Вайна

«Мядзведжы капкан»: падрабязнасці аперацыі УСУ на Харкаўшчыне, якая сарвала планы Расіі

Украінскія вайскоўцы правялі аперацыю пад назвай «Мядзведжы капкан» на поўначы Харкаўскай вобласці, вызваліўшы 14 населеных пунктаў і амаль 200 квадратных кіламетраў тэрыторыі. Аперацыя праходзіла ў рэжыме поўнай сакрэтнасці. Украінская служба Бі-бі-сі даведалася пра яе падрабязнасці.

Калаж: Бі-бі-сі

Асноўная задача гэтага контрнаступлення — зрэзаць выступ, які расійская армія сфарміравала ўлетку ў раёне харкаўскага сяла Альхаватка з боку ўкраінскай мяжы. Гэтыя дзеянні расіян былі не проста жаданнем прабіцца ўглыб украінскай тэрыторыі. Яны рэалізоўвалі амбіцыйную задачу Генштаба РФ акружыць вялікую групоўку УСУ і захапіць амаль 500 тысяч квадратных кіламетраў тэрыторыі Харкаўшчыны.

У пачатку верасня Міністэрства абароны РФ ледзь не ў штодзённым рэжыме справаздачылася, як «сціскаецца акружэнне» і «закрываецца кацёл» вакол амаль двухтысячнай групоўкі Узброеных сіл Украіны ў прыграніччы Харкаўскай вобласці і ў кірунку Вялікага Бурлука.

Ужо 16 кастрычніка начальнік Генштаба РФ Валерый Герасімаў далажыў расійскаму прэзідэнту Уладзіміру Пуціну, што аперацыя па акружэнні ўкраінскіх сіл завершаная. Тады стала вядома, што яна мела назву «Мядзведжы кут». Расія заявіла, што яна завяршылася поўным разгромам украінскіх сіл.

Такім, згодна з заявай Мінабароны РФ, быў ход аперацыі «Мядзведжы кут». Расіянам нібыта ўдалося захапіць 461 кв. км тэрыторыі і 28 населеных пунктаў на Харкаўшчыне. Фота: Міністэрства абароны РФ

Яе задума палягала ў тым, каб дзве расійскія ўдарныя групоўкі, рухаючыся адначасова з усходу — з раёна сяла Арцельнае праз Альхаватку — і з захаду — праз Ваўчанск і Белы Калодзеж, — замкнулі кола ў раёне пасёлка Прыкалотнае і такім чынам адрэзалі вялікую групоўку УСУ, што абараняе гэты паўночна-ўсходні ўчастак Харкаўскай вобласці з цэнтрам у сяле Рэзнікава (з-за гэтага аперацыю яшчэ іншым разам у расійскіх СМІ называлі «Рэзнікаўскі кацёл»).

Міністэрства абароны РФ заяўляе, што аперацыя завяршылася поспехам, пад кантроль расійскай арміі нібыта перайшлі 28 населеных пунктаў і амаль 461 кв. км тэрыторыі.«Акружаная» ўкраінская групоўка колькасцю амаль 2 тысячы байцоў нібыта цалкам знішчана.

Праўда, сур'ёзных доказаў кантролю над такой вялікай тэрыторыяй, а тым больш знішчэння такой вялікай колькасці вайскоўцаў праціўніка Крэмль так і не даў. Асобныя апублікаваныя відэа, на якіх, напрыклад, паказана ўсталяванне расійскіх сцягоў у пасёлку Белы Калодзеж, мелі відавочныя прыкметы відэамантажу з выкарыстаннем ШІ. Украінскі бок гэтыя заявы расіян пра «кацёл» і «акружэнне» каментаваў суха, называючы іх «інфармацыйнымі ўкідамі», якія абсалютна не адпавядаюць рэчаіснасці.

