Sankcyi: niaŭžo Jeŭropa ŭdaryć pa biełaruskaj naftachimii?

«Prośba da ŭsich dałučycca da akcyi pa tłumačeńni jeŭrapiejcam nieabchodnaści ekanamičnych sankcyj suprać režymu. Samym važnym i chvaravitym miescam dla «łukanomiki» źjaŭlajecca ekspart praduktaŭ naftachimičnaj vytvorčaści, jaki składaje ad 40 da 60% pastupleńniaŭ u biudžet. Embarha na ŭvoz u Jeŭrasajuz naftapraduktaŭ ź Biełarusi dazvolić zabić dvuch zajcaŭ adrazu. Heta vykliča bankructva režymu Łukašenki ŭžo praz 2–3 miesiacy. Pa-druhoje, Łukašenka stanie kančatkova niepatrebny rasijskim aliharcham, jakija zarablajuć na «šerych» pastaŭkach nafty praź biełaruski afšor. Im pryjdziecca šukać novaha pierapracoŭnika i pasiarednika».

Pracytavanaja zajava raźlaciełasia pa internecie. Jaje pieradrukavali sotni, kali nie tysiačy błohieraŭ i karystalnikaŭ fejsbuka.

Aŭtar zakliku — žurnalist Uładzimir Čudziancoŭ, ale pad takoj prahramaj padpisalisia b mnohija prychilniki radykalnaha vyrašeńnia situacyi. Jany miarkujuć, što prymusić Łukašenku pavažać ludziej i ich svabody možna, tolki pachisnuŭšy tryvałaść biełaruskaj ekanomiki. Ci mahčymaje ŭviadzieńnie radykalnych ekanamičnych sankcyj Jeŭrasajuza ŭ dačynieńni Biełarusi?

Vajna z «Biełnaftachimam»

Kab adkazać na hetaje pytańnie, davajcie pabačym, jak suśvietnaja supolnaść raniej sprabavała ŭpłyvać na biełaruski aŭtarytarny režym.

Historyja sankcyj suprać Łukašenki naličvaje pakul što ŭsiaho adnu sprobu ekanamičnaha cisku.

13 listapada 2007 hoda Minfin ZŠA zamaroziŭ usie bankaŭskija rachunki, jakija znachodzilisia pad jurysdykcyjaj ZŠA i naležali «Biełnaftachimu» i jaho pradstaŭnictvam u Hiermanii, Łatvii, Ukrainie, Rasii i Kitai, a taksama kampanii «Biełnaftachim JUEsEj». Amierykanskim biznesoŭcam było pradpisana ŭstrymacca ad kantaktaŭ ź biełaruskim kancernam.

Praz paŭhoda sankcyi byli pašyranyja na AAT «Łakafarba» (Lida), RUP «Połackaje vytvorčaje abjadnańnie «Škłovałakno» i ZAT «Biełaruski naftavy handlovy dom». Usie ich amierykanskija rachunki taksama byli zabłakavanyja.

U vieraśni 2008-ha «Łakafarba» i «PołackŠkłovałakno» byli časova pamiłavanyja — amierykanskim hramadzianam dazvolili supracoŭničać z hetymi pradpryjemstvami. Źmiakčeńnie sankcyj pastajanna padaŭžajecca na nastupnyja paŭhoda, čarhovaja vyznačalnaja data pryznačana na 31 maja 2011 hoda.

Na «Biełnaftachim» sankcyi značna nie paŭpłyvali. «Była praviedzienaja peŭnaja praca pa pieravodzie raźlikaŭ na inšyja vidy valut [z dalara]», — zajaŭlaŭ namieśnik kancerna «Biełnaftachim» Michaił Asipienka.

Nijakich aficyjnych ekanamičnych vykładak, jakija b praličvali atrymanyja ci nieatrymanyja straty, hramadskaści pradstaŭlena tak i nie było.

Cisk na Iran

Mižnarodnyja ekanamičnyja sankcyi nazyvajuć pramiežkavymi mierami — heta ŭžo nie ŭhavorvańnie, ale jašče nie prymianieńnie siły.

Sankcyi Jeŭrasajuza nie takija strohija, ale taksama istotnyja. Čaściej za ŭsio heta embarha na pastaŭku zbroi ŭ tuju ci inšuju krainu i abmiežavańnie pajezdak kiraŭnictva dziaržavy. Naprykład, zabarona na impart uzbrajeńnia ŭ Kitaj dziejničaje ažno z 1989 hoda. Choć azijaty i nie pakutujuć ad hetaha, jany nastojliva patrabujuć ad Jeŭropy admianić imidžavyja sankcyi.

