«Moj dom bambiać kožny dzień». Jak žyvie Charkaŭ, jaki rasijskija rakiety sprabavali pieratvaryć u popieł
Charkaŭ — druhi pa pamiery horad Ukrainy. Rasijskija vojski pačali šturmavać jaho ŭ pieršyja dni vajny. Siudy laciać rakiety, sprabujučy pieratvaryć horad u popieł. Paśla načnych bambiožak pałychali cełyja žyłyja kvartały. «Ci staić moj dom?» — pytajucca ŭ čatach ludzi, jakaja paśpieli evakujavacca. «Ci staić dom maich znajomych?» — pytajucca pra tych, z kim nie mohuć vyjści na suviaź. Jak ciapier žyvie Charkaŭ?
Pra toje, što adbyvajecca ŭ horadzie, «Našaj Nivie» raspaviała miascovaja žycharka. Hanna — maładaja dziaŭčyna, žurnalistka. Aproč napisańnia navin, jana ciapier dapamahaje vałancioram u svaim rajonie.
«Učora ja jeździła dadomu — vybuchovaj chvalaj tam vybiła vokny»
Maskva płanavała ŭziać horad za dva dni, ale praličyłasia. Ciapier bajavyja dziejańni bolš iduć pad Charkavym, ale ŭ samim horadzie taksama niespakojna.
«Siońnia ŭ nas trojčy hučała sirena pavietranaj tryvohi. I ciapier, pakul my z vami razmaŭlajem, ja pieryjadyčna čuju addalenyja vybuchi», — kaža dziaŭčyna.
Kali spačatku ŭdary nanosilisia pa vajskovych abjektach, to paśla mišeńniu stali i hramadzianskija budynki.
«Siońniašni dzień pakazaŭ, što heta nie prosta vajna, a heta zabojstva nas, ukrainskaha naroda. Upieršyniu za šmathadovuju historyju Charkaŭ pieražyŭ takoje. Snarady, jakija traplali ŭ žyłyja damy, zabiŭšy i pakalečyŭšy ni ŭ čym nie vinavatych žycharoŭ», — skazaŭ mer Ihar Cierachaŭ u videazvarocie 28 lutaha.
Na nastupny dzień Charkaŭ trapiŭ pad strašny abstreł. 1 sakavika adzin sa snaradaŭ pryziamliŭsia naŭprost pierad Charkaŭskaj abłasnoj administracyjaj. Zahinuła 10 čałaviek.
U nastupnyja dni paciarpieła hałoŭnaje upraŭleńnie Nacpalicyi vobłaści, niekalki cerkvaŭ, zavodaŭ, balnicy, žyłyja masivy.
Najbolš dastałasia rajonu Sałtaŭka, što na ŭskraŭku horada, vielmi blizka da rasijskaj miažy. Jaho bambiać kožny dzień. Hanna zdymała kvateru akurat u tym rajonie, u jaho častcy, jakaja nazyvajecca Paŭnočnaj Sałtaŭkaj. U pieršy dzień vajny jana pierajechała ŭ inšuju častku horada — razam sa znajomymi jany pakul mieściacca ŭ paŭpadvalnym ofisnym pamiaškańni.
«Učora ja jeździła dadomu. U mianie 16-paviarchoŭka — na pavierchach ź pieršaha pa dziasiaty voknaŭ prosta niama, ich vybiła vybuchovaj chvalaj. Kali ja zajšła ŭ svaju kvateru, pabačyła, što tam nie prosta pavybivała škło, ale navat ramy pahnuła.
Ciapier tam niemahčyma žyć — vielmi choładna, na vulicy trymajecca minusavaja tempieratura. U mnohich damach na Sałtaŭcy niama śviatła, prablema z hazam. U maim domie tolki chałodnaja vada pad słabym naporam ciače. Tyja ludzi, čyje damy nie tak mocna paciarpieli, zastajucca tam žyć, navat niahledziačy na toje, što ŭ ich niama śviatła».
Administracyja ciapier šukaje varyjanty, dzie raźmiaścić ludziej, što stracili svajo žyllo.
