Pierajemnik ekzarcha

Pierajemnik ekzarcha

Jelcyn biełaruskaha pravasłaŭja pryznačyŭ sabie Pucina?

U Biełarusi adnoŭlenyja ŭsie histaryčnyja pravasłaŭnyja japarchii i pačynajuć utvaracca novyja: u san japiskapa Barysaŭskaha i vikaryja Mienskaj japarchii vyśviečany sakratar Mienskaha jeparchijalnaha ŭpraŭleńnia archimandryt Ivan (u śviecie Leŭ Chama). Heta śviedčyć pra ŭmacavańnie Biełaruskaj pravasłaŭnaj carkvy.

Chiratonija adbyłasia 31 sakavika padčas liturhii ŭ Mienskim Śviata-Duchavym katedralnym sabory. Błasłavieńnie na heta daŭ 13 sakavika Śviaty synod RPC. Vikarny japiskap musić dapamahać Fiłaretu kiravać Mienskaj japarchijaj, kolkaść prychodaŭ u jakoj z 1989 h. pavialičyłasia ŭ šeść razoŭ i pieravysiła trysta.

Japiskap Ivan — pravaja ruka Fiłareta. Jon, faktyčna asabisty sakratar ekzarcha, byŭ pamočnikam mitrapalita pa japarchii i da vyśviačeńnia ŭ jararchi. Kazać pra toje, što mienavita Ivana Fiłaret chacieŭ by bačyć svaim nastupnikam, zarana. Pa-pieršaje, uładyka Ivan pakul nie samastojny japiskap. Pa-druhoje, najbolš vierahodnym pierajemnikam dahetul ličyŭsia archijapiskap Viciebski j Aršanski Dzimitry. Akramia taho, vysoki aŭtarytet u carkvie maje japiskap Haradzienski Arciemi. Tym nia mienš, “čałaviek z manierami Chamy i chvatkaju Lva”, jak nazvaŭ jaho karespandentu “NN” adzin z supracoŭnikaŭ jeparchijalnaha ŭpraŭleńnia, jaki nie pažadaŭ, kab jahonaje imia prahučała ŭ hazecie, užo ciapier, u svaje 39 hadoŭ, źjaŭlajecca adnym z samych upłyvovych u BPC.

Niepryjacieli ŭ japiskapa Ivana jość. Na dumku adnych, jon zanadta lubić materyjalny dabrabyt. Inšyja papikajuć jaho “zališniaj blizkaściu” da Fiłareta. Chadzili taksama čutki, što i vučoba ŭ Trojca-Sierhijevaj łaŭry nie dałasia b Lavu Chamu hładka, kab nie dapamoha mienskaha mitrapalita. U Ivana jość i całkam aficyjnaja “chiba” bijahrafii: jon rodam z Zachodniaj Ukrainy (jahonaha baćku zavuć Daniła, a maci — Mahdalina), značyć, patencyjna niadobranadziejny dla pravasłaŭnych fundamentalistaŭ. Miž tym, biełaruskamoŭnyja pasłańni Fiłareta na vialikija śviaty tradycyjna začytvaje Ivan. Fiłaret naradziŭsia ŭ Maskvie i biełaruskaj movaj vałodaje kiepska. Adnak vidavočna, što Ivan maje dosyć zdolnaściaŭ, kab pavieści za saboj carkvu. Jość i svaja symbolika ŭ tym, što hety čałaviek naradziŭsia 25 sakavika, na Dzień Voli.

Adrazu paśla vyśviačeńnia Ivana adbyłasia sustreča mitrapalita z Łukašenkam, na jakoj, kali vieryć aficyjnamu kamunikatu, havaryłasia pra travieński vizyt Alaksija i stan spraŭ u Mahiloŭskaj japarchii. Razmova mahła iści i pra chiratoniju, što prajšła napiaredadni. Vybar nastupnika Fiłareta budzie zaležać nia tolki ad voli jepiskapatu BPC, ale i ad pazycyi Maskoŭskaha patryjarchatu i nastojlivaści ŭładaŭ Biełarusi.

Nastupnik Fiłareta ŭ ideale musić być zdolny na vyrašeńnie nialohkaj zadačy: dasiahnuć poŭnaje samastojnaści Biełaruskaje pravasłaŭnaje carkvy ad Rasiejskaje takim čynam, kab pry hetym abyścisia biez raskołu i padryvu aŭtarytetu pravasłaŭja, jak było va Ŭkrainie.

