«Usio heta vartaje taho». Ekipaž «Artemidy» viartajecca na Ziamlu i pravioŭ pres-kanfierencyju ŭ kosmasie
Čaćviora astranaŭtaŭ na borcie kaśmičnaha karabla «Aryjon» ažyćciavili svaju misiju, ablacieŭšy vakoł Miesiaca, i, jak čakajecca, pryvodniacca la ŭźbiarežža San-Dyjeha kala 03:00 u noč na piatnicu pa minskim časie, piša Bi-bi-si.

U sieradu astranaŭty misii «Artemida-2» praviali pres-kanfierencyju ŭ kosmasie. Heta była pieršaja mahčymaść pahavaryć z kamandaj paśla ablotu Miesiaca, padčas jakoha astranaŭty addalilisia ad Ziamli na rekordnuju adlehłaść.
U razmovie z žurnalistami piłot misii Viktar Hłovier skazaŭ, što ekipaž ź nieciarpieńniem čakaje mahčymaści padzialicca sa śvietam tym, što jany ŭbačyli: «Jość jašče tak šmat fatahrafij, tak šmat historyj, i, boža moj, ja navat jašče nie pačaŭ uśviedamlać, praz što my prajšli. U nas jašče dva dni napieradzie, i [budučy] palot na vohniennym šaryi praz atmaśfieru — heta taksama niezabyŭnaje ŭražańnie».
Padčas virtualnaj pres-kanfierencyi ŭ Centry kaśmičnych palotaŭ imia Džonsana NASA ŭ Chjustanie astranaŭty znoŭ źjavilisia ŭ pramym efiry, a mikrafon płavaŭ pamiž imi.
Kožny ź ich pa čarzie adkazvaŭ na pytańni žurnalistaŭ, choć i z prykmietnaj zatrymkaj.
Karespandent Los Angeles Times spytaŭ ekipaž pra 40 chvilin «hłybokaj samoty», kali jany stracili suviaź ź Ziamloj.
Kamandzir Rejd Uajzman skazaŭ, što ŭ ekipaža było šmat navukovaj pracy, i heta byli «mahčyma, samyja važnyja miesiacovyja nazirańni dla našaj hieałahičnaj kamandy».
«Ale my ŭčatyroch nadali hetamu chvilinku, pałasavalisia piečyvam z klanovym siropam, jakoje pryvioz Džeremi, i patracili try-čatyry chviliny, prosta jak ekipaž, kab pa-sapraŭdnamu ŭśviadomić, dzie my znachodzimsia», — skazaŭ jon.
Dla Hłoviera «najvialikšym padarunkam» misii stała nazirańnie miesiacovaha zaćmieńnia z advarotnaha boku Miesiaca.
Dla Uajzmana «kulminacyjnym momantam» stała toje, što jaho kamanda nazvała miesiacovy kratar u honar jaho pamierłaj žonki Kerał, jakaja pamierła ad raku ŭ 2020 hodzie.
«Dumaju, kali Džeremi pramoviŭ imia Kerał… Dumaju, mienavita ŭ hety momant mianie pierapaŭniali emocyi, i ja pahladzieŭ na Kryścinu — jana płakała, — skazaŭ Ryd. — Asabista dla mianie heta byŭ svajho rodu kulminacyjny momant misii».
Ekipaž taksama raskazaŭ, što naviny ź Ziamli jany atrymlivali ad svaich svajakoŭ.
«Jany byli dla nas krynicaj infarmacyi pra toje, jak misija ŭsprymajecca hramadskaściu, — skazaŭ Uajzman. — Choć, viadoma, usie jany staviacca da hetaha praduziata».
Navukovy redaktar Bi-bi-si Rebieka Moreł spytała, čaho astranaŭtam budzie bolš za ŭsio nie chapać, kali jany viernucca z kosmasu, i Kryścina Koch adkazała, što joj budzie nie chapać «duchu tavarystva».
«My nie zmožam pravodzić bolš hłybokija daśledavańni, kali nie budziem rabić niekatoryja niazručnyja rečy, kali nie pojdziem na niekatoryja achviary, kali nie budziem iści na niekatoruju ryzyku. I ŭsio heta taho varta», — skazała jana.
