Anatol Prasałovič. Aŭstryja zamolvaje hrachi

Aŭstryja zamolvaje hrachi

Paśla bolš čym paŭviekavych razvahaŭ Aŭstryja ŭrešcie pryniała rašeńnie ab vypłacie hrašovaj kampensacyi achviaram nacysckaje ahresii. Ale ščyraść zachadaŭ aŭstryjskaha ŭradu padajecca vielmi sumnieŭnaj.

Chutčej za ŭsio, padobnyja dziejańni aficyjnaj Vieny byli matyvavanyja žadańniem palepšyć svoj palityčny imidž, jaki duža papsavaŭsia paśla faktyčnaj pieramohi na parlamenckich vybarach ultrapravaje Partyi Svabody. Prynamsi, tak ličyć miunchienski advakat Michael Vici, što abaraniaje intaresy tysiačaŭ viaźniaŭ fašysckich kanclahieraŭ: «Jany staryja, im patrebnyja hrošy, ale my ni ŭ jakim vypadku nie prymiem padarunak Aŭstryi, jakaja vykarystoŭvaje nas, kab vybicca ź mižnarodnaje izalacyi». Sapraŭdy, paśla taho, jak Jorh Hajder — aktyŭny ŭschvalač palityki nacystaŭ i prychilnik idejaŭ Adolfa Hitlera — pryniaŭ najaktyŭniejšy ŭdzieł u farmavańni aŭstryjskaha ŭradu, dyplamatyčnyja dačynieńni z krainaj źviedzienyja da minimumu, a Izrail navat adklikaŭ svajho pasła ź Vieny, pryhadaŭšy vykazvańni Hajdera nakont «suśvietnaj sijanisckaj zmovy». Asabliva žorstkuju pazycyju zaniali Złučanyja Štaty, va ŭcisku nie adstaje i Eŭrapiejski Źviaz, choć pakul nie viadziecca havorki pra vyklučeńnie Aŭstryi z hetaj supolnaści. Niahledziačy na toje, što asabista Hajder nie zajmaje nijakaj pasady va ŭradzie i niadaŭna paprasiŭ prabačeńnia za svaje nacysckija vykazvańni, mahčymaść radykalizacyi palityčnaha kursu Aŭstryi vidavočnaja.

Upieršyniu vystupajučy ŭ sieradu pierad novym parlamentam, kancler Volfhanh Šusel zajaviŭ, što pryjšoŭ čas raspłočvacca za nacysckaje minułaje i za vykarystańnie aŭstryjskimi kampanijami pracoŭnaj siły źniavolenych. Akramia taho, Šusel nakiravaŭ listy ŭ Suśvietny Žydoŭski Kanhres dy ŭ Žydoŭski Kamitet Supraćdziejańnia Aŭstryi, zaklikajučy ich da supracoŭnictva ŭ spravie atrymańnia byłymi rabami kanclahieraŭ finansavaj kampensacyi. Aŭstryja, radzima Hitlera i Adolfa Ajchmana, doŭhi čas admaŭlałasia ad pryznańnia svajoj datyčnaści da nacysckich złačynstvaŭ, spasyłajučysia na toje, što hetaja siarednieeŭrapiejskaja kraina sama stałasia pieršaj achviaraj hitleraŭskaj ahresii. Pačynajučy ad 1951 hodu, Niamieččyna ŭ jakaści restytucyi vypłaciła bolš za 60 młrd. dalaraŭ, a Aŭstryja tolki ŭ 1991-m pryznałasia vinavataj u hałakoście. Miž tym dola aŭstryjcaŭ u składzie esesaŭcaŭ była ŭtraja bolšaju, čym pracent nasielnikaŭ Aŭstryi ŭ ahulnym nasielnictvie niamieckaha rajchu.

U 1995 hodzie byŭ stvorany fond, što zajmaŭsia raźmierkavańniem kampensacyjaŭ, ale vypłaty byli abmiežavanyja sumaj u 7000 dalaraŭ kožnaja na čałavieka. Letaś ža Bank Aŭstryi pahadziŭsia vypłacić jašče 40 miljonaŭ achviaram vajny i ichnym naščadkam, čyja majomaść była kanfiskavanaja ŭ svoj čas nacystami. Adnak zastalisia niezadavolenymi tysiačy pazovaŭ na zvarot skradzienych pradmietaŭ mastactva, nie byli vydzielenyja hrošy i na kampensacyju rabskaje pracy viaźniaŭ.

Zusim pa-inšamu hladzić na pravy revanš u Aŭstryi kiraŭnik pravaradykalnaj Biełaruskaj Partyi Svabody Siarhiej Vysocki: «Pieramoha Partyi Svabody vyjaŭlaje pierałomny momant u raźvićci Eŭropy. Z hetaj nahody my dasłali vinšavańnie ŭ Vienu, i, kali možna, ja chacieŭ by jašče raz pavinšavać aŭstryjski narod z dakładnym vybaram. Pieramoha APS vielmi važnaja dla nas, biełarusaŭ. Pa-pieršaje, tolki pravyja i niekatoryja pravacentrysckija partyi Eŭropy zajmajuć dastatkova žorstkuju pazycyju adnosna Rasiei dy jejnaj ekspansijnaj palityki. U svoj čas tolki viadomy francuski palityk pravaha kštałtu spadar Lo Pen, niahledziačy na svajo nibyta blizkaje siabroŭstva z Žyrynoŭskim, mocna skrytykavaŭ rasiejskuju aneksiju Biełarusi i zaklikaŭ biełaruski narod kinuć usprymać Rasieju jak svajho haspadara. APS — heta demakratyčnaja arhanizacyja, jakaja imkniecca ŭzmacnić rolu svajoj krainy i narodu ŭ pracesie eŭrapiejskaha raźvićcia».

Nievypadkova sp.Vysocki pastaviŭ Hajdera, Lo Pena j Žyrynoŭskaha ŭ adzin typalahičny šerah. U tym śviecie, jaki jany sabie ŭjaŭlajuć, niama miesca mienšaściam: dziaržavam, narodam i palityčnym apanentam. Nieluboŭ da Rasiei Hajdera ci Lo Pena — fakt. Ale nielha skidać z rachunku j toje, što Hajder nia raz demanstravaŭ svaju nieluboŭ da słavianaŭ naohuł. Jašče pad čas svajoj pieradvybarčaj kampanii jon abrynuŭsia na Słavieniju, skončyŭšy terytaryjalnymi pretenzijami da hetaje zusim nie pansłavisckaje krainy. Na čarzie — pretenzii i da čechaŭ, i charvataŭ, i da słavakaŭ. Dla APS što słavianie, što turki — čužyncy, pierad jakimi treba jak najchutčej zachłopnuć dźviery. Hajder usprymajecca ŭ Eŭropie blizu jak Łukašenka, jakoha ŭ prystojnyja kampanii nie pryniata zaprašać. U interviju hišpanskaj hazecie Cambio16 Hajder zamiest tłumačeńniaŭ pahraziŭ, što taja pazycyja, jakuju Eŭropa z-za jaho zaniała ŭ dačynieńni da Aŭstryi, «moža pahražać cełamu kantynientu»... Ci vam heta ničoha nie nahadvaje?

Anatol Prasałovič