«Pałova zarobku — dziaržavie i vysokija ceny ŭ kramach». Čamu ajcišnikam dobra i drenna ŭ Vienhryi

«Vienhryju ja nie vybiraŭ»

Vypusknik BDUIR Alaksandr (imia źmieniena) žyvie ŭ Vienhryi z 2017 hoda, ale ź pierapynkami:

— Ciapier ja zajmajusia raspracoŭkaj svajoj pieršaj aplikacyi dla paraŭnańnia cenaŭ, a da hetaha zajmaŭsia aptymizacyjaj sietak sotavaj suviazi. 

Samu Vienhryju jak miesca dla žyćcia ja nie vybiraŭ. Jeŭrapiejskaja kampanija, u jakoj tady pracavała maja na toj momant jašče budučaja žonka zakryła ofis u Minsku. I joj prapanavali papracavać u vienhierskim ofisie. Jana pahadziłasia, a potym i ja pierajechaŭ da jaje. 

Paraŭnoŭvać žyćcio ŭ Vienhryi z žyćciom u inšych łakacyjach ja nie vaźmusia, bo turyzm i emihracyju źmiešvać nie varta. Dy i sama Vienhryja piać hadoŭ tamu i ciapier — heta absalutna roznyja Vienhryi. Ale ŭ cełym adčuvańni takija. 

Nadvorje tut značna bolš ciopłaje i soniečnaje, čym, naprykład, u Varšavie. Ale lipień i žnivień mohuć być nievynosna haračymi. Da ciopłaha mora i Italii šeść hadzin na mašynie. 

Imihracyjny ofis pracuje chutčej za polski, kali mierkavać pa apošnich publikacyjach u internecie. Ad padačy dakumientaŭ da atrymańnia kartki čatyry miesiacy (asabisty dośvied minułaha hoda). DNŽ/PMŽ — biez roźnicy. Zrešty, ciapier mahčymyja źmieny, bo praces niadaŭna źmianiaŭsia. Kažuć, padavacca stała składaniej. 

Ź inšaha boku, u Vienhryi niama sproščanych režymaŭ padatkaabkładańnia dla pracy pa kantraktach. U vyniku pracavać tut atrymlivajecca doraha. 

Raniej, darečy, usio było inakš. Piać hadoŭ tamu možna było adkryć KTAT (niešta nakštałt IP) i pracavać na lubuju kantoru jak kantraktar z prystojnaj ekanomijaj na padatkach. Ciapier nielha. Ahulny paradak — i amal pałova zarobku dziaržavie. 

U cełym u Vienhryi ŭsio vielmi doraha, asabliva kali paraŭnoŭvać ź Minskam. PDV tut 27%, heta samy vysoki PDV u śviecie. 

Voźmiem dla prykładu topavy pa miascovych mierkach zarobak u 2 miljony foryntaŭ [5500 jeŭra]. Ź ich 40% zabirajuć padatki. Zastałosia 1 młn 200 tysiač [3300 jeŭra]. Ź ich 500‑600 tysiač foryntaŭ [ 1400‑1600 jeŭra] sydzie na arendu žylla dla siamji, razam z kamunalnymi. I zastałosia na rukach kala paŭtary tysiačy jeŭra. A ŭ mianie tolki pradukty ŭ mahazinie na 1000 jeŭra ŭ miesiac vychodziać (heta bazavy nabor na troch čałaviek, biez uliku ŭsialakich dalikatesaŭ). 

Kamunalnyja płaciažy, darečy, niedarahija ŭ paraŭnańni z astatnimi jeŭrapiejskimi krainami. Mahčyma, navat tańniej, čym u RB, kali dom sam siabie absłuhoŭvaje. Tady vy płacicie tolki za spažytyja haz, vadu i ciapło — a astatniaje ŭžo samastojna, jak zaŭhodna i na svoj pohlad.

Na kamunalnyja płaciažy ŭ mianie za hod vychodzić krychu bolš, čym moj siabar u Italii płacić zimoj za miesiac. 

A jašče jość cikavaja fiška ź bienzinam. Paśla pačatku paliŭnaha kryzisu dla vienhraŭ jon pradajecca pa prafsajuznaj canie, pa 595 foryntaŭ [1,6 jeŭra]. A dla ŭsich astatnich — pa kamiercyjnaj, pa 2 jeŭra abo krychu daražej.

