Valancina Palevikova: «My, žančyny, mocnyja ducham»

Adnym z samych adčajnych biełaruskich palitykaŭ u apošni čas siabie zarekamendavała Valancina Palevikova. U 2001-m, kirujučy Partyjaj žančyn «Nadzieja», Palevikova ŭvachodzić u štab kandydata ŭ prezydenty Ŭładzimiera Hančaryka. Vynikam hetaha staŭsia vykid «kampramatu» suprać jaje i cisk na žanočuju partyju. V.Palevikova vyrašaje abjadnać «Nadzieju» z sacyjał-demakratami.

U žniŭni 2002-ha jana była abranaja staršyńkaj Abjadnanaj sacyjał-demakratyčnaj partyi, ale jaje tak i nie ŭdałosia zarehistravać. U toj ža čas ułady paspryjali tamu, kab Partyja žančyn «Nadzieja» praciahvała isnavać, tolki ŭžo biez Palevikovaj. Ciapier na paradku dnia staić pytańnie pra ŭvachodžańnie ASDP u skład Biełaruskaj sacyjał-demakratyčnaj hramady. Takoje rašeńnie było pryniataje na naradzie kiraŭnictva partyjaŭ 13 studzienia. Valancina Palevikova, uradženka Lubanščyny, biez sumnievu, budzie adnym ź lideraŭ novaje ŭzbujnienaje partyi i — čamu nie? — kandydatkaju ŭ prezydenty ad jaje. V.Palevikova — u redakcyi «NN».

«NN»: Čamu ASDP vyrašyła ŭvajści ŭ skład BSDH S.Šuškieviča?

V.P.: Heta nie «ŭvachodžańnie». Heta dalejšaje abjadnańnie. Režym dyktuje nam svaje ŭmovy. I my musim adkazvać. Kiraŭniki ASDP i BSDH sustrakalisia 13 studzienia i hutaryli pra dalejšyja našyja kroki. U sakaviku projdzie źjezd BSDH, na jakim buduć uniesienyja źmieny i dapaŭnieńni ŭ statut. Partyja, chutčej za ŭsio, budzie zvacca «Abjadnanaja sacyjał-demakratyčnaja partyja «Hramada». Heta budzie naturalnaje abjadnańnie, jakoje my pačali ŭžo na rehijanalnym uzroŭni.

«NN»: Čamu Vy vybrali mienavita sacyjał-demakratyčnuju partyju?

V.P.: Sacyjał-demakratyčnyja idei abarony pravoŭ pracoŭnych, padtrymki małazabiaśpiečanych ludziej mnie najbližejšyja. Ja šmat hadoŭ pracavała ŭ prafsajuzach, i heta paŭpłyvała na moj vybar.

«NN»: Ci nia varta było ŭsio ž zachavać Partyju žančyn «Nadzieja», a nie iści na abjadnańnie z sacyjał-demakratami? U Vašaj partyi byŭ dosyć vialiki rejtynh.

V.P.: Tak, u nas byŭ i jość samy vysoki rejtynh siarod palityčnych partyj krainy. Ale rašeńnie było pryniataje ŭzvažanaje. «Nadzieja» šmat zrabiła, kab rašučyja, mocnyja ducham žančyny pryjšli ŭ palityku. Ale, kab stać macniejšymi, treba było jadnacca. My vyrašyli zachavać «Nadzieju» ŭ sacyjał-demakratyčnaj partyi jak adnajmiennuju frakcyju. Adnak ułada spałochałasia hetaha jadnańnia i vielmi brudna abyšłasia z žanočaj palityčnaj siłaj. Ja peŭnaja, što ludziej, jakija heta zrabili, budzie mučyć sumleńnie. Tolki ŭ našaj krainie mohuć skraści partyju, tolki ŭ našaj krainie mohuć pravieści partyjny źjezd, na jakim amal nie było siabroŭ partyi.

Nia vieru ŭ treciuju siłu

«NN»: Siońnia havorać pra mahčymaje źjaŭleńnie ŭ Biełarusi «treciaj siły». Ci vierycie Vy ŭ heta?

V.P.: Nichto nia suprać, kab jana źjaviłasia. Jašče paśla prezydenckich vybaraŭ było čuvać, što «nia taja apazycyja», što patrebny «novyja lidery». Ale heta śmiešna. Dzie voźmieš takuju aktyŭnuju siłu? Mo niechta pryznačyć hetuju apazycyju, hetych ludziej? Jany ci jość, ci ich niama. Što heta za aktyŭnyja ludzi, aktyŭnyja siły, «trecija», «čaćviertyja», jakija siadziać dzieści «ŭ padpolli» — čakajuć, kali nadydzie čas «vynyrnuć»? Ja nia vieru ŭ «treciuju siłu».

Nie chaciełasia b, kab my znoŭ nastupili na tyja ž hrabli. U apazycyjnyja partyi prychodzić šmat novych ludziej, pastupova źjaŭlajucca novyja lidery. Ale hodzie šukać niejkich lideraŭ, jakija nia spraŭdzili nadziejaŭ, niejkija siły, jakija sprabujuć pracavać pa-staromu. A nam prosta treba novaja stratehija i taktyka.

«NN»: Niejki kaardynacyjny centar apazycyi, kaalicyja?