Пачатак украінскага контрнаступлення

Аднак сітуацыя сапраўды развівалася па негатыўным сцэнарыі для УСУ і нават у нейкі момант магла стаць «блізкай да крытычнай», кажуць крыніцы Бі-бі-сі ў камандным складзе Сіл абароны. РФ не кантралявала ўсю тэрыторыю, пра якую заяўляла публічна, але кінула значныя сілы, каб абрэзаць украінскую лагістыку на Харкаўшчыне.

Напрыканцы чэрвеня 2026 года, калі Расія пачала сваю наступальную аперацыю «Мядзведжы кут», ёй удалося прабіць мяжу каля сяла Арцельнае і прасунуцца ўглыб украінскай тэрыторыі ў напрамку на сяло Прыкалотнае.

На карце OSINT-праектаў DeepState і «Інстытут вывучэння вайны» (ISW) паказана, што ў гэтым раёне расійскай арміі ўдалося інфільтравацца ўглыб украінскай тэрыторыі на амаль 12‑15 км, з процілеглага фланга — каля пасёлка Белы Калодзеж — на амаль 15‑20 км. Калі б расіяне змаглі замкнуць гэтыя «абцугі» ў раёне сяла Прыкалотнае, то акружэнне, пра якое гаварыў Генштаб РФ, стала б цалкам рэальным.

Каб не дапусціць такога сцэнарыя, украінскі галаўкам Міхаіл Драпаты на пачатку верасня распарадзіўся перакінуць на гэты ўчастак новыя сілы, у прыватнасці 120‑ты асобны разведвальны полк і 475‑ты асобны штурмавы полк «CODE 9.2». Апошні вызначылі галоўнай ударнай сілай.

Пад камандаваннем Групоўкі аб'яднаных сіл спланавалі контрнаступальную аперацыю. Украінскія падраздзяленні павінны былі спыніць прасоўванне праціўніка, не дапусціць акружэння і зачысціць тэрыторыю. Калі казаць проста — байцы УСУ меліся «зрэзаць» правую «кляшню» расійскай групоўкі. Гэта аперацыя атрымала назву «Мядзведжы капкан».

Украінскае камандаванне заяўляе, што контрнаступальная аперацыя «Мядзведжы капкан» дасягнула поспеху, зняўшы пагрозу акружэння УСУ на Харкаўшчыне

Па выніках асноўнага этапу аперацыі ўкраінскім вайскоўцам удалося не дапусціць акружэння пазіцый УСУ на Харкаўшчыне і «зрэзаць» расійскі выступ. Агучаныя ўкраінскім бокам страты Расіі склалі каля 800 вайскоўцаў і амаль 400 адзінак тэхнікі. Вызвалена амаль 200 кв. км тэрыторыі і 14 населеных пунктаў вакол пасёлка Альхаватка. 

Падрабязнасці аперацыі

Аперацыя «Мядзведжы капкан» рыхтавалася ва ўмовах сакрэтнасці і інфармацыйнай цішыні, расказвае Украінскай службе Бі-бі-сі ўдзельнік аперацыі, камандзір 475‑га штурмавога палка, падпалкоўнік Аляксандр Насценка (пазыўны «Флінт»). Паводле яго слоў, аперацыя яшчэ доўжыцца, працягваецца зачыстка асобных населеных пунктаў непасрэдна каля ўкраінска-расійскай мяжы.

«Аперацыя яшчэ не завершаная, але сітуацыя ўжо цалкам стабілізаваная. Пагрозы, што нешта пойдзе не так, практычна адсутнічаюць. Наш полк разам з сумежнымі падраздзяленнямі пад камандаваннем Групоўкі аб'яднаных сіл зламалі планы праціўніка і аднавілі страчаныя пазіцыі», — заявіў кампалка.

Ён адзначае, што ў пачатку аперацыі сітуацыя на гэтым участку фронту была даволі складанай — расійская армія ўжо замацавалася ў раёне сяла Альхаватка і спрабавала прабіцца ўглыб тэрыторыі.

Пра ўзяцце Альхаваткі, а таксама суседніх сёл Благадатнае і Даўжанка расійскае Мінабароны паведамляла 3‑15 верасня. Асноўнай мэтай расіян было прабіцца да суседняга сяла Прыкалотнае.