Viartańnie na Ziamlu
«Aryjon» nie płanavaŭ pryziamlacca na Miesiacy, a ablacieŭ jaho vakoł, ubačyŭšy jaho advarotny bok, jaki nikoli nie bačny ź Ziamli. Spadarožniki ŭžo fatahrafavali advarotny bok raniej, ale kasmanaŭty stali pieršymi ludźmi, jakija ŭbačyli na ŭłasnyja vočy niekatoryja ŭčastki pavierchni advarotnaha boku, jaho vielizarnyja kratary i łavavyja raŭniny.
U paniadziełak čaćviora astranaŭtaŭ dasiahnuli rekordnaha vydaleńnia ad Ziamli — prykładna 405 550 km, prykładna na 6000 km pieravysiŭšy papiaredni rekord, jaki na praciahu 56 hadoŭ naležaŭ kamandzie «Apałona-13».
Dasiahnieńni ŭ miesiacovaj navucy zvyčajna abapiralisia na spadarožniki, jakija prachodziać mima Miesiaca, i nazirańni ź Ziamli. Ale šaścihadzinny ablot Miesiaca, ździejśnieny ekipažam, zabiaśpiečyŭ patok navukovych danych u režymie realnaha času.
Ciapier ekipažu treba budzie niekalki spakojnych dzion pravierak i ekśpierymientaŭ pierad apošnim vyprabavańniem — uvachodžańniem u atmaśfieru na vysokaj chutkaści i pryvadnieńniem u Cichim akijanie.
Na zvarotnym šlachu pry ŭvachodzie ŭ atmaśfieru Ziamli karabiel dasiahnie chutkaści 38 365 km/h — heta ryzykoŭnaja faza misii, jakaja padvierhnie vyprabavańniu ciepłaachoŭny ščyt «Aryjona».
«Na samaj spravie ja dumaŭ pra ŭvachodžańnie ŭ atmaśfieru z 3 krasavika 2023 hoda, kali nas pryznačyli na hetuju misiju», — skazaŭ piłot Viktar Hłovier, kali jaho spytali, što jon dumaje pra viartańnie.
Hłovier i jaho kalehi z NASA, astranaŭty Ryd Uajzman i Kryścina Koch, a taksama kanadski astranaŭt Džeremi Chansien — heta pieršaja chvala astranaŭtaŭ u ramkach šmatmiljardnaj pa vydatkach sieryi misij prahramy «Artemida», meta jakoj — viarnuć ludziej na pavierchniu Miesiaca da 2028 hoda, apiaredziŭšy Kitaj, i zabiaśpiečyć doŭhaterminovuju prysutnaść ZŠA na Miesiacy na praciahu nastupnaha dziesiacihodździa, pabudavaŭšy miesiacovuju bazu dla patencyjnych budučych misij na Mars.
Koch paraŭnała sieryju misij z estafietaj, skazaŭšy žurnalistam: «U nas navat jość estafietnyja pałački, jakija my kupili, kab mieć pradmietny simvał hetaha».
«My płanujem pieradać ich nastupnamu ekipažu, i ŭsio, što my robim, my robim z dumkaj pra ich», — skazała jana.
Nastupnaja misija, «Artemida-3», budzie ŭklučać u siabie vyprabavańnie stykoŭki na nizkaj kalaziamnoj arbicie pamiž kapsułaj «Aryjon» i abodvuma miesiacovymi pasadačnymi modulami, jakija NASA płanuje vykarystoŭvać dla dastaŭki astranaŭtaŭ na Miesiac u nastupnych misijach.
«Artemida-4», zapłanavanaja na 2028 hod, stanie pieršaj piłatujemaj pasadkaj na Miesiac z momantu palotu «Apałona-17» u 1972 hodzie.
Kamientary
p.s. vam nie śmiešno s pričiesok etich žienŝin-astronavtov? u nich vsiehda vołosy torčat vvierch😁, tipa my v kosmosie... no počiemu oni vvierch? v nieviesomosti vołosy łožatsia v raznyje storony v zavisimosti ot dvižienija hołovy. posmoitritie vidieo iskustviennoj nieviesomosti na ziemle, ich połno i ni u koho vołosy nie stojat kak u etich kłounov
Kośmičieskije ahientstva vsiech stran podčiniajutsia odnim i tiem žie ludiam v koniečnom ostatkie.