Pad partretam kniazia Daminika Radziviła, jaki zachoŭvajecca ŭ Naŭharodskim dziaržaŭnym muziei-zapaviedniku vyjavili druhi, zahadkavy partret, paviedamili ŭ muziei, pieradaje sajt vnovgorode.ru.
Niečakanaje adkryćcio stała vynikam amal piacihadovych daśledavańniaŭ partreta, jakija pravodziła staršy navukovy supracoŭnik DMZ, zachavalnik fondu vyjaŭlenčaha mastactva Viktoryja Karpava.

Pavodle infarmacyi Karpavaj, partret nieviadomaha mužčyny, jaki nie mieŭ aŭtarstva i dakładnaj daty napisańnia, pastupiŭ u muziej u 1947 hodzie. Na šmatmietrovym partrecie jaho hieroj byŭ namalavany ŭ ciomnych vopratkach z francuzskimi ordenami.
Pavodle lehiendy, na partrecie byŭ namalavany znakamity mahnat Daminik Hieranim Radzivił (1786—1813 hady). Adnak navukovych paćviardžeńniaŭ hetaj hipotezy na toj momant nie było.
U vyniku daśledavańniaŭ Viktoryja Karpava vyjaviła, što na pałatnie sapraŭdy namalavany Radzivił. Pry hetym supracoŭnicy ŭdałosia całkam prasačyć los karciny.
Da 1939 hoda partret znachodziŭsia ŭ Niaśvižskim zamku Radziviłaŭ. Paśla dałučeńnia Zachodniaj Biełarusi da SSSR partret apynuŭsia ŭ Dziaržaŭnaj karcinnaj halerei BSSR. U hady Druhoj suśvietnaj vajny akupanty vyvieźli pałatno ŭ Hiermaniju. Paśla viartańnia z-za miažy partret apynuŭsia ŭ schoviščy ŭ horadzie Puškin, adkul i trapiŭ u Noŭharad.
7 sakavika 2015 hoda partret prajšoŭ renthienahrafičnaje daśledavańnie. Renthienaŭskija zdymki byli zroblenyja ŭ abłasnoj kliničnaj balnicy. Usiaho było zroblena 12 vialikich zdymkaŭ. Dziakujučy im, navukoŭcy vyśvietlili, što pad bačnym voku partretam Radziviła znachodzicca jašče adzin.
Kampazicyja pieršapačatkovaha partreta, schavanaha pad novymi płastami farby, značna adroźnivajecca ad taho, što bačać hledačy ciapier. Kniaź na zamalavanym partrecie vyjaŭleny ŭ płaščy i, mabyć, u masonskim fartuchu.
Zamiest francuzskich ordenaŭ, jakimi Radzivił byŭ uznaharodžany padčas vajny 1812 hoda, na hrudziach hieroja vyjaviŭsia masonski simvał «pałymianaja zorka» z tak zvanym «klučom usiaviedańnia». Na partrecie taksama namalavanyja kałona i pakul nie zrazumieły pradmiet — mieč abo žazło.
Kali i navošta byŭ pierapisany partret, na dadzieny momant zastajecca zahadkaj dla navukoŭcaŭ.
Karpava nie vyklučaje, što źmieny ŭnios pieršapačatkovy aŭtar partreta, adnak nie vyklučana taksama i toje, što ŭ partreta byli ŭsio-tki dva aŭtary.
Dla Viktoryi Karpavaj vidavočna, što źmieny ŭ partret byli ŭniesieny, kab schavać masonskuju simvoliku. Mahčyma, heta adbyłosia paśla taho, jak impieratar Alaksandr I ŭ 1822 hodzie vydaŭ ukaz ab zabaronie tajnych arhanizacyj i, u pryvatnaści, masonskich łožaŭ.
Adnak, jak ličyć Karpava, malunak napaleonaŭskich ordenaŭ, atrymanych Radziviłam u vajnie z Rasijskaj Impieryjaj i jaje sajuźnikami, hetak ža, jak i malunki masonskich znakaŭ, byli svajho rodu śmiełym vyklikam hramadstvu.
Kamientary