Z prykładaŭ ekanamičnaha cisku apošniaha času najlepšym prykładam vyhladaje Iran. Ajatoły ŭschvalavali śviet, raźvivajučy svaju jadziernuju i rakietnuju prahramy. Jeŭrasajuz i ZŠA zamarozili inviestycyi ŭ naftavuju i hazavuju pramysłovaść krainy i zabaranili supracoŭnictva ź Iranam. Prezident krainy Machmud Achmadziniedžad zrabiŭ vyhlad, što nie zaŭvažyŭ prablemy: «U sučasnym śviecie, z kankurencyjaj svabodnaha handlu, sankcyi nie pracujuć. Sankcyi suprać Irana nie dali plonu». Ale pry hetym Iran sprabuje jak maha chutčej admianić ekanamičny cisk. I navat pajšoŭ na sastupki.

Kazulina vyzvalili, i ciapier spracuje?

Ci spracoŭvajuć nasamreč sankcyi?

Były namieśnik pamočnika dziaržaŭnaha sakratara ZŠA ŭ spravach Rasii, Ukrainy, Biełarusi i Małdovy Devid Kremer miarkuje, što mienavita palityka palityčnych sankcyjaŭ pryviała da vyzvaleńnia palityčnych źniavolenych (Kazulina, Daškieviča dy inšych) u Biełarusi ŭ 2008 hodzie, i abvinavačvaje niamieckuju dypłamatyju ŭ tym, što jana pieraškadžała hetamu vyzvaleńniu.

Ekśpierty, apytanyja «Našaj Nivaj», schilajucca da mierkavańnia, što i ŭ hety raz Jeŭropa abmiažujecca palityčnymi sankcyjami — naprykład, pašyreńniem śpisa nievyjaznych, ihnaravańniem łukašenkaŭcaŭ.

Pa infarmacyi «Našaj Nivy», u vypadku kali łukašenkaŭcy nie zrobiać istotnych krokaŭ napierad, 31 studzienia buduć uviedzieny tolki vizavyja sankcyi.

Pavodle našych acenak, Jeŭropa budzie pahražać uviadzienńniem ekanamičnych sankcyj u vypadku, kali situacyja z pravami čałavieka ŭ Biełarusi nie palepšaje i paśla 31 studzienia.

Ekanamist Siarhiej Čały: Mahčymy krach ekanomiki

«NN»: Ci pratrymaŭsia b «Biełnaftachim» biez ekspartu naftapraduktaŭ u Jeŭropu?

SČ: Hledziačy što ličyć Jeŭropaj… Naprykład, pałova naftapraduktaŭ u Łatvii — biełaruskija. Jakaja staić meta, dasiahnuć krachu ekanomiki Biełarusi ci paŭpłyvać na źmieny palityki? Pieršaje mahčyma, ale druhoje — nie.

«NN»: Ci jość jakija-niebudź inšyja mietady ekanamičnaha ŭździejańnia? Jakija b pracavali, ale byli biasškodnyja dla samoj Jeŭropy.

SČ: Jość — prosta ničoha nie rabić. To bok nie škodzić, kab nie davać padstavaŭ dla prapahandy, ale i nie adkazvać na prośby pra ekanamičnuju dapamohu. Dapamahać pryvatnamu biznesu, ale supracoŭnictva na miždziaržaŭnym uzroŭni spynić.

Palityk Lavon Barščeŭski: Nie kuplać bienzin, pakul nie vypuściać źniavolenych

ŁB: Biezumoŭna, sankcyi patrebny. Heta adziny srodak davieści situacyju da taho, kab va ŭłady ŭźnikli prablemy z vypłataj zarobkaŭ siłavym strukturam. Ludzi pavinny zadumvacca, nieści adkaznaść.

«NN»: U jakim vyhladzie Vy ŭjaŭlajecie ekanamičnyja sankcyi?

ŁB: Nie handlavać, nie kuplać bienzin ci inšyja naftapradukty — toje, na čym trymajecca režym. Kali vypuściać zakładnikaŭ, sankcyi možna budzie źmiakčyć.

«NN»: Ci možna ryzykavać mahčymym defołtam?

ŁB: Chaj spačatku vypuściać zakładnikaŭ! Sankcyi patrebnyja, kab pastavić biełaruskuju ŭładu ŭ cyvilizavanyja miežy.

Palitołah Dzianis Mieljancoŭ: Ekanamičnyja sankcyi ŭzmacniajuć dyktatury

DM: Hałoŭnaja dylema sankcyjaŭ — jak prymusić biełaruski ŭrad pavažać pravy čałavieka i zmusić da demakratyčnych reformaŭ, ale adnačasova nie nanieści škodu zvyčajnym hramadzianam. Historyja pakazvaje, što ekanamičnyja sankcyi zvyčajna ŭzmacniajuć represiŭnaść dyktatury.

«NN»: Tady jakimi inšymi srodkami varta karystacca?

DM: Na budučyniu — dyjałoh i pastupovaje ŭciahvańnie Biełarusi ŭ ekanamičnuju intehracyju ź Jeŭrasajuzam. Ale Jeŭrasajuz musić i niejak adkazvać na hvałt u Biełarusi, inakš jon stracić tvar u vačach ułasnych hramadzian. Było b dobra pasłać sihnał hramadstvu praz vyrašeńnie vizavaha pytańnia.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0