Аналіз звестак за стагоддзе паказаў, што рост і маса цела ў мужчын раслі ў два разы хутчэй, чым у жанчын.
Навукоўцы выявілі, што за апошняе стагоддзе рост і маса цела мужчын выраслі значна больш, чым у жанчын, што прывяло да павелічэння палавога дымарфізму — розніцы ў фізічных характарыстыках паміж мужчынамі і жанчынамі.
Гэтыя высновы былі апублікаваны ў часопісе Biology Letters. У аснове даследавання ляжыць аналіз даных 135 тысяч чалавек з 62 краін за 100 гадоў, сабраных Сусветнай арганізацыяй аховы здароўя (СААЗ).
Для аналізу змяненняў фізічных параметраў людзей даследчыкі выкарысталі паказчык Індэксу развіцця чалавечага патэнцыялу (Human Development Index — HDI). Ён уключае тры асноўныя кампаненты: прагназаваную працягласць жыцця, колькасць гадоў адукацыі і нацыянальны даход на душу насельніцтва. HDI разлічваецца па шкале ад 0 да 1, дзе 1 адлюстроўвае максімальна высокі ўзровень жыцця.
Навукоўцы разлічылі, як змяненне HDI на 0,2 уплывае на сярэдні рост і масу цела людзей. Як і чакалася, паляпшэнне аховы здароўя і лепшы доступ да ежы прывялі да таго, што людзі дадалі ў росце і вазе. Але калі аўтары паглядзелі на адрозненні паміж паламі, то былі здзіўлены, як узрос палавы дымарфізм.
Паводле вынікаў, кожны раз, калі HDI рос на 0,2, мужчыны станавіліся ў сярэднім на 4 сантыметры вышэйшымі і на 6,5 кілаграма цяжэйшымі, у той час як жанчыны дадавалі ў рост усяго 1,7 сантыметра і ў масе цела — 2,7 кілаграма. Такім чынам, змены ў фізічных параметрах мужчын адбываліся прыкладна ў два разы хутчэй, чым у жанчын.
Даследчыкі таксама прааналізавалі гістарычныя змены. Прыкладна кожная чацвёртая жанчына, якая нарадзілася ў 1905 годзе, была вышэйшая за сярэдняга мужчыну свайго ўзросту. Для жанчын, якія нарадзіліся ў 1958 годзе, гэты паказчык упаў прыкладна да адной з васьмі жанчын.
Такім чынам, як заўважаюць аўтары, іх даследаванне выявіла, што мужчыны больш адчувальныя да паляпшэння або пагаршэння ўмоў жыцця, асабліва ў дзяцінстве і падлеткавым узросце, што спрыяе больш значным зменам у іх фізічных характарыстыках.
Нельга адкідваць і такі фактар, як эвалюцыйны адбор. Ён таксама адыграў важную ролю. Вышэйшыя і мацнейшыя мужчыны працягваюць успрымацца як больш здаровыя і здольныя канкураваць за рэсурсы. Гэта павышае іх шанцы ў супрацьлеглага полу.
Аўтары адзначаюць, што ўмовы жыцця ў дзяцінстве і падлеткавых гадах не толькі ўплываюць на індывідуальны рост, але і фарміруюць розніцу ў гэтым паказчыку паміж мужчынамі і жанчынамі. Таму, на іх думку, рост мужчын і палавы дымарфізм у росце могуць выкарыстоўвацца як карысныя інструменты для ацэнкі здароўя насельніцтва.
Вучоныя заўважаюць, што іх вывады неабходна інтэрпрэтаваць з асцярожнасцю, бо яны маюць карэляцыйны характар і патрабуюць пацвярджэння ў доўгатэрміновых даследаваннях. Гэта асабліва важна для вывучэння ўплыву ранніх стрэсавых фактараў на развіццё фізічных параметраў.
Цяпер чытаюць
26‑гадовага супрацоўніка элітнага падраздзялення мытні асудзілі на 16 гадоў па наборы палітартыкулаў. Сярод іх і «здрада дзяржаве»9
Каментары