Zrešty, u Budapiešcie vydatny pa arhanizacyi hramadski transpart, i najlepšaja transpartnaja aplikacyja ź liku tych, jakimi ja karystaŭsia. Prajazny na ŭsie vidy transpartu (mietro, tramvaj, tralejbus, aŭtobus) kaštuje 8 000 foryntaŭ [22 jeŭra]. Tamu pa samim horadzie ja na im i pieramiaščajusia. A aŭta — heta prosta ŭ kramu źjeździć, mnie baka na miesiac chapaje. 

Suviaź u paraŭnańni ź Minskam taksama daražeznaja. 20 hihaŭ mabilnaha internetu kaštujuć 15 jeŭra, chatni 200 Mbit — taksama 15 jeŭra. 

Cikavy momant pra internet, dakładniej, pra cenzuru. U Vienhryi pryncypova nie adkryvalisia ŭkrainskija sajty. Praktyčna nijakija z tych, jakija Google padsoŭvaje ŭ svajoj navinnaj stužcy. Mahčyma, paśla vybaraŭ situacyja źmienicca.

Zatoje jość kłasnyja łakalnyja vinarobni, u jakich možna zavisnuć i pamiedytavać na schiły ź vinahradam.

Jašče ŭ krainie cudoŭnyja dziciačyja placoŭki. Ich šmat, jany raznastajnyja. Bolšaść abstalavana prybiralniami. 

«Budapiešt — heta maja druhaja luboŭ»

Vypusknik BNTU Siarhiej (imia źmieniena) u Vienhryi ź viasny 2022 hoda: 

— Ja pracuju ŭ IT, u Vienhryi ŭ mianie svaja kampanija. Apynuŭsia ŭ hetaj krainie praz abstaviny, što skłalisia: kampanija, u jakoj ja raniej pracavaŭ, prapanavała rełakacyju. Viartacca ŭ Biełaruś užo nie płanuju.

Samy vialiki plus tut — heta klimat! Zaŭsiody ciopła i soniečna. Mnie jak biełarusu i (u minułym) žycharu Minska miascovaje nadvorje padabajecca značna bolš.

Budapiešt — heta maja druhaja luboŭ, ja ŭ jaho litaralna zakachaŭsia. U dadatak jon znachodzicca dosyć blizka ad mnohich znakavych jeŭrapiejskich miescaŭ, cikavych dla padarožžaŭ. Jany niedaloka, da ich lohka dabracca na mašynie.

Vienhry pa svajoj sutnaści abyjakavyja da mihrantaŭ. Pavodziać siabie spakojna, i ŭ cełym tut vielmi biaśpiečna. My płanujem zastavacca ŭ Vienhryi, dzieci vučacca tut, i płanaŭ pierajezdu niama.

Vienhierskuju movu ja pačynaŭ vučyć, viedaju jaje na ŭzroŭni A2, ale hetaha adnaznačna nie dastatkova. Mova sapraŭdy składanaja, ale vučyć jaje treba ŭ lubym vypadku, bo my vyrašyli zastavacca. Dačka ŭžo viedaje vienhierskuju movu na ŭzroŭni B2, zdaje na dobrym uzroŭni školnyja ekzamieny. Syn vučycca ŭ anhłamoŭnaj škole (zakančvaje ŭžo ŭ hetym hodzie). Vienhierskaja ŭ jaho na ŭzroŭni B1.

Žonka pracuje ź vienhrami, ale ŭ bolšaści vypadkaŭ kamunikuje na anhlijskaj. Na vienhierskaj užo razumieje praktyčna ŭsio, ale voś havaryć pakul nie atrymlivajecca.

«Mienavita mova — asnoŭnaja prablemy pry atrymańni PMŽ i pašparta»

Alaksandr aceńvaje svaju budučyniu ŭ Vienhryi supiarečliva: 

— Vienhierskaja mova vielmi składanaja. Napeŭna, tamu ŭ vienhraŭ usio pavolna, apracoŭvajuć skazanaje. U ofisie banka možna na paŭdnia zavisnuć, navat kali pierad vami čarha ŭsiaho z adnaho čałavieka. Niešta zhubić abo niapravilna napisać u dakumientach — tut heta zvyčajnaja sprava. 

