Ryś, jakaja hulaje, miadźviedź i fłaminha na fonie pravadoŭ. Za kaho hałasavali hledačy na konkursie «Fatohraf dzikaj pryrody hoda»
Konkurs Wildlife Photographer of the Year («Fatohraf dzikaj pryrody hoda») abviaściŭ pieramožcu hladackaha hałasavańnia. Im staŭ aŭstryjski fatohraf Jozef Štefan, jaki zrabiŭ uražvalny zdymak pad nazvaj Flying Rodent («Latučy hryzun»), piša Bi-bi-si.
Jozef Štefan pravioŭ dva tydni ŭ Tore-de-Chuan-Abad, u ispanskaj pravincyi Śjudad-Real. Jon chavaŭsia ŭ zasadzie niekalki dzion, i voś jamu pašancavała: raptam źjaviłasia maładaja ryś z zdabyčaj i pačała ź joj hulać — padkidać u pavietra i łavić.
Ryś była całkam pahłynutaja hulnioj amal 20 chvilin. Časam jana ŭstavała na zadnija łapy, nie adryvajučy pry hetym pozirku ad hryzuna.
«Mnie zdavałasia, nibyta hryzun moža lotać», — raskazaŭ fatohraf.
Narešcie žyviolina straciła cikavaść da hulni i paniesła zdabyču za kust, kab źjeści.
Ibieryjskaja ryś — adzin z samych redkich dzikich katoŭ u śviecie. U pačatku 2000‑ch jana apynułasia na miažy vymirańnia — zastavałasia mienš za 100 asobin. Dziakujučy prahramam achovy papulacyja vyrasła bolš čym da 2000 asobin, adnak jana ŭsio jašče ličycca ŭraźlivym vidam.
U hałasavańni za pryz hladackich simpatyj People's Choice Award pieramahli jašče 24 naminanty, za jakich sioleta prahałasavała rekordnaja kolkaść ludziej: 85 917 čałaviek.
Finalisty, jakija atrymali vysokuju acenku
Usie piać top-fatahrafij buduć udzielničać u vystavie ŭ Łondanskim muziei pryrodaznaŭstva, jakaja budzie pracavać da 12 lipienia 2026 hoda.
Family Rest («Siamiejny adpačynak»), Krystafier Pietkau (Kanada)
Samka biełaha miadźviedzia i jaje try miedźviedzianiaci adpačyvajuć padčas doŭhaj darohi ŭzdoŭž uźbiarežža Hudzonava zaliva. U mory robicca mienš lodu, i z-za hetaha biełym miadźviedziam stała składaniej palavać. Adnak navukoŭcy, jakija pracujuć na Špicbierhienie, stali zaŭvažać, što niekatoryja miadźviedzi pačali adaptavacca da ŭmoŭ.
Beauty Against the Beast («Pryhažość suprać pačvary»), aŭtar — Alaksandr Bryson (Šviejcaryja)
Fatohraf źniaŭ u zapaviedniku Uołfiš-Biej u Namibii hrupu małych fłaminha, jakija sabralisia na zachodzie sonca pamiž linijami elektrapieradač. Dźvie ptuški, što ŭźlacieli, asabliva kantrastujuć ź industryjalnym piejzažam.
Dancing in the Headlights («Taniec u śviatle far»), aŭtar — Uił Nikałs (Vialikabrytanija)
Hetyja miedźviedzianiaty byli zafiksavanyja padčas žartoŭnaj bojki na darozie ŭ kanadskim nacyjanalnym parku Džaśpier. Ubačyć miedźviedzianiat atrymlivajecca niačasta: zvyčajna maci imknucca trymać ich pa-za polem zroku ludziej.
Never-ending Struggle («Biaskoncaja sutyčka»), aŭtar — Kachiei Nahira (Japonija)
Na paŭvostravie Nacukie fatohraf źniaŭ alenia, jaki nasiŭ na rahach hałavu pieramožanaha supiernika. Jak paviedamiŭ miascovy rybak, aleń niekalki dzion ciahaŭ za saboj usio cieła, pierš čym ad jaho adździaliłasia hałava. Žyviolina praciahnuła vyžyvać u adzinočku na praciahu zimovych miesiacaŭ.
Inšyja naminanty
Hold Me Tightly («Abdymi mianie mocna»), aŭtar — Dvir Barkaj (ZŠA)
Samka laniŭca chavaje dzicia ad liŭnia ŭ Kosta-Rycy. Daśledavańnie 2025 hoda pakazała, što laniŭcy vyžyvajuć mienavita dziakujučy svajmu marudnamu ładu žyćcia na drevach.
