Spartoŭcy-zakładniki

Jak Parfianoviča prymusili pryniać dopinh

Hałoŭnymi ŭ śviecie sportu spabornictvami 1984 h. mieli stacca XXIII Alimpijskija hulni ŭ Łos-Andžełasie. Ale ŭ anały suśvietnaje historyi im było nakanavana ŭvajści jak adnym z najbolš skandalnych. U adkaz na bajkot maskoŭskaj Alimpijady-80, arhanizavany ZŠA ŭ znak pratestu suprać uviadzieńnia savieckich vojskaŭ u Aŭhanistan, sacyjalistyčnyja krainy praihnaravali Alimpijadu-84. U vyniku ŭ spabornictvach čatyrochhodździa ŭ Łos-An-džełasie nia zdoleli ŭziać udzieł 125 čempijonaŭ planety, što nie mahło nie adbicca na ahulnym uzroŭni turniru. Byli siarod ich i biełarusy.

«Bajkot!»

Alimpijski čempijon seulskaj Alimpijady 1988 hodu viciablanin Viačasłaŭ Janoŭski musiŭ viarnucca ŭ vialiki sport, kab dasiahnuć alimpijskaj mety: «Dzieviać hadoŭ ja byŭ składzie zbornaj Sajuzu. Na pačatku 80-ch niekalki razoŭ stanaviŭsia pryzeram čempijanataŭ i Spartakijady narodaŭ SSSR, byŭ trecim na eŭrapieršynstvie. Piać hadoŭ zapar ja pieramahaŭ u turnirach najmacniejšych baksioraŭ krainy. U 1984-m zavajavaŭ prava vystupać na Alimpijadzie ŭ Łos-Andžełasie. Ale palityki adabrali ŭ spartoŭcaŭ hetaje prava. Dumaju, nie ad vialikaha rozumu. U 86-m ja pakinuŭ rynh, pačaŭ pracavać treneram. Ale paŭza nie była praciahłaj. Adčuŭ, što nie skazaŭ na rynhu apošniaha słova, i viarnuŭsia».

Trochrazovaha pieramožcu maskoŭskich Hulniaŭ, dzieviacirazovaha čempijonu śvietu ŭ viesłavańni na bajdarkach Uładzimiera Parfianoviča bajkot vymusiŭ pajści suprać ułasnych pryncypaŭ.

«Ja byŭ i zastajusia pryncypovym praciŭnikam vykarystańnia dopinhavych preparataŭ. Ale prymać ich adnojčy mnie ŭsio ž pryjšłosia — u 84-m, pierad spabornictvami «Družba-84», jakimi kamunistyčnaje kiraŭnictva padmianiła nam Alimpijadu. Spačatku ja admoviŭsia. U adkaz pačuŭ: «U takim vypadku my ciabie ŭ zbornaj nie zatrymlivajem». Ja b i pajechaŭ dadomu, ale, aprača adzinki, ja tady viesłavaŭ i ŭ ekipažy čaćviorki. Moj adjezd aznačaŭ aŭtamatyčny niaŭdzieł troch maich kaleh, i ja vymušany byŭ padstavić siabie pad dva ŭkoły retabaliłu. Što da niaŭdziełu ŭ Alimpijadzie ŭ Łos-Andžełasie, dyk na ciapierašni rozum ja b zajaviŭsia i vystupaŭ pad ściaham Mižnarodnaha alimpijskaha kamitetu. Nielha źmiešvać sport i palityku. Kali atlet zavajavaŭ prava ŭdziełu ŭ Alimpijskich hulniach, nielha hetaje prava adbirać», — ličyć sp.Parfianovič.

Paŭsiul — KDB

Uzajemny bajkot Alimpijad 80-ch hadoŭ staŭsia vynikam novaha ŭsplosku varožaści va ŭzajemaadnosinach krain supraćlehłych lahieraŭ. Sport ad samaha pačatku byŭ adnym z palihonaŭ «chałodnaje vajny», a savieckija spartoŭcy — paniavolenymi zakładnikami palityki partyi.

Startavaja dla SSSR Alimpijada 1952 h. u Chielsynki zapomniłasia mienskamu barjerystu Anatolu Julinu napružanaj atmasferaj palityčnaha supraćstajańnia. Niekalki hadoŭ tamu niabožčyk Anatol Ivanavič raspaviadaŭ: «Heta byŭ čas, kali išła baraćba pamiž kapitalistyčnymi i sacyjalistyčnymi lahierami va ŭsich sferach žyćcia, u tym liku i ŭ sporcie. Supraćstajańnie było takim, što spartoŭcy krain-apanentaŭ žyli ŭ roznych miescach, abjadnanaj alimpijskaj vioski nie było zusim. Spartoŭcy sackrain raźmiaščalisia ŭ Atanijemi, za 20—25 km ad Chielsynki. Ja adrazu źviarnuŭ uvahu na toje, što finy na nas niejak dziŭna hladziać, asabliva dzieci. Vidać, heta było vodhullem saviecka-finskaj vajny 1940 h., a taksama kapitalistyčnaj prapahandy, jakaja pierakonvała, što rasiejcy padobnyja da źviaroŭ, što jany ŭsie zabojcy».

Słavutaja sprynterka, čatyrochrazovaja čempijonka Eŭropy Maryja Itkina na svaich debiutnych Alimpijskich hulniach u Melburnie (1956) sustreła bahataha svajaka i trapiła na ŭlik KDB: «Dobra pamiataju, jak niekalki čałaviek z absłuhovaha persanału ciepłachodu «Hruzija», na jakim my viartalisia damoŭ, paprasili ŭ Aŭstralii palityčnaha prytułku. A jašče ŭ Alimpijskuju viosku pryjechaŭ niejak mužčyna, jaki pradstaviŭsia Itkinym, maim rodnym dziadźkam. Jon prynios s saboj ceły stos vyrazak pra mianie z «Pravdy», «Iźviestij», «Sovietskoho sporta» i inšych savieckich hazet, sabranych za niekalki hadoŭ, a taksama šmat haścincaŭ i kanvert z hrašami. Jaho adrazu zaŭvažyli maskoŭskija kadebešniki, jakich u składzie delehacyi było až zašmat — ci nie pa adnamu na dvuch spartoŭcaŭ. Ja dziadźku (mahčyma, što heta nasamreč byŭ moj dziadźka — tak vajna raskidała ludziej) skazała: «Kali łaska, ja vas vielmi prašu, zabiarycie ŭsio i źjaždžajcie, bo ŭ mianie buduć praz vas vialikija prablemy». Paśla mianie j sapraŭdy padrabiazna raspytvali pra ŭsio. Niejki čas ja navat była nievyjaznoj. Naprykład, mianie nie puścili ŭ Fiładelfiju na tradycyjnuju matčavuju sustreču SSSR—SŠA. Dyk jany mnie tak i kazali: u vas dziadźka za miažoj. Praŭda, dziakujučy vysiłkam Mašerava dy Mazurava hetaja prablema była vyrašana».

Poŭnaściu hety artykuł možna pračytać u papiarovaj i pdf-versii "Našaj Nivy"

Kastuś Łaškievič

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0