BIBLIJATEKA
Novyja knihi, dasłanyja ŭ redakcyju
S.Adamovič. Turemny dziońnik: Dakumenty, dziońnik, vieršy. — Miensk, 2001. — 160 s. ISBN 9955-437-10-3
U knizie źmieščanyja vieršy (u t.ł. słavuty Adamovičaŭ tvor “Ubiej priezidienta”), a taksama dziońnik viaźnia j dakumenty z kryminalnaje spravy paeta.
Ciška Hartny. Zaviaŭšaja krasa: Apaviadańni / Dla star. šk. vieku; Ukł. H.Rolič. — Miensk: Mastackaja litaratura, 2001. — 223 s. — Nakład 2500 as.
Tvory Ciški Hartnaha (litaraturny pseŭdanim pieršaha staršyni biełaruskaha savieckaha ŭradu Źmitra Žyłunoviča) nie vydavalisia daŭno. Hetaje vydańnie kaštuje 1,3 t. r., apublikavanyja tvory 1909—1932 hh.
Aśvietniki ziamli biełaruskaj: Encyklapedyčny daviednik / Red. kał. H.Paškoŭ dy inš.; Mast. U.Žuk. — Miensk: Biełaruskaja encyklapedyja, 2001. — 496 s.: ił. — Nakład 3000 as. ISBN 985-11-0205-9
U knizie źmieščanyja artykuły pra 750 pradstaŭnikoŭ filazafičnaje j hramadzkaje dumki Biełarusi ad Ch da XX st. Upieršyniu źviestki pra hetyja persanalii byli nadrukavanyja ŭ daviedniku “Myślicieli j aśvietniki Biełarusi” (Miensk, 1995). Novaje vydańnie ŭ dva razy mienšaje abjomam i, u adroźnieńnie ad papiaredniaha, tolki z čorna-biełymi ilustracyjami. Kaštuje 3,4 t. r.
Janka Łučyna. Tvory: Vieršy, narysy, pierakłady, listy / Ukł., pradm. i kament. U.Marchiela. — Miensk: Mastackaja litaratura, 2001. — 206 s. — Nakład 2500 as. ISBN 985-02-0514-8
Nadrukavanyja aryhinalnyja tvory, polskamoŭnyja vieršy ŭ pierakładzie na biełaruskuju, pierakłady j pierajmańni vieršaŭ z rasiejskaje, polskaje dy inšych movaŭ, a taksama narysy j listy. Hetkaja samaja kniha tvoraŭ Ja.Łučyny vydavałasia ŭžo ŭ 1988 h. Kaštuje 1,4 t. r.
Z.Buhajoŭ. Spaviadalnaje słova: Litaraturnaja krytyka, uspaminy. — Miensk: Mastackaja litaratura, 2001. — 327 s.: ił. — Nakład 2000 as. ISBN 985-02-0417-6
Patryjarch biełaruskaha litaraturaznaŭstva padsumavaŭ svaje dośledy tvorčaści j žyćciovaha losu Ŭ.Duboŭki, A.Kulašova, Maksima Tanka, I.Mieleža, Ja.Bryla, V.Ipatavaj, U.Karatkieviča dy inš., jakimi zajmaŭsia ŭ apošnija hady. Cana knihi 1,8 t. r.
Źmieny biełaruskaha pravapisu ŭ Savieckaj Biełarusi: Zbornik dakumentaŭ. — Miensk: Vydaviectva hazety “Radavaja Biełaruś”, 2000. — 26 s. — Nakład 200 as.
Źmieščanyja ŭradavyja pastanovy 1933—94 h., što vyznačali ład biełaruskaje artahrafii. Nabyć možna ŭ siadzibie BNF (Miensk, Varvašeni, 8). Kaštuje krychu bolš za 1 t. r.
S.Niekraševič, P.Buzuk. Prohrama dla źbirańnia asablivaściaŭ biełaruskich havorak i havorak pierachodnych da susiednich movaŭ / Faksymilnaje vydańnie. — Miensk: Vydaviectva hazety “Radavaja Biełaruś”, 1927 (2000). — 80 s. — Nakład 200 as.
U prahramie 159 parahrafaŭ z apisańniem roznych varyjantaŭ napisańnia, vymaŭleńnia j užyvańnia słovaŭ. Jana była ŭ svoj čas vydadzienaja Falklorna-dyjalektalahičnaju kamisijaj Adździełu movy j litaratury Instytutu biełaruskaje kultury.
S.Niekraševič. Da pytańnia ab układańni słoŭnika žyvoj biełaruskaj movy / Faksymilnaje vydańnie. — Miensk: Vydaviectva hazety “Radavaja Biełaruś”, 1925 (2000). — 23 s. — Nakład 200 as.