V.P.: Paśla taho jak mižnarodnaja supolnaść pamiakčeła što da aficyjnaha Miensku, nam jak nikoli treba dumać pra stvareńnie takoj kaalicyi. Vielmi baluča, što ŭžo zahublenyja kolišnija čatyry ŭmovy dla praviadzieńnia svabodnych i spraviadlivych vybaraŭ u Biełarusi, pryniatyja ABSE. Eŭrapiejskaje čynavienstva možna zrazumieć. U kožnaj krainie mnostva svaich prablemaŭ. I šmat kamu chaciełasia b zapluščyć vočy na toje, što robicca ŭ Biełarusi.

Mianie tryvožyć, što ŭłada faktyčna farmiruje tak zvanuju «kanstruktyŭnuju apazycyju» i maje namier padstavić jaje dla «supracoŭnictva» ź mižnarodnymi strukturami dy mahčymych pieramovaŭ z ABSE. Zastajecca tolki spadziavacca, što ŭ eŭrapiejskich strukturach, akramia tak zvanych prahmatykaŭ, jość i sumlennyja ludzi.

«NN»: Ci nie šturchnie takaja pazycyja Zachadu niekatoryja partyi ŭ bok Rasiei?

V.P.: Ja nia dumaju, što niejkija apazycyjnyja partyi buduć rabić zachady, kab Biełaruś straciła niezaležnaść, suverenitet. Heta śviatoje. Inšaja sprava, što ŭpłyŭ Rasiei na Biełaruś jość, i heta treba mieć na ŭvazie. Naša partyja maje kantakty z šeraham rasiejskich palitykaŭ, my planujem arhanizavać supracoŭnictva z partnerskimi palityčnymi partyjami ŭ Rasiei.

«Voś tabie śpis», — skazali mnie

«NN»: Kali Palevikova stała voraham uładaŭ?

V.P.: Jašče z krasavika 1991 hodu, kali ŭznačaliła akcyju pratestu na svaim pradpryjemstvie suprać rostu cenaŭ. Ale samy mocny presinh z boku ŭłady adčuła padčas i paśla prezydenckich vybaraŭ 2001-ha. I pahrozy, i prasłuchoŭvańnie majho telefona, i napad nieviadomych na muža... U našaj krainie ničoha nie darujecca, i kali ty nie baišsia skazać praŭdu, heta skazvajecca na tabie i tvaich rodnych.

Ja źjaŭlałasia kiraŭnikom pieradvybarčaj kampanii adzinaha kandydata ŭ prezydenty ad apazycyi. Adnak na tych vybarach hałasoŭ nichto nie ličyŭ. Užo praz hadzinu paśla zakančeńnia hałasavańnia byŭ abjaŭleny vynik. Ci možna ŭ takoje pavieryć? Zrazumieła, što sapraŭdnyja vyniki vybaraŭ byli skradzienyja.

«NN»: Jakija pamyłki vybarčaj kampanii možna ŭličyć na budučaje?

V.P.: U nas byli pamyłki. My pozna vyłučyli adzinaha kandydata, nie spracavali našy spadziavańni na namenklaturu, na kampaniju byli zatračany vielmi nievialikija srodki. Aproč taho, było vielmi vialikaje raspyleńnie hetych srodkaŭ. Na sami vybary ich užo nie chapiła, bo hrošy vykarystali na mabilizacyjnuju kampaniju. Adzin ź ludziej, jaki finansavaŭ apazycyjnyja arhanizacyi ciaham dvuch hadoŭ, padčas vybaraŭ mnie skazaŭ: «Voś tabie śpis, chto i jakuju dapamohu atrymaŭ. Ty ich «pastroj». Niachaj pracujuć». Ale ŭžo było mała času. Hetyja i inšyja pamyłki treba ŭličyć demakratyčnym siłam pry raspracoŭcy ahulnaj stratehii.

«NN»: Napiaredadni prezydenckich vybaraŭ Vy ŭdzielničali va «ŭsiebiełaruskim schodzie» i zadavali pytańnie Łukašenku. Jak Vam udałosia tudy patrapić?

V.P.: Nia ŭsie čuli našu razmovu z Łukašenkam u žyvym etery, a potym jaje ŭžo abrezali. Za dźvie hadziny da pačatku schodu ja vyrašyła tudy iści, ale dumała, što mianie nia puściać. Achova, paśla doŭhich sprečak, mianie prapuściła. Ja pakazvała paśviedčańnie davieranaj asoby kandydata ŭ prezydenty… Vystupić mnie nie dazvolili, udałosia tolki zadać pytańnie. Ja havaryła pra biednaść ludziej i pra toje, što pradstaŭniki ŭłady stracili navat pačućcio ŭłasnaj hodnaści. Łukašenku heta było niepryjemna słuchać, i jon, pierabiŭšy mianie, pačaŭ svaje zvyčajnyja razvažańni ni ab čym, a potym mnie zusim adklučyli mikrafon. Tak pavodzili siabie mužčyny, jakim nie było čaho skazać pa sutnaści pytańnia.

Mianie biessensoŭna padkuplać

«NN»: Ci rabiła ŭłada Vam niejkija prapanovy?

V.P.: Nie, nikoli. Jany mianie dobra viedajuć i bačać, što heta biessensoŭna.

«NN»: Adkul biarucca ŭ biełaruskich žančyn siły zajmacca palitykaj siońnia, kali mužčyny ź jaje sychodiać?

V.P.: My, žančyny, bolš adkaznyja i mocnyja ducham. Kali robim vybar, to viedajem, dziela čaho jaho robim. U svajoj bolšaści žančyny majuć dla takoj dziejnaści dadatkovuju siłu, bo mienavita jany dajuć žyćcio dzieciam i adčuvajuć adkaznaść za ich budučyniu, a heta značyć, i za budučyniu Biełarusi.

Hutaryŭ Siarhiej Jorš

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0