Mienavita mova — asnoŭnaja prablemy pry atrymańni PMŽ i pašparta. I kali dla atrymańnia PMŽ patrebny bazavy ŭzrovień, jaki možna asvoić (ekzamien tam vyhladaje jak test pa historyi i kultury, jaki treba zapoŭnić na vienhierskaj), to dla pašparta patrebny siertyfikat B1. Atrymańnie jakoha patrabuje surjoznych namahańniaŭ. 

Vučyć vienhierskuju vielmi ciažka. Kab jaje razumieć, treba być u kantekście, mieć pastajannaje znosiny z nośbitami. Ale kali ty pracuješ na siabie abo ŭ mižnarodnaj kampanii — takich znosin vielmi mała. A bieź ich — navat praź niekalki hadoŭ razumieć razumieju, a havaryć atrymlivajecca nie vielmi. 

Pa terminach — paśla piaci hadoŭ pražyvańnia na DNŽ možna padavacca na PMŽ, i jašče praź piać hadoŭ — na pašpart. Zrešty, pašpart mohuć i adabrać. Znajomy ź situacyjaj, kali čałaviek pryjšoŭ źmianiać pašpart pa skančeńni terminu, a jaho ledź nie pazbavili hramadzianstva. Tamu što jon nie moh svabodna zrazumieć klerka va ŭstanovie, jakaja źmianiaje pašparty. 

Za apošnija piać hadoŭ situacyja ŭ Vienhryi mocna źmianiłasia ŭ horšy bok. U tym liku i ŭ pytańniach lehalizacyi. U 2017 hodzie svoj pieršy DNŽ ja atrymaŭ, prosta paprasiŭšy. Tak, mała chto vieryć u heta, ale było mienavita tak. U mianie nie było nijakich padstaŭ, akramia taho, što maja siabroŭka pryjechała ŭ Vienhryju, i ŭ jaje byŭ DNŽ. A ŭ mianie byŭ tolki italjanski turystyčny šenhien. Ja paprasiŭ dać mnie DNŽ — i atrymaŭ jaho na termin dziejańnia DNŽ siabroŭki. 

Ciapier usio stała značna składaniej. A apisanaja vyšej historyja stała niemahčymaj, tamu što katehoryju «inšyja padstavy» pry padačy dakumientaŭ prosta skasavali. 

 «Paru hadoŭ tamu pačaŭsia zychod mižnarodnych kampanij ź Vienhryi»

Istotna skaraciŭsia i rynak pracy dla niavienhraŭ. I heta nie źviazana ź IT-historyjaj apošniaha času. Prosta paru hadoŭ tamu pačaŭsia zychod mižnarodnych kampanij ź Vienhryi, i pracu bieź viedańnia vienhierskaj movy stała znajści vielmi składana. Raniej mnohija kampanii adkryvali ŭ Vienhryi resursnyja chaby, zavozili śpiecyjalistaŭ z usiaho śvietu. Heta było vyhadna. Ale ŭ niejki momant, padobna, straciła sens. Voś heta, badaj, toj momant, na jaki mohuć paŭpłyvać vyniki niadaŭnich parłamienckich vybaraŭ. 

Ja dasiul nie razhladaju Budapiešt jak kančatkovy punkt. Pry mahčymaści ja b chacieŭ viarnucca ŭ Minsk. Paŭsiul, kudy b ty nie pajechaŭ, jość svaje prykoły, pra jakija paprostu nie zadumvaješsia ŭ režymie turysta i jakija mohuć vielmi niepryjemna ździvić u režymie imihracyi. 

A z punktu hledžańnia dabrabytu Vienhryja — adnaznačna nie taja kraina, kudy varta jechać ź Biełarusi. Kali, viadoma, vam nie prapanujuć niejkich unikalnych umoŭ. 

«Usie raźličvajuć na značnyja palapšeńni paśla vybaraŭ»

Siarhiej hladzić na svaju budučyniu ŭ Vienhryi aptymistyčniej:

— Usie, u tym ja, paśla vybaraŭ raźličvajuć na značnyja palapšeńni. Čakajuć pavarotu da ES, razbłakiroŭki hrošaj ES dla Vienhryi, palapšeńnia biźnies klimatu. Taksama vienhry raźličvajuć na kryminalnyja spravy suprać Orbana i jahonaha ŭrada. Mnohija kažuć, što kali Madźjar zładzić čystku ŭ šerahach «Fides», to mienavita heta dakazvaje adsutnaść jahonaj suviazi z «Fides». I jon budzie ličycca sapraŭdy samastojnym hulcom.

