Тры галоўныя праблемы беларускай аховы здароўя: заробкі, чэргі і карупцыя з-за бальнічных лісткоў

Bloomberg палічыў беларускую сістэму аховы здароўя больш эфектыўна амерыканскай, і тым не менш беларусы хочуць яе рэфармавання, сведчаць дадзеныя сацапытанняў. Аб праблемах гэтай сферы і шляхах іх вырашэння казалі на круглым стале, які днямі адбыўся ў Мінску. Tut.by абраў самыя актуальныя выказванні экспертаў аб рэформе. Як паменшыць чэргі ў паліклініках, павысіць заробкі ўрачоў і выкараніць карупцыю з-за бальнічнага - у нашым матэрыяле.

Як павысіць заробак лекарам?

У Беларусі прынята Стратэгія развіцця аховы здароўя да 2020 года. Аб рэалізацыі яе палажэнняў казала намеснік дырэктара па эканамічных даследаванняў Рэспубліканскага навукова-практычнага цэнтра аховы здароўя Ірына Новік.

- Практычна ва ўсіх краінах асноўны ўпор у першасным звяне зроблены на ўрача агульнай практыкі, які мае навыкі аказання першаснай афтальмалагічнай, неўралагічнай, хірургічнай і іншай дапамогі. Міністэрства аховы здароўя ставіць сабе задачу паступова перайсці да працы ўчастковага спецыяліста па такім прынцыпе.

Паводле яе слоў, гэта дазволіць знізіць нагрузку на ўрачоў амбулаторна-паліклінічнага звяна, аказаць пацыенту комплексную паслугу і павысіць заработную плату за кошт аптымізацыі кадраў.

- Сёння патрэбен максімум дапамогі пры мінімуме наведванняў, але не наадварот.

Для ўсяго гэтага, па словах эксперта, лекары агульнай практыкі павінны прайсці адпаведнае навучанне. Гэты працэс ужо запушчаны ў вёсцы. Але ўжо зараз, кажа Ірына, у дактароў з'явіцца яшчэ адна магчымасць зарабляць больш.

- У ліпені 2014 выйшаў загад Міністэрства аховы здароўя, які дазволіць прэміраваць спецыялістаў за якасць, за вынік аказанай медыцынскай дапамогі.

Свой спосаб павысіць заробак лекарам выказаў каардынатар праграм СААЗ у Беларусі Валянцін Зыгмундавіч Русовіч. Ён адзначыў, што на ахову здароўя ў нас выдаткощваецца 3 мільярды даляраў у год, а каб падняць заробак 5 тысячам лекараў агульнага звяна трэба выдаткаваць з гэтай сумы ўсяго 1 працэнт.

- У любой сістэме ёсць 20% нерацыянальнага расходавання сродкаў. Таму адшукаць сродкі на павышэнне заробкаў можна, пачаўшы з эканоміі электраэнергіі і спынення нерацыянальных выплат некаторым спецыялістам.

Як скараціць чэргі ў паліклініках?

Але павышэннем заробкаў не скароціш чэргі ў паліклініках, а адпаведна, не палепшыш якасць першасных медыцынскіх паслуг. Сваё бачанне вырашэння гэтай праблемы выказаў дырэктар Агенцтва медыцынскага турызму Міхаіл Нядвецкі.

- Гэта можна вырашыць стварэннем роўных умоў для дзяржаўных і прыватных устаноў аховы здароўя. Мне незразумела, чаму дзяржава не можа надаваць прыватным медцэнтрам права выдаваць бальнічныя? Калі б гэта права ў іх з'явілася, то частка людзей пачала б абслугоўвацца там, і гэта б знізіла нагрузку на паліклінікі.

Як адзначыў Міхаіл Нядвецкі, гэтае пытанне актуальнае, бо стаматалагічныя туры ў Беларусь - у топе ў расейцаў і яны пастаянна цікавяцца, ці змогуць ім выдаць бальнічны на час той жа двухтыднёвай імплантацыі.

