Dyskusija na hetuju temu ŭsčałasia z novaj siłaj paśla taho, jak pajšła dymam unikalnaja kalekcyja suśvietna znanych tvorcaŭ u halandzkim Amersforcie. Karciny Dziurera, Kifera, Dabińji j van Raŭseła zhareli razam z histaryčnym budynkam carkvy ŭ tym liku dziela adsutnaści raspyrskvalnaj systemy pažaratušeńnia.
Pry kancy kastryčnika ŭ halandzkim horadzie Amersforcie całkam zhareła carkva Eleboh, u budynku jakoj mieściŭsia muzej Armanda. Ciapier bahata chto kaža pra nieabchodnaść uviadzieńnia bolš strohich pravił biaśpieki va ŭsich halandzkich muzejach, zachavalniki jakich, jak radzimca, bajacca ŭstaloŭvać aŭtamatyčnyja systemy hašeńnia.
«Strata dla horadu ahromnistaja. Možna skazać, što razam z hetaj unikalnaj kalekcyjaj i ŭnikalnym budynkam zahinuła duša horadu», — tak acaniŭ zdareńnie mer Amsterdamu Jele Chekman.
U ahni zhareli 55 prac, u tym liku takich znakamitych mastakoŭ jak Albrecht Dziurer, Anselm Kifer, Šarl Fransua Dabińji, Jakab van Raŭseł i Cherkiules Sejchers. Apošnim, darečy, zachaplaŭsia sam Rembrandt. Siarod nazaŭsiody stračanych prac, ahulnym koštam 3 miljony eŭraŭ (chacia heta ŭsiaho tolki aficyjnaja ličba strachoŭčyka, nasamreč pracy biascennyja), było niekalki karcin i skulptur samoha Armanda — mastaka, piśmieńnika, režysera j skrypača, adnoj z hałoŭnych postaciaŭ u niderladzkim pavajennym vyjaŭlenčym mastactvie.
Sam fakt, što dziaržava vyłučyła Armanda jašče pry žyćci ceły muzej, jaki byŭ nazvany ŭ jahony honar, kaža pra vialikaje pryznańnie mastaka na radzimie. Usie pracy Armanda tak ci inakš źviazanyja z pabačanym im u dziacinstvie žacham vajny, z temaj razbureńnia j hvałtu.
U Amersforcie, dzie mieściŭsia jahony muzej, kaliści byŭ arhanizavany nacyscki kancentracyjny lahier.
U interviju teleprahramie NOVA 78‑hadovy mastak skazaŭ: «Dla mianie samaje sumnaje — heta hibiel u ahni prac inšych mastakoŭ, pieradadzienych u časovaje karystańnie inšymi muzejami. Pierš za ŭsio ja maju na ŭvazie hrafiku Dziurera, a taksama pracy Dabińji j Cherkulesa Sejchersa z Muzeju Bredyjusa ŭ Haazie. Nu, i maje 19 karcin…»
Horadanačalniki Amsterdamu ŭžo vyłučyli Armanda novy budynak — kaplicu Sint‑Echtenkapeł. 5 lutaha 2008 hodu tut znoŭ adkryjecca ekspazycyja, u asnovie jakoj buduć acalełyja pracy mastaka, jakija znachodzilisia padčas pažaru pa‑za muzejem. Adnak katastrofa ŭ Muzei Armanda vyklikała burlivuju dyskusiju na temu biaśpieki halandzkich muzejaŭ u cełym.
Pavodle słovaŭ Paŭlin Kruzeman, dyrektara Histaryčnaha muzeju Amsterdamu, dźvie karciny ź jakoha byli dadzienyja ŭ časovaje karystańnie ŭ Amersoft i zhareli, na sto adsotkaŭ zastrachavacca ad pažaru niemahčyma: «Pažar — heta absalutny žach. Muzejnyja pracaŭniki praciahvajuć spadziavacca, što heta ich nie začepić. Tamu ja ciapier duža spačuvaju kaleham z Amesrfortu i razumieju, nakolki trahičnym pieražyvańniem było dla ich stajać i nazirać, jak usio niščycca. Usie muzei, zrazumieła, prymajuć roznyja miery zaściarohi — syhnalizacyi, pažarnyja pieraharodki, — ale ahoń moža raspaŭsiudzicca z takoj chutkaściu, što lubyja zachady akažucca marnymi».
Śviedki pažaru narakajuć, što pažarnaja bryhada padjechała nadta pozna. Samyja pažarnyja ćvierdziać, što byli na miescy, jak śled, praz vosiem chvilin. Viadoma, što asnoŭnaj pryčynaj niaŭdačy pry hašeńni pažaru ŭ Muzei Armanda była adsutnaść u im sprynklernaj systemy.
Zrešty, Šareł Eks, dyrektar słavutaha muzeju Bojmas Van Bioŭninhien u Raterdamie nazyvaje sprynklernyja aparaty «antybijotykami, jakija pažyrajuć usio». Akurat takoje samaje dumki pra sprynklery j kuratar Muzeju horadu Hroninhien Kaspar Martens.
«Sprynklernyja systemy niaredka spracoŭvajuć z‑za niepraŭdzivaj tryvohi, i tady muzejnym ekspanatam taksama čynicca vielizarnaja škoda. Zastajecca tolki padličyć vierahodnaść pažaru j vierahodnaść takoj pamyłkovaj tryvohi», — skazaŭ jon u interviju radyjokampanii RTV‑Noord.
-
Časam niečakanaja historyja biełaruskich himnaŭ: «My vyjdziem ščylnymi radami», «Pahonia», «Žyvie Biełaruś», «Radzima maja darahaja», «Mahutny Boža» (ź VIDEA)
-
Vyjšaŭ pierakład ramana Sašy Filipienki «Viartańnie ŭ Astroh»
-
«Naša Niva» vypuściła vialiki siužet pra zorku «Pieśniaroŭ» Leanida Bartkieviča
Ciapier čytajuć
Časam niečakanaja historyja biełaruskich himnaŭ: «My vyjdziem ščylnymi radami», «Pahonia», «Žyvie Biełaruś», «Radzima maja darahaja», «Mahutny Boža» (ź VIDEA)1313
Kamientary