Polski vopyt: sielanin skupiŭ sabie 900 hiektaraŭ ziamli. I choča jašče

Praca na ziamli moža davać prybytak, ale kab raźvić jaje da stanu vialikaha biznesu, vy pavinny mieć jak minimum sto hiektaraŭ. I jakoj by vialikaj ni była vytvorčaść, nie varta spadziavacca tolki na adzin jaje vid. Treba zajmacca čymści jašče. Razmova ź Leškam Dydynam, fiermieram z Darłova.

Vy pačali ź niekalkich hiektaraŭ ziamli, ciapier majecie ich sotni. Jak małaziamielny sielanin moža stać ziemleŭłaśnikam?

Pa-pieršaje, treba zachacieć. Ja chacieŭ. Ja zaŭsiody maryŭ pra vialikuju fiermu, ale navat nie dumaŭ, što heta buduć sotni hiektaraŭ. Maje baćki mieli fiermu ź piaćciu hiektarami ziamli ŭ Darłovie. Kali ja viarnuŭsia z vojska ŭ 1973 hodzie, jany mnie dapamahli kupić 8 hiektaraŭ. Z hetaha i pačaŭ.

I kolki ŭ vas ziamli ciapier?

Sam ja maju 454 ha, u starejšaha syna 319 ha, u małodšaha – 114. Usiaho majem amal 900 ha i 32 ha zdajem u arendu. My chočam dakupić jašče 140 ha fiermy da haspadarki małodšaha syna.

Vy kirujecie haspadarkaj supolna?

Tak, heta moj sakret pośpiechu. Toje samaje rabili my z baćkam – u nas było dźvie fiermy, ale my ŭsio rabili razam. My apracoŭvali toj kavałak ziamli, apracavać jaki tre było najbolš terminova, niavažna, kamu jon naležaŭ. I ja rablu toje samaje sa svaimi dziećmi. U nas niama "majho" i "tvajho – heta ŭsio "naša".

Možna dobra žyć i ź sielskaj haspadarki?

Tak, ale jakoj by bujnoj jana ni była, jana nie moža być zasnavanaja tolki na adnym vidzie pradukcyi. Tamu što ŭvieś čas kali nie sušyć, to močyć, i možna stracić usio. Pavinien być niejki zapasny varyjant, jaki dapamoža pieražyć nieŭradžajnyja hady. Ja, naprykład, jak tolki kupiŭ fiermu razam ź sielskahaspadarčaj technikaj, adrazu pačaŭ ź jaje dapamohaj akazvać pasłuhi susiedziam.

A što adbyłosia paśla 1989 hodu?

Pierš za ŭsio, pačali źniščać saŭhasy. Mabyć, palityčnaje rašeńnie ab likvidacyi saŭhasaŭ było pryniataje jašče ŭ 1990 hodzie, ale ich sapraŭdny zaniapad pačaŭsia viasnoj 1993 hodu, tady paŭstali pieršyja filijały Ahienctva sielskahaspadarčaj majomaści (Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa), i pačałosia tatalnaje raskradańnie ŭłasnaści. Žyvioła była pradadzienaja, a hrošy syšli na apłatu pracy rabotnikaŭ, sielskahaspadarčuju techniku.

Što bankructva saŭhasaŭ značyła dla vas?

Ja pačaŭ chutka pavialičvać svaje zapasy. Užo ŭ 1993 hodzie ja arandavaŭ pieršyja 57 hiektaraŭ byłoj saŭhasaŭskaj ziamli. Potym arandavaŭ jašče, pastupova vykuplajučy ziamlu. Heta byŭ šaniec dla mianie i tych fiermieraŭ, jakija, jak i ja, bačyli svaju budučyniu ŭ haspadarańni na ziamli.

U 1990 hodzie vy brali ŭdzieł u zabastoŭcy suprać Ministerstva sielskaj haspadarki, bo ceny na ziernie byli zanizkimi. U 2009 hodzie z toj ža pryčyny vy znoŭ pratestavali. Za hetyja 20 hadoŭ u Polščy ničoha nie źmianiłasia?

U polskaj sielskahaspadarčaj palitycy ničoha nie źmianiłasia, bo ŭ tyja časy jaje nie isnavała i ciapier taksama niama. Ale tady my chacieli, kab urad umiašaŭsia, bo ceny na ziernie byli nastolki nizkija, što fiermiery pradavali jaho pa canie, nižejšaj za sabiekošt.

Ciapier my suprać uradu nie pratestujem, bo viedajem, što ŭrad cenaŭ na zbožža nie ŭstaloŭvaje, rašeńni prymajucca ŭ Bruseli.

Dobra, što Polšča ŭ Jeŭrasajuzie? Jon daje dapamohu, i jana bolšaja, čym ad kamunista Hierka?

Napačatku ja dumaŭ, što hetaje ŭstupleńnie karysnaje dla mianie. Za pieršy hod fiermiery, jakija mieli bujnuju rahatuju žyviołu, dobra zarabili – ceny pajšli ŭvierch. Ale ŭ mianie bydła nie było, tolki zbožža i śvińni; śvińni padaraželi nie nadta mocna, a zbožža patańnieła. Tamu ŭ pieršy hod, niahledziačy na vypłaty sielskahaspadarčych subsidyj, prybytak byŭ na 180 tysiač złotych mienšy, čym za minuły. Ale potym

usio pastupova pryjšło ŭ normu, i siońnia ja mahu skazać, što ŭ nas źjaviłasia vidavočnaja pieravaha. Heta nie tolki vypłaty, ale i adkryćcio zamiežnych rynkaŭ. My ŭžo try hady amal uvieś raps pradajem u Hiermaniju, tam płaciać bolš.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0