Pravasłaŭnyja cerkvy ŭ Serbii i Baŭharyi majuć svaje patryjarchaty, choć nasielnictva hetych krainaŭ i ich terytoryja mienšyja, čym u Biełarusi, a kolkaść biełaruskich pravasłaŭnych parafijaŭ imkliva zdahaniaje ichnuju. Biełaruskuju pravasłaŭnuju carkvu nie nazavieš i mienš hodnaj pierad Boham. U biełaruskaj ziamli zaźziali mnohija śviatyja — ad Kiryły i Eŭfrasińni da pakutnikaŭ za vieru ŭ 30-ja hady XX st.

U adroźnieńnie, naprykład, ad Rumynskaje carkvy, jakaja doŭhi čas nia mieła ŭłasnych śviatych. Niesamastojnaść biełaruskaje carkvy ciažka vytłumačyć va ŭmovach, kali navat niešmatlikija Polskaja i Estonskaja pravasłaŭnyja cerkvy bolej nia skutyja zaležnaściu ad Maskvy.

Patrebu ŭ samastojnaści pravasłaŭnaje carkvy dla tryvałaje stabilnaści niezaležnaj Biełarusi ŭsio jaśniej razumiejuć biełaruskija elity. U pryvatnaści, niepakoj u ich vyklikajuć peryjadyčnyja antykatalickija pachody artadoksaŭ, što padryvajuć nacyjanalnaje adzinstva krainy. Supraciŭ maskoŭskaha kliru zaminaje arhanizacyi vizytu papy ŭ Biełaruś, h.zn., žyviejšamu mižkanfesijnamu dyjalohu i tradycyjnaj adkrytaści našaha pravasłaŭja da śvietu.

U nastaŭleńni novapastaŭlenamu japiskapu mitrapalit Fiłaret, siarod inšaha, nakazaŭ “zachoŭvać jednaść Carkvy Chrystovaj u sercy svaim i abierahać jaje ad padkopaŭ duchu łukavaha”. A voś novy japiskap, źviartajučysia 30 sakavika padčas usianočnaje, u časie jakoj adbyvajecca čyn “naračeńnia”, z naležnym, pavodle rytuału, Słovam da ŭsich prysutnych, hetaj temy nie zakranaŭ. “I kali niedastoinstvy i słabaści čałaviečaje natury strymlivajuć mianie ad pryniaćcia archijarejskaha podźvihu, dyk u hetym rašeńni… ja znachodžu sabie padtrymku i aporu ŭ słovach Hospada, skazanych praroku Isaju: “Ja abraŭ ciabie i nie adkinu ciabie: nia bojsia, bo Ja z taboju”, — skazaŭ jon.

Zrešty, mitrapalit Fiłaret, jakomu 67 hadoŭ, maje vydatnaje zdaroŭje i zusim nie źbirajecca adychodzić ad spravaŭ. Prykład jamu padaje kardynał Śviontak, jakomu ŭ kastryčniku spoŭnicca 88. Tak što pytańnie vybaru novaha kiraŭnika BPC i, razam ź im, budučaha kursu carkvy zastajecca pakul čysta tearetyčnym.

Mikoła Buhaj

Japiskap Ivan

Japiskap Ivan (u śviecie Leŭ Chama) naradziŭsia 25 sakavika 1963 h. na zachadzie Ŭkrainy. Paśla škoły i słužby ŭ vojsku vučyŭsia ŭ Maskvie — u duchoŭnaj seminaryi i ŭ akademii. 15 śniežnia 1992 h. pastryžany ŭ manachi ź imiem Ivan u honar prapadobnaha Ivana Damaskina. 3 studzienia 1993 h. uźviedzieny ŭ san jeradyjakana, a 20 červienia — u san jeramanacha z naznačeńniem na pasadu śviatara Damavoj carkvy pry Mienskim jeparchijalnym upraŭleńni. Ź lipienia 1994 h. jon sakratar MIEU i nastajaciel Damavoj carkvy. U sany ihumiena i archimandryta ŭźviedzieny ŭ 1995 h. Z žniŭnia 1992 h. vykładaje ŭ Mienskaj duchoŭnaj seminaryi na katedrach sektaznaŭstva i liturhiki. Vučonaja stupień “kandydat bahasłoŭja” prysudžanaja jamu radaj Maskoŭskich duchoŭnych škoł 9 červienia 1995 h. za dysertacyju “Śviaty praviedny Ivan Kranštacki i jahonaja duchoŭnaja spadčyna”. Ź vieraśnia 2001 h. źjaŭlajecca dacentam Mienskaj duchoŭnaj akademii pa katedry carkoŭnaj historyi.