Uspamin z časoŭ vajny.
Hetuju historyju raskazaŭ mnie ŭ 1970‑ia taki samy, jak i ja, kamandzirovačny. Jon byŭ starejšy za mianie i ŭspaminaŭ dziacinstva, jakoje padčas vajny prachodziła dzieści ŭ Hrodzienskaj vobłaści.
Pačatak vajny. Front dzieści pa‑za miežami krainy. Pačało naładžvacca žyćcio. U kłubie niemcy pačali krucić kino dla dziaciej. Na mašynie pryvozili aparaturu i ekran, i kinamiechanik tut ža ŭ zale staviŭ jaho na stoł, zaciamnialisia vokny…
Kino pakazvali biaspłatna, i ŭ kłub źbiralisia ŭsie chłapčuki i dziaŭčynki školnaha i daškolnaha vieku. Hety vulej nadta zudzieŭ, ale sa źjaŭleńniem śviatła na ekranie zmaŭkaŭ i tolki raz‑poraz uzryvaŭsia śmiecham, reahujučy na padziei.
Pa zakančeńni sieansu vulej znoŭ ažyvaŭ, pačynałasia šturchanina la vychadu. Na hety verchał spakojna, z parazumieńniem hladzieŭ kinamiechanik. Starejšyja dzieci čakali, kali jon źbiare aparaturu i dapamahali vynosić jaje. Nam, chłapčukam, było za honar pastajać pobač z kinamiechanikam, spytać, jakoje kino jon pryviazie ŭ nastupny raz.
Ale raz pryjechaŭ inšy kinamiechanik, ustalavaŭ aparat i puściŭ kino. Raptam štoś zamilhacieła, i stužka abarvałasia. U zale stała ciomna, pačuŭsia śvist i vykryki niezadavolenych. Kinamiechanik padyšoŭ da ekrana i skazaŭ:
— Pierastańcie šumieć! Skleju stužku i dahledzicie kino!
Pa zale prakaciŭsia jašče bolšy huł, vykryki i tupat noh.
— Budziecie pakaranyja!
Nichto nie zvažaŭ na hetyja słovy.
Kinamiechanik skleiŭ stužku, dahledzieli kino, a kali na ekranie źjaviłasia «Kaniec», usie z krykam i śvistam rušyli da dźviarej. Ale kala ŭvachodu čakali dva niemcy z humavymi dubinkami. I kožnamu, nie zvažajučy na ŭzrost i poł, dastałosia pa plačach.
Nie viedaju, jak uspryniali ŭrok druhija maje adnahodki, a ja z toj pary, navat zastajučysia ŭ lesie adzin, nie śvistaŭ. Praz usio žyćcio pranios hetuju navuku i ciapier pamiataju.
Ciapier čytajuć
Ministr kultury vyciahnuŭ u efir čarhovaha Astapa Bendara. I heta stała apošniaj kroplaj: suprać hetaha fiermiera-chvalka vystupiła siamja16
Kamientary