Ržunimahu

«Hety resurs stvorany dla sapraŭdnych žYvotnych», — tak reklamuje siabie internet-prajekt pad nazvaj «V Babrujsk, žYvotnaje» (babruisk.com).

U Biełnecie padchapili modu na rasiejski moładzievy słenh-virus. Vynachodka naležyć resursu «Udaff.com», jaki stvaryŭ alternatyvu pravilnym čatam i forumam. Na «Ŭdafie» mat užyvajuć pryncypova, šykam ličycca vulharščyna, i čym bolš kiču, tym bolš u kajf. Takaja sabie subkultura «anfan teryblaŭ».

«Naš resurs dla tych, kaho ŭciskajuć za niecenzurščynu, dla tych, chto choča adčuvać siabie svabodnym», — manifest «udavaŭcaŭ», i jany chutka znajšli adnadumcaŭ. Štodzień sajt naviedvajuć 50 tys. čałaviek, słenhavyja navatvory padchapili miljony.

Viadomy vypadak: u krasaviku maskoŭskaja moładź, pratestujučy suprać zatrymańnia ŭ Miensku aktyvistaŭ «Jabłoka», mitynhavała ź plakatami «Łukašenka, vypiej jadu», «Łukašenka — v Babrujsk».

Vyraz «V Babrujsk, žyvotnaje» (paznačaje skrajniuju antypatyju) — adzin z samych papularnych siarod słenhavych nahruvaščvańniaŭ kštałtu «ržunimahu», «ftemu».

Mienavita «Babrujsk» vycisnuŭ z užytku kolišniuju papularnuju adsyłku va Ŭrupinsk. «Sam vyraz spačatku źmiaščaŭ u sabie nehatyŭ, i naš prajekt maje na mecie źmianić heta. Pakrysie spraŭlajemsia, niekatoryja ciapier hanaracca, kali nazyvajuć siabie žyvotnymi i nosiać zvańnie babrujčan», — kažuć aŭtary sajtu babrujsk.com — mienčuki Inf i Romb. Aŭtary papiaredžvajuć, što anijakim čynam nia chočuć źniasłavić adnajmienny horad. Ich Babrujsk — nia horad na mapie Biełarusi, a nievialičkaja viosačka na ŭskrainie Internetu. «Kali žyvotnyja stamlajucca pracavać na karyść miascovych panoŭ i kapitalistaŭ, jany mohuć z dapamohaj sučasnych srodkaŭ pieramiaścicca ŭ Babrujsk, atrymać dozu humaru i viarnucca da vykanańnia abaviazkaŭ», — havorać pra pryznačeńnie prajektu aŭtary, jakija siabie nazyvajuć «žyvatnavodami, skatavodami i veterynarami».

Stvaralniki zabaŭlalnaha resursu ŭpeŭnieny, što ich humar zrazumiejuć tolki słavianie. Mahčyma, jany pamylajucca: apošni žart na sajcie pryśviečany Majkłu Džeksanu, jaki pryznaŭ svaju vinu i damahajecca, kab jaho adpravili ŭ kaloniju dla niepaŭnaletnich.

∎

Karacieńki słoŭnik «žyvotnaha»:

Ałbaniec — nie słavianin.

Afftar žžot — pryznańnie talentu.

Afftar, vypiej jadu — vykazvańnie svajoj antypatyi.

Acckij sotona — vykazvańnie respektu (pavahi).

Hotično — pryhoža.

Krieatiff — tekst.

Nietbabłanach — skončylisia hrošy.

Ržunimahu — vyjaŭleńnie dobraha nastroju.

Užasnach — vykazvańnie ahidy.

∎

Asałoda być žyvotnym

Zusim niama Čačenii, karupcyi, sacyjalnaha rassłajeńnia hramadztva. Navošta parycca? Kali možna «mačycca mima ŭnitazu» j «taščycca». Narešcie možna realizavać zapavietnuju dziciačuju maru: maciuknucca pry nastaŭnicy. I dvojku nie pastaviać, bo nia znojduć. Spres pseŭdanimy.

Ujavić sabie Antona Łuckieviča, jaki havoryć Mahdalenie Radzivił «my vas jašče raźjaśnim», ciažka. Miž tym siońniašniaja šarykaŭščyna-ŭdavaŭščyna — moda, što vyjšła ź ludziej prasunutych, centravych, pierasyčanych žyćciom. Z centru Maskvy rodam. I ŭsio, što lažyć za miežami «centru», dla ich — suć babrujsk i muchasransk.

