Kolki hod zapar apazycyja pilna sočyć: što skaža Dziarždep, što skaža Eŭraźviaz, Eŭraparlament, PARE, rabočaja hrupa PA ABSE, BDIPČ, AAN etc.
I nia čujuć taho, pra što kažuć susiedzi pa leśvičnaj placoŭcy. Sprava tut i ŭ metach, i ŭ metadach.
Apošnim časam biełaruskija palityki ŭśled za žurnalistami stali achvotna ŭžyvać vyraz «deža viu» («toje, što ŭžo było»). Hety miłahučny francuski vyraz vyklikaje ŭ pamiaci halantny rasiejski vieršyk: «Vy chotitie błanmanžie? Niet, spasibo, — ja užie». Što da sytuacyi, jakoj jana vyhladaje ciapier u Biełarusi, tut chutčej padychodzić inšaje zamiežnaje słova — «marazm». Jano aznačaje ŭ litaralnym pierakładzie «zastoj».
Uspyška kantralavanaj jaraści ŭ centry Miensku ŭ pieršyja dni paśla referendumu jašče bolš vyrazna vyśvietliła karcinu zastoju, ci, lepš skazać, zaniapadu palityčnaha žyćcia. Užo da referendumu było jasna, što paśla jaho asnoŭnaja krytyka śviadomaj častki hramadztva (kali jano jašče isnuje) abryniecca na apazycyju, jakaja hetuju častku hramadztva prezentuje. Tamu apazycyju, a značyć — samich siabie, było krychu škada.
Ale škadavać užo pozna. Usio, što sapraŭdy lohka možna było pradbačyć — navat čałavieku, dalokamu ad palityki, — ździejśniłasia. Vyniki referendumu apazycyja słušna abviaściła sfalšavanymi, a sami vybary — niedemakratyčnymi. Ułada pakłapaciłasia, kab inšych vysnoŭ u naziralnikaŭ, u pieršuju čarhu eŭrapiejskich, prosta nie mahło ŭźniknuć. Na hetym fonie apelacyja da Zachadu z boku apazycyi vyhladaje, jak zaŭsiody, dvuchsensoŭna. Pa-pieršaje, vychodzić, što apazycyja nie daviaraje zachodnim dziaržavam, nia vieryć u zdolnaść ich uradaŭ samich acanić toje, što adbyvajecca ŭ Biełarusi, ci ŭ ichnuju rašučaść asudzić parušeńnie pravoŭ i svabod z boku biełaruskich uładaŭ.
Ale nia heta hałoŭnaje. Što kali b Zachad sapraŭdy adnojčy zrabiŭ vyhlad, što nijakich parušeńniaŭ i hvałtu ŭ nas nia bačyć, — jak heta zdarałasia časam u dačynieńni da SSSR, jak heta zdarajecca siońnia ŭ dačynieńni, skažam, da Azerbajdžanu ci Libii dy navat i Rasiei? Tady treba było b spynić usialaki supraciŭ dyktatury? Ci, moža, uvohule demakratyja patrebna tolki Zachadu, a nie Biełarusi?
Poŭnaściu hety artykuł možna pračytać u papiarovaj i pdf-versii "Našaj Nivy"
Vital Taras
Kamientary