Ad zvankoŭ «z banka» da fejkavych inviestycyj. Jak machlary kraduć hrošy z kartaŭ
Biełarusy stali čaściej ciarpieć ad finansavych ašukancaŭ: vyrasła kolkaść paśpiachovych afier i ich siaredniaja suma. Siarod raspaŭsiudžanych schiem — padman i psichałahičny cisk, tak zvanaja sacyjalnaja inžynieryja, a taksama niezakonnaje vykarystańnie rekvizitaŭ kartaŭ. Rejtynh pahroz skłaŭ Bankaŭski pracesinhavy centr, piša sajt «Biełorusy i mir».
U 2025 hodzie kolkaść paśpiachovych machlarskich apieracyj vyrasła na 27 pracentaŭ u paraŭnańni ź minułym hodam, a siaredniaja suma adnoj afiery pavialičyłasia adrazu z 82 da 385 dalaraŭ. Ahulnaja suma, jakuju stracili ludzi z-za ašukancaŭ, stała vyšejšaj amal u piać razoŭ.
Čaściej za ŭsio, u 53,3 pracenta vypadkaŭ, ašukancy atrymlivajuć poŭny dostup da rachunku achviary (pierachop kiravańnia rachunkam). U 45,5 pracenta vypadkaŭ vykarystoŭvajucca rekvizity kartaŭ, jakija daviedalisia ŭ ludziej padmanam albo skrali.
Vielmi časta prymianiajecca sacyjalnaja inžynieryja: 63 pracenty ŭsich vypadkaŭ tak ci inakš źviazanyja z padmanam i manipulacyjami. Zhublenyja i skradzienyja karty vykarystoŭvajuć redka — u 1,1 pracenta vypadkaŭ, a padroblenyja karty i zusim adyšli ŭ minułaje, dola tut mienšaja za pracent.
Skiminhavyja pryłady na biełaruskich bankamatach užo nie znachodziać. Nie było ŭ minułym hodzie i masavaj uciečki danych trymalnikaŭ kartaŭ.
Amal 9 z 10 vypadkaŭ machlarstva adbyvajucca ŭ anłajnie, kali kartka fizična nie vykarystoŭvajecca. Złamyśniki aktyŭna prymianiajuć mietady sacyjalnaj inžynieryi, kab uvajści ŭ davier. Jany telefanujuć pa telefonie abo pišuć u mesiendžarach, pradstaŭlajučysia supracoŭnikami bankaŭ, milicyi abo techpadtrymki. Meta — atrymać asabistyja danyja, dostup da internet-bankinhu abo ŭstalavać na telefon achviary prahramu addalenaha dostupu.
Jakija kankretna schiemy pracujuć
U 2025 hodzie źjaviłasia novaja niebiaśpiečnaja schiema NFC Gate. Ašukancy pierakonvajuć čałavieka ŭstalavać prahramu addalenaha dostupu, a zatym — prykłaści kartu da svajho smartfona i ŭvieści PIN-kod nibyta dla pravierki. Danyja karty retranślujucca złamyśnikam, i jany mohuć zdymać hrošy ŭ bankamacie abo apłačvać pakupki svaim telefonam.
Aktyŭna raźvivajecca i machlarstva z takienizacyjaj: atrymaŭšy danyja karty, złamyśniki pryviazvajuć jaje da svajho smartfona abo inšaj pryłady. Paśla hetaha jany mohuć tracić hrošy ŭ internecie, u kramach za miažoj i navat zdymać najaŭnyja ŭ bankamatach. U 2025 hodzie 58 pracentaŭ takich apieracyj prypadali mienavita na źniaćcie hrošaj u bankamatach.
Pa-raniejšamu aktualnyja fišynhavyja sajty — dakładnyja kopii internet-bankinhu abo papularnych servisaŭ. Čałaviek traplaje na takuju staronku pa spasyłcy ź lista abo paviedamleńnia, uvodzić svaje danyja, i jany tut ža iduć złamyśnikam. Ašukancy nie pakidajuć sprobaŭ adhadać abo padabrać numary kartaŭ (BIN-ataki). Jany aŭtamatyčna hienierujuć kambinacyi i praviarajuć ich maleńkimi płaciažami na sajtach z drennaj abaronaj.
Nabirajuć abaroty «inviestycyjnyja» pastki. Ludziam u internecie prapanujuć «chutki i harantavany dachod» — adkryć brokierski rachunak i ŭkłaści hrošy. Paśla pieravodu srodkaŭ «brokiery» źnikajuć razam ź imi.
Usio jašče raspaŭsiudžanaja schiema, źviazanaja z sajtami znajomstvaŭ. Machlary ŭcirajucca ŭ davier, a zatym dasyłajuć fišynhavyja spasyłki na kuplu kvitkoŭ, kvietak abo padarunkaŭ. Tyja, chto pierachodziać pa ich i ŭvodziać danyja dla apłaty, hublajuć hrošy.
Źjaviŭsia i novy vid sprečak — «družalubnaje machlarstva» (friendly fraud). Heta kali čałaviek sam abo jaho blizki svajak robić pakupku, atrymlivaje tavar ci pasłuhu, a zatym zajaŭlaje ŭ bank, što heta było machlarstva, kab viarnuć hrošy. Asabliva časta heta adbyvajecca ŭ śfiery ličbavych tavaraŭ i padpisak.
Čaho čakać u 2026 hodzie?
Śpiecyjalisty Bankaŭskaha pracesinhavaha centra prahnazujuć, što ašukancy buduć bolš aktyŭna vykarystoŭvać štučny intelekt: stvarać hałasavyja dypfejki dla zvankoŭ, piersanalizavać fišynhavyja listy pad kožnaha čałavieka. Asablivuju cikavaść dla ich buduć ujaŭlać supracoŭniki kampanij — tak zvany CEO-frod (padman ad imia kiraŭnictva).
Machlary stanuć čaściej uzłomvać aficyjnyja akaŭnty brendaŭ u mesiendžarach i pisać ad ich imia ŭ słužbu padtrymki. Taksama pad udaram — płatformy dla pošuku pasłuh i vykanaŭcaŭ.
Pahroza zrušycca ŭ bok kradziažu danych dla takienizacyi: złamyśniki buduć bolš aktyŭna stavić škodnyja prahramy na telefony, kab prymusova pryviazać čužuju kartu da svajho kašalka.
Hałoŭny vyklik 2026 hoda — spałučeńnie vysokich technałohij i tonkaj psichałahičnaj manipulacyi. Bankam i płaciežnym sistemam pryjdziecca aceńvać nie prosta padazronyja tranzakcyi, a ŭsie pavodziny klijenta: ź jakoj pryłady jon zachodzić, jak zvyčajna karystajecca kartaj, ci nie sprabuje niechta kiravać im addalena.
U Minsku minak pačuŭ razmovu vypadkovaj žančyny pa telefonie i pazvaniŭ u milicyju
«Miedsiastra turbuje, abnaŭlaju vašu miedkartu». Machlary prydumali novuju schiemu padmanu praz telehram
Minčanka ŭziała baćkoŭskija 11 000 rubloŭ i pieraviała ašukancam, kab nie zarabić kryminalnuju spravu
U Polščy zatrymali biełarusa za ŭdzieł u telefonnym machlarstvie
Ciapier čytajuć
Vynieśli prysud Palinie Zyl — błohiercy, jakaja stała nulavym pacyjentam spravy Hajuna, bo ŭ jaje znajšli tuju samuju spasyłku ad Matolki10
Kamientary