Miljard dziela narodnaha dabra

Miljard dziela narodnaha dabra

Ułady Kazachstanu pryznali, što na zamiežnych rachunkach,
jakija kantraluje Nazarbajeŭ, lažyć miljard dalaraŭ

Hetkuju zajavu na parlamenckim pasiadžeńni zrabiŭ premjer-ministar krainy Imanhali Tasmahambetaŭ. Pry hetym jon zapeŭniŭ, što ni sam Nazarbajeŭ, ni jahonyja svajaki hetymi hrašyma nie karystajucca, a rachunki stvoranyja vyklučna dziela dziaržaŭnaha dabra.

Jak skazaŭ premjer, u 1996 h. prezydent padpisaŭ ukaz ab stvareńni sakretnaha valutnaha fondu, na padstavie jakoha i byli adčynienyja rachunki ŭ adnym zamiežnym banku. Pavodle słovaŭ kiraŭnika ŭradu, dziakujučy hetym hrošam Kazachstan užo dvojčy pieraadolvaŭ finansavyja kryzy: u 1997 h. imi vypłacili zapazyčanaści pa pensijach, što składali 480 młn. dalaraŭ, a ŭ 1998 h. likvidavali biudžetny deficyt, vyklikany nastupstvami rasiejskaha finansavaha abvału. Jakim čynam takija sumy niezaŭvažna dla ŭsich trapili ŭ ekanomiku krainy i navat u biudžet, premjer nie patłumačyŭ.

Niama i dastakovaha tłumačeńnia, čamu jany zachoŭvajucca nie ŭ dziaržaŭnym valutnym rezervie, a na sakretnych rachunkach. Tasmahambetaŭ kaža, što da kiravańnia zamiežnymi rachunkami byli pryciahnutyja čynoŭniki Nacyjanalnaha banku i Ministerstva finansaŭ. Čamu parlamentu ničoha nie skazali? “U toj sytuacyi parlamentu było b składana pryniać zakon ab rezervovym fondzie”, — patłumačyŭ pieršy ministar. U 2001 h. deputaty “saśpieli” i pryniali zakon “Ab fondzie nastupnych pakaleńniaŭ”, u jaki musiać trapić i reštki srodkaŭ z rachunkaŭ Nazarbajeva. Musiać, ale pakul nia trapili. Jašče adna “pryčyna” stvareńnia sakretnych fondaŭ takaja: “Kali b hetyja hrošy nie byli schavanyja ŭ zamiežnym banku, u krainie pačałasia b inflacyja”.

Na dumku Tasmahambetava, niepatrebny verchał vakoł šmatmiljardnych nazarbajeŭskich rachunkaŭ stvaraje — vyklučna ŭ svaich intaresach — kolišni kazachski premjer Akiežan Kažahieldzin, jaki ciapier chavajecca za miažoj, bo zavočna asudžany na 10 hadoŭ turmy za raskradańnie dziaržaŭnych srodkaŭ. Kažahieldzin śćviardžaje, što Nazarbajeŭ prysvoiŭ 20 młrd. dalaraŭ dziaržaŭnych hrošaj i praciahvaje kraści: “Z tych 4—5 miljardaŭ dalaraŭ, jakija kraina pavinna [štohod] atrymlivać za vypampavanuju naftu, u biudžet traplaje nia bolš za 300 młn., rešta raskradajecca”.

Siońniašniuju kazachskuju ŭładu abvinavačvaje nie adzin Kažahieldzin. Paŭdniovakarejski pradprymalnik Čoj Sun pryznaŭsia niadaŭna ŭ sudzie, što ŭ 1996 h. zahadaŭ svajmu pamočniku dać prezydentu Nazarbajevu 10 młn. dalaraŭ chabaru. Karejec chacieŭ naładzić u Kazachstanie svoj ałmazny biznes. Administracyja kazachskaha kiraŭnika abvierhła słovy biznesoŭca. A mo prosta zabylisia, i zaraz vyśvietlicca, što chabar pajšoŭ u “stabilizacyjny fond prezydenta”, kab słužyć na karyść kazachskaha narodu?

S.R.