The Final Portrait («Apošni partret»), aŭtar — Nima Sarychani (Vialikabrytanija)
Miedźviedziania padarožničała ŭzdoŭž ledzianoha ŭźbiarežža Špicbierhiena z maci. Nieŭzabavie ich prahnali ludzi; paźniej samku znajšli miortvaj, a miedźviedziania zastrelili z-za ahresiŭnych pavodzin — vierahodna, heta jaho apošni zdymak.
Ready to Pounce («Hatovy da kidka»), aŭtar — Džozief Fierara (ZŠA)
Fatohraf źniaŭ u Mičyhanie nimfu bujnavoka (abo drapiežnaha kłapa), jakaja prytaiłasia ŭsiaredzinie kvietki. Jana zdolnaja nie ruchacca hadzinami, a atakuje tolki ŭ toj momant, kali zdabyča padychodzić zanadta blizka. Jana napadaje małankava, a dalej spravu zaviaršaje atruta.
Along for the Ride («Pasažyr»), aŭtar — Krys Hah (ZŠA)
Hetaha kraba, jaki ŭčapiŭsia za drejfujučuju mieduzu, zafiksavali nočču ŭ pralivie Lembiech (Indaniezija). Nieviadoma, ci padarožničaŭ jon, ci chavaŭsia, ci palavaŭ z hetaha «žyvoha płyta».
A Fragile Future («Krochkaja budučynia»), aŭtar — Łans van de Vivier (PAR)
Hetaje dzicia panhalina trapiła ŭ reabilitacyjny centr u Paŭdniovaj Afrycy. Panhaliny — adny z samych častych achviar niezakonnaha handlu žyviołami. Jaho maci, złoŭlenaja brakańjerami, pamierła nieŭzabavie paśla taho, jak naradziła dzicia.
Dark Knight («Ciomny rycar»), aŭtar — Prasiendžyt Jadaŭ (Indyja)
U indyjskim zapaviedniku tyhraŭ Similipał žyvie niezvyčajny tyhr, viadomy jak T12. U jaho nadzvyčaj šyrokija pałosy, z-za jakich jaho afarboŭka stanovicca chutčej čornaj u ruduju pałosku, čym rudaj u čornuju. Takija pałosy ŭtvarajucca z-za redkaj mutacyi — psieŭdamiełanizmu. Kaliści jon byŭ adzinym samcom u zapaviedniku, a ciapier staŭ baćkam novaha pakaleńnia.
Into the Furnace («U pieč»), aŭtar — Mohiens Trole (Danija)
U nacyjanalnym parku Kenhkračan na poŭdni Tajłanda małajski miadźviedź schavaŭsia ad daždžu ŭ iržavaj piečy. Jon nienadoŭha vyhlanuŭ ź jaje, a jamu na nos sieŭ matylok. Hetyja miadźviedzi ŭsio čaściej źjaŭlajucca kala łahieraŭ turystaŭ u pošukach ježy.
Portrait of Extinction («Partret vymirańnia»), aŭtar — Adam Osueł (Aŭstralija)
Rejndžary achoŭvajuć haru kanfiskavanych pastak i kapkanaŭ u nacyjanalnym parku Murčysan-Fołs (Uhanda). Hetaja vielizarnaja kuča była sabranaja ŭsiaho za hod.
Uniqueness («Unikalnaść»), aŭtar — Danieła Anhier (Hiermanija)
U hetaj vydry, jakaja złaviła sama ŭ brazilskim paŭdniovym Pantanale, mahčyma, lejkizm: mutacyja, jakaja vyklikaje častkovuju stratu pihmientacyi. Heta robić jaje bolš zaŭvažnaj i ŭraźlivaj, ale pakul joj šancuje.
Above and Below («Źvierchu i źnizu»), aŭtar — Čarlz Devis (Aŭstralija)
Fotapastka ŭ Tasmanii, ustalavanaja dla fotapalavańnia na kvołaŭ (sumčatych kunic), zafiksavała samku i dziciania pasumaŭ. Dziciania, hulajučy, paŭtarała kožny ruch maci.
Swirling Superpod («Zakručanaja supierzhraja»), aŭtar — Siesil Habijon (Francyja)
Padčas frydajvinhu kala bierahoŭ Kosta-Ryki fatohrafka apynułasia siarod vielizarnaha skopišča daŭharyłych delfinaŭ, jakija zahaniajuć rybu. Takija źjavy sustrakajucca ŭsio radziej z-za praźmiernaha vyłavu ryby i zabrudžvańnia akijana.
Beak-to-Beak («Dziuba da dziuby»), aŭtar — Ponłavat Tajpinaronh (Tajłand)
Na rysavych palach pravincyi Buryram (Tajłand) fatohraf naziraŭ za indyjskim žuraŭlom, jaki piaščotna čyściŭ apiareńnie svajmu novanarodžanamu ptušaniaci.
