Ahitacyja za niaščaście

inšaje mierkavańnie

Ahitacyja za niaščaście

Zajavy, što praf.Bandažeŭski trapiŭ u turmu nia ŭ vyniku banalnaha chabarnictva, a z-za pomsty “atamnaha łobi”, biez dakumentalnaha abhruntavańnia vyhladajuć prykładna jak čarhovaja teoryja “suśvietnaj žydamasonskaj zmovy”. Hetki samy niedavier uźnikaje i da źviestak pra rost ankalahičnych zachvorvańniaŭ u “adnoj vioscy”.

U №39 “NN” ad 24 vieraśnia 2001 h. była nadrukavanaja hutarka ź Jakubam Kienihsberham, jakoha krytykuje sp.Jakavienka. Varta nahadać niekalki jahonych vykazvańniaŭ:

“Niemahčyma pakul dakładna viedać, čym u budučyni vybuchnie dla nas Čarnobyl, tamu što prajšło ŭsiaho 15 hadoŭ. Japoncy robiać nazirańni za paciarpiełymi z 1945 hodu, ale kančatkovych vysnovaŭ tak i nie zrabili”.

“Treba... vychoŭvać t.zv. radyjacyjnuju kulturu. ...Rabić tak (naprykład, separavać małako) i nie rabić hetak (naprykład, nie źbirać hryboŭ), kab nie pryzvyčajvalisia być tolki pasiŭnymi spažyŭcami, ale adkazvali sami za siabie i žadali sabie lepšaha. Moža, hučyć rezka, ale treba prymusova nasadžać radyjacyjnuju kulturu (viedańnie normaŭ i specyfiki žyćcia ŭ radyjacyjna niebiaśpiečnych rajonach), bo nieabchodna navučyć ludziej žyć u takich umovach, kab jany śviedama trymalisia normaŭ radyjacyjnaj biaśpieki i nie apuskali ruk”.

“Niekatoryja ŚMI... šmat škody narabili, honiačysia za sensacyjaj. Dazvalali sabie pisać toje, što chacieli, a nia toje, što było na samaj spravie, štości nakštałt “nacyja pamiraje”, “Biełaruś zahinuła ŭčora”, žachliviki pra hienetyčnych vyradkaŭ dy inš. U vyniku — ludzi strašenna pierapałochalisia, a potym i ŭvohule apuścili ruki, stamilisia”.

“Na siońniašni dzień možna ŭpeŭniena kazać tolki pra suviaź dozy apramianieńnia i rostu zachvorvańniaŭ na rak ščytavicy, bo isnujuć adpaviednyja daśledavańni i dadzienyja. Nakont inšych vidaŭ ankazachvorvańniaŭ takich navukovych dokazaŭ pakul niama. I nia daj Boža, kab źjavilisia praz 15 hadoŭ, kali skončycca hetak zvany łatentny, ci sukryty peryjad”.

“Hetaja prablema zastaniecca z nami na praciahu nia mienš čym 300 hadoŭ (h.zn. 10 peryjadaŭ paŭraspadu ceziju-137 i stroncyju-90). Tamu ŭsio žyćcio na zabrudžanych terytoryjach treba planavać z ulikam čarnobylskaha faktaru”.

Racyjanalny padychod sp.Kienihsberha, pryznacca, vyhladaje bolš pierakanaŭča, čym iracyjanalny katastrafizm.

Na moj letašni artykuł “Pierabolšany Čarnobyl” (№17 ad 25 krasavika) było šmat kryŭdaŭ, listoŭ i telefanavańniaŭ jak aburanych čytačoŭ, tak i navukoŭcaŭ. Redakcyja spadziavałasia atrymać narešcie arhumentavany razhornuty adkaz. Takoha nichto nie dasłaŭ.

Try cytaty z taho artykułu:

“Naša hramadztva lubić śpisvać na radyjacyju biedy, źviazanyja z zanižanymi sacyjalnymi standartami, kulturnaju katastrofaju ci strašennaju biednaściu krainy, karani jakich treba šukać zusim nie ŭ Čarnobyli. Ad “palityčnaha i kulturnaha Čarnobylu” našym ludziam bolš pakutaŭ, čym ad ekalahičnaha”.

“My musim imknucca da praŭdy: što ŭ nastupstvach Čarnobylu biaśpiečna, a što niebiaśpiečna. Zvyčka ŭsprymać Čarnobyl jak “kaśmičnuju katastrofu”, “absalutnuju biadu” nanosić škodu: pakolki z absalutnaj biadoj niemahčyma zmahacca, dyk ludzi i machajuć na ŭsio rukoj. “Čamu heta svaju bulbu jeści možna, a hryby ź lesu — nie? A, usio adno nie ŭratuješsia...” Z-za paŭsiudnaha pierabolšvańnia ludzi stračvajuć aściarožnaść. “Ahitacyja za niaščaście” zaminaje zrazumieć i likvidavać realnyja nastupstvy katastrofy”.

“Peŭnyja biełaruskija źviestki paćviardžajuć racyju dakładu UNSCEAR. Pakazčyki kolkaści zachvorvańniaŭ niaznačna roźniacca pa rehijonach krainy. Na Homielščynie i Mahiloŭščynie jany vyšejšyja, ale vyšejšyja prykładna na stolki, na kolki tam horšaja ahulnaja sacyjalna-ekanamičnaja sytuacyja, h.zn. roŭna nastolki, nakolki “iakaść žyćcia” nižejšaja, čym na Haradzienščynie ci Bieraściejščynie, a, skažam, uzrovień złačynnaści vyšejšy. ...Biełarusy mohuć uzdychnuć z palohkaj: ciažar, ź jakim kraina ŭstupaje ŭ novaje tysiačahodździe, nie taki vialiki, jak mierkavałasia”.

Z nastupstvami Čarnobylu nam žyć. Pra nastupstvy Čarnobylu treba dumać. Dumańnie lamantam nie zamieniš.

“NN” budzie viartacca da hetaj temy.

Barys Tumar