«Сітуацыя была дрэннай. Перадавыя ДРГ (дыверсійна-разведвальныя групы) арміі РФ ужо «заскоквалі» ў Прыкалотнае, але мы іх знішчылі», — кажа Насценка. — Наш аналітычны цэнтр прааналізаваў дзеянні праціўніка і ўбачыў, што яго ўсе баяздольныя штурмавыя групы высунуліся наперад у раён Даўжанкі (каля 6 км да Прыкалотнага, — Рэд.). Мы вырашылі не рубіцца з імі ў лоб, а абысці з флангаў».

Каб перахітрыць праціўніка і нечакана зайсці яму ў фланг, украінскія вайскоўцы зрабілі шэраг манеўраў бранятэхнікай. У прыватнасці, байцы 475 АШП на двух танках (Т-80 і «Абрамс») заехалі па цэнтральнай дарозе ў сяло Альхаватка і пачалі весці агонь прамой наводкай, знішчыўшы некалькі сховішчаў расійскай арміі.

Украінская бранятэхніка ідзе ў штурм на пазіцыі расіян каля Альхуваткі на Харкаўшчыне, верасень 2026 года. Фота: 475 АШП

План спрацаваў. Камандаванне РФ вырашыла, што менавіта Альхаватка з'яўляецца напрамкам асноўнага ўдару ўкраінскай контрнаступальнай аперацыі, і пачало сцягваць сюды рэзервы. Калі расійскае падмацаванне прыбыло ў населены пункт, УСУ нанеслі па ім масіраваны ўдар беспілотнікамі.

Знішчыўшы рэзервы праціўніка, украінскія войскі пачалі адначасовыя штурмавыя дзеянні, рухаючыся з поўдня і поўначы для акружэння расійскага выступу.

«На працягу трох тыдняў, да 10 кастрычніка,нам удалося замкнуць гэта акружэнне праціўніка», — адзначае падпалкоўнік Насценка.

Акрамя таго, украінцы заблакавалі магчымасць таго, што расіяне перакінуць падмацаванне з тэрыторыі РФ. Для гэтага актыўна выкарыстоўвалі мінаванне ўсіх лагістычных шляхоў аж на глыбіню да 30 км. Камандзір 475 АШП называе гэта «глыбокай ізаляцыяй поля бою».

Улічваючы, што мінаванне адбывалася на тэрыторыі Расіі з дапамогай БПЛА, украінцам неабходна было мець надзейную сувязь з дронамі (сувязь Старлінк на тэрыторыі РФ не працуе). Для гэтага арганізавалі мэш-сетку з дапамогай рэтранслятараў.

Акрамя таго, Насценка кажа пра актыўнае прымяненне бранятэхнікі падчас гэтай аперацыі. Танкі і цяжкія бронемашыны «Брэдлі» выкарысталі не толькі для атакі на Альхаватку, але і для «зачысткі» флангаў расійскага выступу.

Як гэта ўдалося? Камандзір CODE 9.2 кажа, што спачатку неабходна было размінаваць дарогі для высоўвання тэхнікі, паставіць пасіўную абарону на браню, а непасрэдна падчас руху бяспеку гарантавалі адразу некалькі цяжкіх бомбераў «Вампір». Акрамя таго, украінцы задзейнічалі перахопнікі, каб збіваць дроны праціўніка, якія спрабавалі атакаваць бранятэхніку УСУ.

З навацый, якія былі прымененыя падчас аперацыі «Мядзведжы капкан», таксама можна назваць паветраныя эвакуацыі параненых з поля бою з дапамогай вялікіх коптараў. За некалькі тыдняў 475 АШП здзейсніў сем такіх эвакуацый.