Publikacyja dakładu, čytanaha na schodzie Movaznaŭčaje sekcyi Instytutu biełaruskaje kultury 8 lipienia 1925 h. Hety Niekraševičaŭ dakład staŭsia asnovaju dla pracy akademičnaje kamisii ŭ spravie ŭkładańnia słoŭnika žyvoje biełaruskaje movy.
Padrychtavaŭ Viktar Muchin
Krytyka
S...y čorna-bieły śviet Jurja Stankieviča
Hieroj apaviadańnia Jurja Stankieviča “Izumrudna-zialonyja muchi”, źmieščanaha ŭ jahonaj knizie “Lubić noč — prava pacukoŭ” (Miensk, 2000) nia lubić s…aha pravincyjnaha horadu, nia lubić s…j pierabudovy, nia lubić s…ch piesień, nia lubić s…j stalicy. Čamu ž nia tolki maładyja, ale i stałaha vieku ludzi nia lubiać taho miesca, dzie ŭźnikła i prachodzić ichnaje žyćcio? A tamu, što ich tut taksama nichto nia lubić, navat samych talenavitych tut nie zaŭvažajuć i nie padtrymlivajuć.
Rodny horad i samo žyćcio nie daje hieroju apoviadu anijakaj mahčymaści vyznačycca, dasiahnuć pośpiechu i atrymać ad hetaha radaść.
U adnym hieroju apoviadu mocna paščaściła. Jon sustreŭ Kachanuju. Kachańnie — heta prostaja daroha da Boha. Praź luboŭ da žančyny mužčyna pačynaje lubić sonca, nieba, les, travu, žyćcio i navat, samaje składanaje, — ludziej.
Ci možna ŭsiamu hetamu navučycca ŭ maleńkim pravincyjnym haradku? Tut maładomu čałavieku ad naradžeńnia vyznačanaja rola druhasnaj istoty, jakaja musić absłuhoŭvać patreby vyšejšaha słoju naježdžych ludziej. Bolšaść tutejšych, zrazumieŭšy, što im u žyćci vyznačanaja rola absłuhi, pačynaje nie lubić tych, chto daminuje siońnia. Hetaja nieluboŭ raspaŭsiudžvajecca i na ŭsio astatniaje: horad, armiju, pieśni, stalicu, pierabudovu... Stračanaja Viera ŭ toje, što tut — samaje značnaje miesca na ziamli, bo tut naradziŭsia Ty. Što tut samaja pryhožaja i vieličnaja raka, samyja pryhožyja dziaŭčaty, samyja talenavityja śpievaki ŭ miascovym DK, a tutejšyja futbalisty — adny z najlepšych na planecie... Viery niama. Vieru razburyli naježdžyja ludzi, bo naježdžyja vajskoŭcy byli lepšymi, im addavali svajo kachańnie miascovyja pryhažuni.
U maładym čałavieku jašče žyvie nadzieja šlacham indyvidualnaha zmahańnia zbudavać svajo asobnaje ščaście. Ale kali vakoł usie niaščasnyja, heta zrabić składana: nieznajomyja ludzi adbirajuć u jaho ŭsie zaroblenyja ciažkoj pracaj hrošy, ad jakich zaležyć jahonaja budučynia. Z taho kuta, kudy trapiŭ hieroj apoviedu, jość niekalki vyjściaŭ. Jon moh, paśla taho jak jaho abrabavali, pačać spačatku — hetak robiać u cyvilizavanych krainach sučasnyja, valavyja, razumnyja ludzi. Ale małady mužčyna vyras u čorna-biełym asiarodździ. Ludzi čorna-biełaha stanu śviadomaści nia bačać vyjścia ŭ składanych žyćciovych abstavinach. Sytuacyja nie daje mahčymaści prymianić navat maładyja siły i enerhiju, kab zarabić nieabchodnyja srodki na narmalnaje žyćcio.
Paciarpieŭšy žyćciovuju parazu, mužčyna admoviŭsia ad Kachanaj, bo nia moh prapanavać joj toj minimalny ŭzrovień dabrabytu, jaki zachavaŭ by ichnaje kachańnie, jahonuju samapavahu da siabie jak mužčyny i pavahu kachanaj. Jon kuplaje revalver i pryśviačaje žyćcio pošuku kryŭdzicielaŭ...
Jury Stankievič pakazvaje, što złoba maje zdolnaść nazapašvacca, pieratvaracca ŭ nianaviść, kab potym vybuchnuć chutka, biaźlitasna i niametanakiravana. Łancuh nianaviści treba razburać z samaha pačatku, nie davać uzdymacca parastkam złoby. Adziny šlach razbureńnia łancuha nianaviści — adradžeńnie lubovi da svajoj ziamli, pavahi da siabie j inšych, mahčymaść čałavieka hanarycca svaim “Ja”, svaim radavodam. Kali niama Viery — niama i Nadziei, a bieź Lubovi ŭsio astatniaje nia maje sensu.
Kastuś Travień
Kamientary