Ірына Новік звярнула ўвагу, што ў вырашэнні гэтага пытання павінны быць зацікаўлены і самі прыватныя цэнтры.

Як выкараніць карупцыю з-за бальнічнага?

Свой варыянт разгрузкі паліклінік і памяншэння чэргаў у іх выказаў Валянцін Русовіч.

- Большасць дарослых людзей часцей за ўсё пераносіць прастудныя захворванні, якія з часам праходзяць самі, за пару дзён. Такіх людзей вельмі шмат, але, каб атрымаць бальнічны, яны ўсё роўна ідуць у паліклініку, і гэта стварае чэргі. У Еўропе ж у першыя тры дні хваробы да лекара ніхто не ходзіць, бо іх па законе аплачвае наймальнік.

Работнік проста папярэджвае яго аб хваробе, а працадаўца можа даслаць прадстаўніка прафсаюза для кантролю, ці так гэта. Па законе там чалавек абавязаны звярнуцца да ўрача толькі на чацвёрты дзень.

Русовіч лічыць, што гэтая практыка была б карыснай і ў Беларусі. Па прыкладзе еўрапейскіх краін ён прапануе, каб працадаўца аплачваў бальнічны работніку ў колькасці 5 дзён у годзе і не больш за 3 дні запар. Адпаведна, у сітуацыі, калі дарослы чалавек хварэе раз-два на год, ён зусім не будзе з'яўляцца ў паліклініцы і ствараць чэргі.

- Гэтым мы ліквідуем чэргі мінімум на 30%, спросцім працу ўчастковым дактарам і выкаранім карупцыю з-за бальнічнага ліста. У Еўропе такога тыпу карупцыі вы не ўбачыце.

Ірына Новік адзначыла, што пытанне аб прадастаўленні наймальнікам работніку вызвалення ад працы на 3 дні без афармлення бальнічнага ліста быў узняты на калегіі Міністэрства аховы здароўя год таму. Яна выказала надзею, што ён можа быць вырашана станоўча.

Ці патрэбна Беларусі такая колькасць ложкаў у бальніцах?

У Еўрасаюзе не толькі адсутнічае карупцыя з-за бальнічнага ліста, але і няма такой, як у Беларусі, колькасці ложка-месцаў ва ўстановах аховы здароўя. Там на 1000 чалавек прыходзіцца ў сярэднім 5,5 ложкаў, у нас жа гэты паказчык у два разы вышэйшы. Пра тое, ці трэба такая іх колькасць, даўно ідуць дыскусіі. Але Ірына Новік адзначыла, што ложка-месцы трэба не скарачаць, а пераразмяркоўваць.

- У Беларусі, як і ў краінах ЕС і СНД, ідзе працэс старэння насельніцтва, назапашвання хранічных захворванняў, што ўплывае на павелічэнне патрэбнасці насельніцтва рэспублікі не толькі ў стацыянарнай, але і ў медыка-сацыяльнай, рэабілітацыйнай, хосписной дапамозе. Мы не павінны пра гэта забываць.

Дамагчыся талковага пераразмеркавання ложка-месцаў з упорам на тыя ж хоспісы, па словах Ірыны Новік, не так складана. Складаней прымусіць уключыць у рэформу аховы здароўя як мага больш удзельнікаў.

- Наша задача - аб'яднаць намаганні ўсіх міністэрстваў, ведамстваў, грамадскіх арганізацый і СМІ, каб чалавек са школы быў адказны за сваё здароўе і ведаў, што ніякае ахова здароўя не верне здароўе. Фарміраванне здаровага ладу жыцця - гэта задача ўсіх і кожнага паасобку.

Але, як адзначыла юрыст Беларускага таварыства правоў спажыўцоў Тамара Бельская, немагчыма разлічваць на паспяховасць рэформаў пры нелагічнасці дзеянняў дзяржавы.

- Не павінна быць так, калі сёння дзяржава кажа, што курэнне — гэта дрэнна, а заўтра дае грошы на мадэрнізацыю Гродзенскай тытунёвай фабрыкі.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0