Marvellous Spatuletail («Dzivosny rakietachvosty kalibry»), aŭtar — Daścin Čen (Vialikabrytanija)
Zapaviednik Huembo Lodge u Pieru — miesca, dzie možna nazirać za rakietachvostymi kalibry (viadomymi taksama jak dzivosny rakietachvost-ładyhiezija). Hety samiec kalibry raspušyŭ svoj chvost: jany zvyčajna tak robiać, kab pryvabić samak. Zaraz asiarodździe pražyvańnia hetych ptušak skaračajecca z-za dziejnaści čałavieka, i jany žyvuć tolki na nievialikaj terytoryi ŭ rajonie Paŭnočnych Andaŭ.
A Fleeting Moment («Mimalotny momant»), aŭtar — Lijor Bierman (Kosta-Ryka)
Rudahuzaja ziemlanaja ziaziula ŭ Kosta-Rycy złaviła cykadu, jakaja sprabavała ŭciačy ad hrupy kačavych murašak. Hetaja ptuška, jakaja pieralivajecca ŭsimi kolerami, — niaŭłoŭny i vielmi chutki drapiežnik, jaje składana zaŭvažyć i jašče składaniej sfatahrafavać.
A Leap into Adulthood («Skačok u darosłaje žyćcio»), aŭtar — Pieter Lindel (Hiermanija)
Z akna svajoj haścioŭni ŭ Dortmundzie Lindel naziraŭ, jak maładyja pustalhi nie advažvalisia saskočyć z hniazda na bałku, jakaja była ŭsiaho na 80 sm nižej. Im spatrebiŭsia amal tydzień, kab advažycca na skačok, jašče tydzień jany daśledavali navakolnuju prastoru, a potym pakinuli hetaje miesca.
Solar Waves («Soniečnyja chvali»), aŭtar — Frančeska Ruso (Vialikabrytanija/Italija)
Uzdoŭž miežaŭ pašy kala viosački ŭ Kiembrydžy vystrailisia rady soniečnych batarej. Brytanija imkniecca da «zialonaj» enierhii, i ŭ najbližejšy čas takich soniečnych fiermaŭ stanie jašče bolš. Ale miascovyja žychary byvajuć imi niezadavolenyja.
Precious Cargo («Kaštoŭny hruz»), aŭtar — Tomas Chant (Vialikabrytanija)
U pakoi svajoj siastry ŭ Saŭthiemptanie Tomas znajšoŭ samku pavuka-sienakosca, jakaja niesła ŭ skivicach šaryk ź jajkami. Jon pieranios pavučychu ŭ haraž, dzie jana tydniami achoŭvała jajki, pakul ź ich nie vyłupilisia malusieńkija pavučki.
Couple's Camouflage («Parny kamuflaž»), aŭtar — Artur Tamašak (Polšča)
Hetaja para pavukoŭ była zaŭvažanaja na drevie ŭ nacyjanalnym parku Kchaa Pchra Tchiea ŭ Tajłandzie. Samiec, jaki ŭ niekalki razoŭ mienšy za samku, čakaje jaje lińki, kab sparycca, prymacavaŭšysia da jaje bruška. Fatohraf znajšoŭ ich pavucińnie ŭnačy, a potym udzień jamu pryjšłosia patracić niekatory čas, šukajučy pavukoŭ, jakija maskirujucca pad karu dreva.
Bond in Motion («Suviaź u ruchu»), aŭtar — Łalit Ekanajakie (Šry-Łanka)
Ilvinachvosty makak adnosicca da liku makak, jakija znachodziacca pad najbolšaj pahrozaj źniknieńnia. Jany žyvuć nievialikimi, razroźnienymi papulacyjami, pakolki dziejnaść čałavieka pastupova razburaje asiarodździe ich pražyvańnia. Hetuju małpu ź dzicianiom źniali ŭ Zachodnich Hatach u Indyi.
Stali viadomyja pieramožcy štohadovaj premii za najlepšyja FOTY dzikaj pryrody
Bieły miadźviedź u «ledzianym łožku» — pieramožca ŭ FOTA dzikaj pryrody 2023 hoda
Dzivosnaje viartańnie. Jak u Alpach adradzili źnikłych ptušak
U najstarejšym nacyjanalnym parku Afryki naradziłasia para simpatyčnych redkich hornych harył
Vynieśli prysud Palinie Zyl — błohiercy, jakaja stała nulavym pacyjentam spravy Hajuna, bo ŭ jaje znajšli tuju samuju spasyłku ad Matolki15
Kamientary