«Pierynatalny centr ciapier u bombaschoviščy»
Rasijskich vajskoŭcaŭ u horadzie niama. Hanna zhadvaje, što kali 27 lutaha adbyvaŭsia praryŭ u Charkaŭ (najpierš lohkaj techniki i dyviersijna-raźviedvalnych hrup), miascovych prasili nie vychodzić na vulicu — kab palicyja nie pryniała ich za dyviersantaŭ.
Z Charkava evakujavałasia 600 tysiač čałaviek. Vyjazdžajuć na mašynach, aŭtobusach, ciahnikach u susiednija vobłaści (Pałtavu, Dniepr) i na zachad Ukrainy (Lvoŭ, Užharad). Bolšaść abiraje maršrut na Lvoŭ.
«Mnohija ŭ čatach pytajucca pra svaje damy i damy znajomych, ci jany stajać jašče. Heta ludzi, jakija abo vyjechali, abo ŭ kaho tut rodnyja, ź jakimi jany nie mohuć źviazacca», — dzielicca Hanna.
U Charkavie dziejničaje kamiendackaja hadzina — z 18-j viečara da 6-j ranicy. Škoły zakrytyja — byli vypadki, kali ŭ ich traplali snarady. Balnicy pracujuć, niekatoryja ź ich pierajechali ŭ bombaschoviščy. U padvalnym pamiaškańni ciapier pierynatalny centr, dzie daktary vychodžvajuć niemaŭlat.
Pracujuć sietkavyja praduktovyja kramy, maleńkija stajać začynienyja.
«Čerhi — našaja novaja realnaść. Byli situacyi, kali my pa dźvie hadziny stajali ŭ čarzie pa pradukty. Niekatoryja stajać, navat kali razdajucca vybuchi. U kancy lutaha było, što prychodziš — i napałovu pustyja palicy: nie było krup, harodniny, fruktaŭ. Administratarka adnoj z kram raspaviadała, što u ich nie było zavozu praduktaŭ, bo da ich admaŭlalisia jechać fury. Ciapier situacyja lepšaja».
U horadzie razdajuć humanitarnuju dapamohu — jaje možna atrymać u niekatorych paštovych adździaleńniach.
Z taho, što składana znajści, — zaatavary. Korm dla chatnich hadavancaŭ imhnienna raźbirajuć. Vieliznyja čerhi ŭ apteki. Mnohich preparataŭ niama, i pažyłyja doŭha raspytvajuć farmaceŭtaŭ, jakaja zamiena moža być. Hanna ź siabroŭkaj apošni raz prastajała pad aptekaj piać hadzin. Jany zakuplali ceły śpis lekaŭ, pra jakija ich prasili žychary rajona.
Haradski transpart u Charkavie nie chodzić. Mietro ciapier stała bombaschoviščam. Mocna padskočyli ceny na bienzin, jakoha časam nie chapaje.
Ź jakimi dumkami zasynajuć haradžanie?
«U mianie častka siamji ŭ Maryupali, častka — na akupavanych terytoryjach. Tamu ja vielmi mocna pieražyvaju za ich, — uzdychaje Hanna. — Ź siabroŭkami pierapisvajusia kožny dzień, pytajusia, jak u ich situacyja. Asabista ja starajusia davieści siabie da takoha stanu, kali ŭžo prosta zasynaju ad stomy, kab nie dumać pra štości. Vałanciorstva i praca z navinami mocna stymulujuć, kab nie škadavać siabie i nie ŭpadać u paniku».
Za dva tydni vajny ŭ Charkaŭskaj vobłaści častkova ci całkam zrujnavali 472 budynki. Pa stanie na 10 sakavika, u vobłaści zahinuła 11 dziaciej.
Čytajcie taksama:
Charkaŭ paśla rakietnych udaraŭ. FOTA 18+
Vajna va Ukrainie. Siamnaccaty dzień ANŁAJN
Vialikaja hutarka ź Lesiaj Rudnik pra seksizm, muža-reślera, zarobak doktarki navuk u Šviecyi, apazicyju i pamyłku Jeŭrasajuza19
Kamientary