Tym cikaviej pačuć «hołas babrujsku». Hołas, zachopleny faktam ułasnaj terytaryjalnaj blizkaści da miesca, tak papularnaha «ŭ samoj Maskvie». Ci moh by va Ŭkrainie ci ŭ Litvie źjavicca sajt, kštałtu mienskaha babrujsk.com? Mechanična pierajmać praviły čužoj hulni j hanarycca najmieńniem «žyvotnych» tam nie ŭ mentalitecie. Chacia... Uźnikajuć ža j tam filii Nacyjanał-balšavickaje partyi Rasiei.

Tolki nacyjanalnyja rysy nievyniščalnyja. Cynizmu i amarałki ŭ «babrujsku» našmat mieniej, čym na rasiejskim aryhinale «ŭdavie». A ŭ cełym — presny adpačynkovy sajt «z naciažkaj». Iskry vysiakaje chiba «himn», varty oruełaŭskaj źvierafermy:

Tołpu połudikich životnych biezdomnych

V objaťja svoi priniała Biełaruś.

Da zdravstvujet sozdannyj skopom životnych,

Voniučij, zasratyj źvieriami Babrujsk!

Zrešty, ci možna udaff.kom nazvać aryhinałam? U anhielskamoŭnaj častcy śvietu prapahandaj maralnych vartaściaŭ «sapraŭdnaha padonka» zajmajucca komiksnyja Bivis z Batchedam i hieroj kamputarnaj hulni GTA San Andreas, vuličny bandyt i hvałtaŭnik, vakoł imaralizmu jakoha zaraz idzie haračaja dyskusija ŭ ZŠA. Tak što teza «babrujčanaŭ» ab humary, «zrazumiełym tolki słavianam», krytyki nie vytrymlivaje. Jakim słavianam? Jasna, što nie charvatam i nie palakam, a nasielnikam «adzinaj kulturnaj prastory». Akurat u hetaj kultury płodziacca «babrujskija žyvotnyja», jakim, jak piajecca ŭ himnie, «Łukašienko ... puť ozarił». Heta, jak pisaŭ ukrainski palitolah Mikoła Rabčuk, ciuleni, što sprabujuć hulać pa praviłach leaparda. To bok mechanična pierajmać niepierajmalnaje — čužy nacyjanalny śvietapohlad. Praz hetyja akulary ŭłasnaja kraina vyhladaje jak «amieb i mutantov biezmozhłych opłot».

∎

Internet-dyjalekt

«Žy» i «šy» pišy praz «y»! — zaklikaje «załataja» rasiejskamoŭnaja moładź.

Čaho tolki nia zrobić z movaj, navat samaj vialikaj i mahutnaj, małady supracoŭnik kamputarnaj firmy, jaki maje prorvu volnaha ofisnaha času, Internet i zarad cyničnaha humaru! Chto pieršy pačaŭ užyvać toj dyjalekt? Moža, start dała pamyłka druku? Ci pavylatali z hałavy niedavučanyja praviły?

U dyjalekcie jaŭna prahladajecca akańnie. Mo heta bomba, padkładzienaja biełaruskimi internet-terarystami pad rasiejskuju moŭnuju kulturu? Mnohija słovy vyrableny pa znajomym pryncypie «jak čujecca, tak i pišacca». Ale jość i advarotnaje — hiperbalizavanaja imitacyja marfemnaha pryncypu artahrafii. Kali pa-rasiejsku pravilna pisać «korona», čamu b nie napisać «sotona»?

Linhvist Źmicier Saŭka kaža: taki słenh moh źjavicca jak pratest va ŭmovach strohaj moŭnaj rehlamentacyi. U Biełarusi dva pravapisy — i žadańnie iści suprać «narkamaŭki» realizujecca praz tradycyjnuju artahrafiju. Vychodzić, udavaŭski dyjalekt — mova pratestu, rasiejskaja «taraškievica»?

Adno što isnuje jana vyklučna ŭ miežach moŭnaj hrafiki. Pačytajcie ŭdavaŭskija «perły» ŭhołas — i ŭsia aryhinalnaść źniknie. Tolki maciuki jak byli, tak i zastanucca maciukami.

Aleś Kudrycki

∎

Pistončyk i ŭdaf

Pieršym ź biełaruskich karystalnikaŭ słenhu staŭ małady litaratar pad pseŭdanimam Pistončyk, jaki źmiaščaŭ apoviedy na sajcie litara.net. Jon vykarystoŭvaŭ i niecenzurnuju leksyku, i pisaŭ słovy transkrypcyjaj. Pistončyk kaža, što ŭłasna j pačaŭ pisać pad upłyvam «padonkaŭ», ale potym admoviŭsia ad uskładnieńnia movy. Praŭda, pakinuŭ mat i specyfičny humar.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0