Роля «Фалангі»

Падпалкоўнік Насценка кажа, што для планавання і правядзення аперацыі «Мядзведжы капкан» прыцягнулі створаны яшчэ вясной цэнтр мультыдаменных аперацый «Фаланга». Гэта «дзіця» 475‑га штурмавога палка і 1‑га штурмавога палка УСУ. У гэтым падраздзяленні сканцэнтраваныя каля 100 вайскоўцаў, якія займаюцца, у першую чаргу, аналізам разведвальнай інфармацыі, якая паступае з розных крыніц, і планаваннем аперацый.

Першай маштабнай аперацыяй, якую распрацавалі спецыялісты «Фалангі», стаў «лагістычны лакдаўн» Крыма ў маі-чэрвені 2026 года. Тады ўкраінскія падраздзяленні правялі шэраг атак на масты, размешчаныя на Крымскім перашыйку. Гэта істотна ўскладніла лагістыку расійскай арміі на поўдні Украіны, у прыватнасці ў Херсонскай і Запарожскай абласцях.

Падчас падрыхтоўкі аперацыі «Мядзведжы капкан» спецыялісты «Фалангі» атрымалі і прааналізавалі вялікі аб'ём інфармацыі пра лагістыку і перамяшчэнне расійскіх падраздзяленняў на тэрыторыі Харкаўшчыны і суседняй расійскай Белгарадскай вобласці.

Камандзір 475‑га палка кажа, што зараз у яго падраздзяленні таксама распрацоўваюць спецыяльную вайсковую праграму, пабудаваную на штучным інтэлекце (ШІ), пад назвай «Фаланга».

Байцы мультыдаменнага цэнтра «Фаланга» назіраюць за ходам контрнаступальнай аперацыі «Мядзведжы капкан». Фота: 475 АШП

Яна павінна самастойна, без прыцягнення чалавека, аналізаваць велізарныя аб'ёмы разведвальнай інфармацыі і даваць свае рэкамендацыі адносна правядзення баявых аперацый.

«Ва ўкраінскай арміі зараз не так шмат «пунктаў росту». Зараз мы спрабуем зрабіць яшчэ адзін. Гэта павінна быць электронная сістэма, якая б на першым этапе выконвала ролю электроннага battle captaine (афіцэр, адказны за бесперапыннае кіраванне бягучымі аперацыямі і боем у рэжыме рэальнага часу, — Рэд.)», — тлумачыць Аляксандр Насценка.

Такая праграма будзе аналізаваць, структураваць і фільтраваць інфармацыю з кіберпрасторы, відэа з БПЛА, даныя галасавых перахопаў, тэкставыя зводкі і нават інфармацыю пра ўмовы надвор'я. Акрамя таго, у ШІ-памочнік «Фаланга» будуць загружаць сцэнарыі паспяховых аперацый для аналізу і ўзнаўлення ў будучыні. Праца над ёй ужо пачалася, закуплена абсталяванне. Практычнае выкарыстанне ў тэставым рэжыме чакаецца ў снежні.

Каментары

Цяпер чытаюць

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча8

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча

Усе навіны →
Усе навіны

Бульбяная вайна паміж ЗША і Японіяй доўжыцца ўжо 76 гадоў. Чаму японцы не здаюцца?5

Еўропа створыць касмічны апарат для прыбірання смецця на арбіце

«Пуцін і Сі нам не сябры». Як на Захадзе рэагуюць на саміт Трампа ў Шэньджэні1

У Беларусі ўзрасла колькасць забойстваў2

«Святлана не прыйшла на стрым, сапсаваўшы мне дзень нараджэння і настрой і не падарыўшы ніякага падарунка»43

Стала вядома, як будзе выглядаць выпраўленая скульптура беларускай жанчыны ў Быхаве20

Зяць Трампа паведаміў, што Пуцін згодны на гарантыі Украіне паводле прынцыпу пятага артыкула НАТА5

«Будуць сядзець. Нават калі ў пяць, дзесяць разоў больш будзе». Лукашэнка не збіраецца спыняць рэпрэсіі, хоць Коўл і просіць67

Сяргей Ціханоўскі абурыўся беларускай мовай Святланы Ціханоўскай96

больш чытаных навін
больш лайканых навін

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча8

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць