Cud adradžeńnia movy adbudziecca tolki pry padtrymcy rasijskamoŭnych
Historyk Alaksandr Paškievič adkazvaje Jurasiu Bieleńkamu.
Daviałosia napisać šmat u jakich profilach na temu vystupleńnia Jurasia Bieleńkaha na Dziadach-2013. «Kali ty razmaŭlaješ pa-rasiejsku, ty ŭ armii akupanta i stralaješ u svoj narod», — skazaŭ Bieleńki. Kab zakryć dla siabie hetuju temu, maju patrebu vykłaści svajo bačańnie prablemy ŭ kancentravanym vyhladzie.
Padabajecca nam heta ci nie, ale siońniašniaja Biełaruś volaj historyi — pieravažna rasijskamoŭnaja kraina.
Kab u hetym pierakanacca, nie treba pravodzić niejkich sacyjałahičnych daśledavańniaŭ ci admysłovych pierapisaŭ nasielnictva — dastatkova vyjści na vulicu luboha biełaruskaha horada (i navat mnohich viosak) dy prosta pasłuchać, jak ludzi havorać.
Prytym vielmi važna toje, što rasijskamoŭnyja hramadzianie Biełarusi — heta ŭ pieravažnaj bolšaści nie niejkija pierasialency ź inšych terytoryj, a naščadki karennych žycharoŭ hetaj ziamli.
Śviadomych biełaruskamoŭnych u maštabach krainy — žmieńka. Ale ich pieravaha — u, jak praviła, vysokaj idejnaści čalcoŭ hetaj supolnaści dy ćviordaj pierakananaści ŭ słušnaści ŭłasnaha kulturna-moŭnaha vybaru.
Nichto nie moža viedać napierad, jak składziecca dalejšy los krainy Biełaruś i jaje naroda.
Ciažka skazać, ci atrymaje biełaruskaja mova jašče niekali realny šaniec na vychad ź ciapierašniaha hieta.
Ale ŭžo siońnia možna z poŭnaj upeŭnienaściu śćviardžać, što kali cud «adradžeńnia» movy ŭsio ž adbudziecca — to tolki pry ŭmovie aktyŭnaj padtrymki ci prynamsi spačuvalnaha staŭleńnia da hetaj idei z boku vialikaj častki rasijskamoŭnaj bolšaści hramadstva. Apošniaje ž absalutna niemahčyma biez prynamsi pavažlivaha staŭleńnia da svaich rasijskamoŭnych suhramadzian z boku biełaruskamoŭnych i pryznańnia ichnaha prava na ŭłasny vybar.
U vykazvańni sp. Bieleńkaha jakraz takoje pavažlivaje staŭleńnie adsutničaje, jano vyrazna nacelena na kanfrantacyju i adkrytaje supraćpastaŭleńnie dźviuch moŭnych supolnaściaŭ. I pieradusim dziela taho majo staŭleńnie da vykazanaha mierkavańnia — vyrazna niehatyŭnaje.
Niama vialikaj škody, kali takich pohladaŭ trymajecca asobny čałaviek ci navat cełaja nie samaja ŭpłyvovaja partyja. Sapraŭdnaja trahiedyja była b, kab takaja niekanstruktyŭnaja i tupikovaja pazicyja stała charakternaj dla bolšaści biełaruskamoŭnaj supolnaści.
Dumajecca, heta sapraŭdy byŭ by apošni ćvik u trunu biełaruskaj movy. Spadziajusia, adnak, što da takoha varjactva nikoli nie dojdzie.
Ciapier čytajuć
«Uźnikajuć ujaŭleńni, što palitviaźni musiać być stojkimi, sabranymi, udziačnymi. A realnaść roznaja». Pahavaryli ź ludźmi, jakija vodziać departavanych litaralna za ruku66
Kamientary