kali padčas sudu nad Łabkovičam i Šydłoŭskim amonaŭcy adhaniali ludziej dalej ad hanku suda (kali la hanku byŭ učynieny «chapun»). Adnaklaśnica Vadzima Łabkoviča, maleńkaja chudzieńkaja dziaŭčynka, adstupiŭšy niekalki krokaŭ, spyniłasia, zirnuła ŭ vočy zdaraviakoŭ u formie i spakojna abviaściła im, što nia sydzie z hetaha miesca ni na krok. Sekundu abodva z pahražalnym vyhladam nasoŭvalisia na jaje, jak dźvie šera-sinija chmary. Potym — spynilisia. Jašče praź imhnieńnie adzin ź ich nia vytrymaŭ pozirku dziaŭčyny, rezka adviarnuŭsia i... adyšoŭ preč. Toj, što zastaŭsia, ažno źmianiŭsia z tvaru i pasprabavaŭ kryknuć: «Voś ja ciabie zaraz!..» «My ciabie samoha zaraz!..» — tym ža tonam kryču jamu ja (staju ŭ niekalkich krokach). Žach u vačach amonaŭca milhaje, choć jon imkniecca vałodać saboj. A tut jašče ichny kamandzir padychodzić i, vysłuchaŭšy našyja skarhi j patrabavańni, na padnačalenaha prykrykvaje. «A vy, kali łaska, možacie padyści», — heta nam. «Dziakuj, choć adzin sapraŭdny mužčyna siarod vas znajšoŭsia». Cikava, što praź niejki čas, pierad pačatkam patasoŭki z zachopam deputata Ščukina, bližejšy z «achoŭnikaŭ paradku» vyciskaŭ mianie z terytoryi kala suda sa słovami: «Nu nia bojsia, ja tabie ničoha nie zrablu, tolki, kali łaska, adydzi, nam zahadali, ja nie vinavaty...»

Vysnova: hałoŭnaje — našaja ćviordaść, a bajacca — hrech.

Kala adnoj z našych «bulvarnych» kramaŭ jość nievialiki plac, pieratvorany ŭ mini-rynak. Tam zdarajecca baranić babul-handlarak ad milicyjantaŭ-praviaralščykaŭ. Tak my pasiabravali z handlarkami małaka. «Našto vy ich haniajecie, kali małaka niama ŭ kramie? Voś vy, — heta adnosicca da maładoha milicyjanta, — svajmu małomu dzicionku dzie siońnia voźmiecie małako, ha?» Jon hublajecca. Starejšy pačynaje apraŭdvacca. I znoŭ hučyć tajamničaje słova «Jon»: «Heta Jon vinavaty, a nia my!..» Milicyjantam taksama abrydaje rola žandaraŭ. A babulki ciapier zdaroŭkajucca sa mnoju i pradajuć viaskovaje małako tańniej. Kali niama hrošaj, zaklikajuć navat uziać u doŭh paru litraŭ. Ja źbiraju doma plastykavyja plaški z-pad roznych «Trajpłaŭ» i adnošu ceły miech małočnicam: «Usio roŭna vykidać, a vam spatrebiacca». Nakolki ŭ kramie ja daviedvajusia ad starych pra svaje admoŭnyja jakaści, nastolki ž na «piatačku» kala kramy — pra stanoŭčyja. Naš bulvar — vulica kantrastaŭ.

A naohuł, žyćcio idzie, jak u kazcy. Kazcy pra Fiadota-stralca Ł.Fiłatava. «Utrom mažu butierbrod — srazu mysl: a kak narod?» Jedučy dniami na ciahnik niedzie a šostaj ranku, ja znajšła častku narodu z avośkami pa šlachu ŭ čerhi. Pad upłyvam našych kazačnych realijaŭ adny maje siabry vyrašyli nabyć sabie maleńkuju chatu ŭ vioscy — zatoje ź vialikim ziamielnym učastkam. Tyja ž realii daviali da samahubstva maładuju pradaŭščycu ź mienskaj kramy «Paleśsie», što ŭ Sierabrancy. Praz znajomych ja vypadkova daviedałasia: dziaŭčyna pamyłkova vybiła try pakiety małaka zamiest dvuch, i praviaralščyki-revizory ŭlapili joj štraf u 18 miljonaŭ. Zahadčyca adździeła zastupiłasia za dziaŭčynu — jaje spaścihła toje ž, tolki ŭ značna mienšaj sumie. Pakul raźbiralisia, dziaŭčynu znajšli ŭ piatli. Ludzi kažuć, što jana była adzinaj zdabytčycaj i karmicielkaj siam'i z čatyroch dziaciej i maci-alkahalički...

Moža, kinuć usio dy padacca i mnie da siabroŭ u viosku? U lubym vypadku — nie damo nikomu sapsavać u našaj kazcy chepi-end! I nia tolki na Chrystovaje naradžeńnie.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0