ZŠA ŭ ramkach misii «Artemida-2» upieršyniu z 1972 hoda siońnia nočču paśpiachova zapuścili da Miesiaca piłatavany kaśmičny karabiel z čatyrma astranaŭtami na borcie. Padarožža vakoł spadarožnika Ziamli pavinna zaniać kala 10 dzion, piša Bi-bi-si.
Rakieta-nośbit Space Launch System z kaśmičnym karablom «Aryjon», na borcie jakoha znachodziacca čatyry astranaŭty, paśpiachova startavała z mysa Kanavierał u Fłarydzie.
U ramkach misii «Artemida-2» karabiel «Aryjon», u skład ekipaža jakoha ŭvachodziać astranaŭty NASA Ryd Uajzman, Viktar Hłovier i Kryścina Koch, a taksama astranaŭt Kanadskaha kaśmičnaha ahienctva Džeremi Chansien, zrobić adzin vitok vakoł Miesiaca.
10‑dzionnaja ekśpiedycyja vakoł Miesiaca i nazad dazvolić im akazacca ŭ kosmasie na hłybini, da hetaha času niedastupnaj dla čałavieka.
«Heta Džeremi, my adpraŭlajemsia ŭ šlach dziela ŭsiaho čałaviectva», — skazaŭ Chansen za niekalki chvilin da startu.
«Ryd, Viktar, Kryścina i Džeremi, u hetaj histaryčnaj misii vy biarecie z saboj serca kamandy «Artemidy», śmieły duch amierykanskaha naroda i našych partnioraŭ pa ŭsim śviecie, a taksama nadziei i mary novaha pakaleńnia», — skazała ekipažu dyrektar zapusku Čarli Błekvieł-Tompsan. «Pośpiechaŭ, udačy, «Artemida-2». Napierad!» — dadała jana.
Praź niekalki chvilin paśla startu, kali astranaŭty pačali ŭvachodzić u vierchnija płasty atmaśfiery Ziamli, kamandzir Uajzman vyjšaŭ na suviaź. «Cudoŭny vid! — skazaŭ jon. — U nas cudoŭny ŭzychod Miesiaca».
Paśla amal troch hadoŭ padrychtoŭki ekipaž staŭ pieršym, chto ździejśniŭ palot u ramkach prahramy NASA «Artemida» — šmatmiljardnaj sieryi misij, pačataj u 2017 hodzie dla zabieśpiačeńnia doŭhaterminovaj prysutnaści ZŠA na Miesiacy na praciahu nastupnaha dziesiacihodździa i ŭ bolš dalokaj pierśpiektyvie, adznačaje Reuters.
Zapusk staŭ važnaj viachoj, da jakoj kaśmičnaje ahienctva ZŠA rychtavałasia bolš za 10 hadoŭ. Asnoŭnyja padradčyki, kampanii Boeing i Northrop Grumman, atrymali paćvierdžańnie taho, što ich sistemy mohuć biaśpiečna dastaŭlać ludziej u kosmas, u toj čas jak NASA ŭsio bolš spadziajecca na novyja i bolš tannyja rakiety ad SpaceX Iłana Maska i inšych kampanij.
Piłatavany karabiel «Aryjon», pabudavany dla NASA kampanijaj Lockheed Martin, adździelicca ad apošniaj stupieni rakiety Space Launch System (SLS) praz 3,5 hadziny palotu na kalaziamnoj arbicie.
Paśla hetaha ekipaž voźmie na siabie ručnoje kiravańnie, kab pravieryć kiravalnaść kaśmičnaha karabla i vykanać pieršuju ź dziasiatkaŭ zapłanavanych na praciahu misii zadač.
Misija «Artemida-2» — klučavy pieršy krok u fłahmanskaj amierykanskaj miesiacovaj prahramie, metaj jakoj źjaŭlajecca pieršaja piłatavanaja vysadka na miesiacovuju pavierchniu ŭ 2028 hodzie ŭ ramkach płanavanaj misii «Artemida-4».
NASA imkniecca ažyćciavić hetuju miesiacovuju vysadku — pieršuju paśla apošniaj misii «Apałon» u 1972 hodzie, u toj čas jak Kitaj pašyraje svaju miesiacovuju prahramu, płanujučy vysadku astranaŭtaŭ u 2030 hodzie.
U ramkach «Artemidy-2» astranaŭty pavinny apynucca na adlehłaści kala 406 tysiač kiłamietraŭ ad Ziamli — heta budzie samaje dalokaje padarožža, kali-niebudź ździejśnienaje čałaviekam.
Papiaredni rekord — 330 tysiač kiłamietraŭ — naležyć ekipažu misii «Apałon-13», jaki ŭ 1970 hodzie sutyknuŭsia z techničnymi prablemami paśla vybuchu kisłarodnaha baka. Astranaŭty tady nie zmahli ździejśnić zapłanavanuju pasadku na Miesiac.
U 2022 hodzie NASA zapuściła svaju pieršuju bieśpiłotnuju misiju «Artemida», adpraviŭšy kaśmičny karabiel «Aryjon» pa anałahičnym maršrucie vakoł Miesiaca i nazad.
«Artemida-2» stanie bolš surjoznym vyprabavańniem dla «Aryjona» i rakiety SLS. Boeing i Northrop Grumman raspracoŭvaje SLS z 2010 hoda. Košt prahramy pavialičyŭsia z 2 młrd dalaraŭ da 4 młrd dalaraŭ za adzin zapusk.
Tym časam SpaceX Maska i Blue Origin Džefa Biezasa spaborničajuć u raspracoŭcy pasadačnych modulaŭ, jakija NASA budzie vykarystoŭvać dla dastaŭki svaich astranaŭtaŭ na miesiacovuju pavierchniu.
Čamu YouTube vydaliŭ kanały BiełTA, STB i ANT? Voś što viadoma11
Kamientary