Pakul toje, što ja baču, ukazvaje na heta. Jon pačaŭ dziejańni suprać kiraŭnikoŭ i ŚMI, jakija kantralavaŭ Orban. Heta dobry znak. Ja raźličvaju na surjoznyja ekanamičnyja palapšeńni ŭ Vienhryi ŭ bližejšyja hady.

Vienhierskaje hramadzianstva ja atrymaŭ by z zadavalnieńniem, ale da hetaha zastałosia jašče šmat hadoŭ.

Alaksandr vybary prapuściŭ, tamu što ŭ hety momant byŭ nie ŭ Vienhryi:

— Ale zastaŭ pieradvybarnuju kampaniju. U cełym i vybary, i samoje palityčnaje žyćcio ŭ mnohim nahadvajuć Biełaruś.

Darečy, mnohija vienhry viedajuć, što było ŭ nas u 2020. I mnohija bajalisia, što ich čakaje niešta padobnaje. Naŭprost pra heta kazali. Bajalisia, što Viktar Orban pasadzić Piatra Madźjara pad nadumanaj padstavaj. Mnohija zajaŭlali, što kali Orban zastaniecca — jany źbirajuć rečy i źjazdžajuć z krainy. 

Naprykład, adzin dziadula-susied, jaki vałodaje ruskaj movaj, u cełym padtrymlivaŭ palityku Orbana. Adnak navat jon u asabistaj hutarcy skazaŭ, što jon ad jaho stamiŭsia. I što partyja Orbana jak byccam za idyjota jaho trymaje sa svajoj prapahandaj. 

Za miesiac da vybaraŭ razharnułasia płakatnaja ahitacyja. Nad partretami apazicyjnych kandydataŭ płakaty «Fides» [kirujučaja na toj momant partyja premjer-ministra Viktara Orbana] časta ździekavalisia. U toj ža čas było adčuvańnie, što na vybary idzie partyja Uładzimira Zialenskaha. Orban usialak vykarystoŭvaŭ jaho ŭ niehatyŭnym klučy. Usie biłbordy ŭ horadzie byli zaklejenyja banerami, na jakich Zialenski i Ursuła [staršynia Jeŭrakamisii Ursuła fon der Lajen] pradstaŭlalisia ŭ niavyhadnym śviatle. A razam ź imi i Madźjar. 

Prapahandy było vielmi šmat. Ja vienhierskuju nie asabliva razumieju i televizar nie hladžu, ale ŭsie vulicy byli zaklejenyja płakatami, jakija raspaviadali pra toje, jakija Zialenski i Ursuła niahodniki. I naohuł było šmat paralelaŭ, jakija vyklikajuć vielmi znajomaje niepryjemnaje pačućcio. Spadziajusia, paśla vybaraŭ heta projdzie. 

U cełym u horadzie było spakojna. Na pieradvybarnyja mitynhi źbirałasia šmat ludziej. Sam ja tudy nie chadziŭ. Byŭ adzin raz pobač, ale nie zmoh pryparkavacca. 

Pieramohu Madźjara ŭsie ŭspryniali z pazityvam. Ludzi čakajuć niejkich zruchaŭ. Tamu što Vienhryja pry Orbanie adkryta dehraduje. Dobrych daroh niama, adukacyi niama, miedycyny niama. Tolki hramadski transpart vydatny, i toje tamu, što zrobleny na hrošy Jeŭrasajuza. A pakolki Jeŭropa ŭ apošni čas hrošaj nie daje, to ŭsio prychodzić u zaniapad. Navat toj chto pryjazdžaje ja z Hiermanii i Italii ludzi pytajucca, jak my tut žyviom z takimi cenami. 

Tamu — tak, šmat čakańniaŭ, što z novaj partyjaj va ŭładzie niešta pačnie źmianiacca. Navakolnyja mianie ludzi ŭsprymajuć źmienu ŭłady vielmi pazityŭna i ŭskładajuć na jaje vialikija nadziei. 

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0