U studzieni 2003 h. u Pieciarburhu ŭ Puškinskim Domie (Instytut rasiejskaj litaratury) była abaroniena dysertacyja, pryśviečanaja Kiryłu Turaŭskamu. Dysertantka z Paŭdniovaj Karei So Son Džonh razhledzieła Žyćciapis (Žycije) Kiryły Turaŭskaha z knihi «Prałoh».
Hetkija «prałohi» składali manachi, źbirajučy pad adnoj vokładkaj tvory roznych «ajcoŭ carkvy». Taksama jana razhledzieła ŭsie «Słovy» śv.Kiryły, źmiest i temy jakich suadnosiacca z tekstami taho «Prałohu». Takich «Słovaŭ» try: «Prytča pra ślapoha i kulhavaha», «Słova pra niadbajnaha cara i razumnaha daradcu» (albo «Apovieść ab biełaryzcu») i «Słova na sabor śviatych ajcoŭ 318-ci» (na Nikiejski pieršy sabor sabralisia 318 ajcoŭ).
Sam Kiryła šmat razoŭ pisaŭ, što stvaraje teksty na padstavie śviatych knihaŭ. Jon amal całkam zapazyčyŭ dla svaich «Słovaŭ» asnoŭny siužet z prytčaŭ «Prałohu». Adnak u Kiryły, jaki byŭ vialikim znaŭcam Śviatoha Piśma i bohasłužbovych tekstaŭ, kožny prałožny siužet robicca šmatznačnym. Tak, u «Apovieści ab biełaryzcu», całkam uvodziačy ŭ svoj tekst siužet z «Prałohu», Kiryła Turaŭski ŭzbahačaje jaho vobrazami, jakich niama ŭ prałožnym tekście: pa-mužčynsku razumnaja dačka, niejki pryhožy i vysoki čałaviek, što staić na ćviordym kamieni, bunt u horadzie.
Hruntujučysia na hetym, So Son Džonh abviarhaje hipotezu Je.Fiet ab tym, što Kiryła Turaŭski byŭ składalnikam druhoj redakcyi «Prałohu». Materyjałam dla daśledavańnia stali 120 rukapisaŭ Prałohu XIII—XVII st., a taksama śpisy vyšejnazvanych tvoraŭ.
MN, Pieciarburh
Kamientary