Vybary ŭ pałatu pradstaŭnikoŭ nacyjanalnaha schodu adbuducca praz hod. Hetym razam kuluarnyja pieradvybarčyja primeries stanucca vielmi haračymi: ad deputataŭ pałaty №3 budzie ŭ mnohim zaležać, jakaja sytuacyja składziecca ŭ rehijonach pierad prezydenckimi vybarami-2006 i jak jana budzie vykarystanaja.
Vidavočna, što prezydent Łukašenka budzie namahacca zastacca na svajoj pasadzie i paśla 2006 h. Ab hetym za apošni hod jon kazaŭ nieadnarazova i dosyć prazrysta. U svaim apošnim interviju rasiejskamu kanału NTV, praŭda, jon ža skazaŭ, što ŭ bližejšy čas palityčnych batalijaŭ nie pradbačycca.
Ale pa-pieršaje, usie dzieviać prezydenckich hadoŭ pakazali, što adsutnaść "batalijaŭ" u prezydenckim razumieńni hetaha słova zusim nie aznačaje
adnačasovuju adsutnaść palityčnych kampanijaŭ, a pa-druhoje, navat kali kanstytucyjny referendum nia budzie praviedzieny ŭvosień hetaha hodu, dyk heta nia značyć, što jon nia budzie praviedzieny ŭviesnu nastupnaha hodu ci navat adnačasova z vybarami ŭ pałatu pradstaŭnikoŭ praz hod. Adzin z scenaraŭ adpadaje adrazu - toj, jaki praduhledžvaje sumlennuju baraćbu, adkrytuju kampaniju z najaŭnaściu ahitacyi. Spadziavacca na pieramohu ŭ takoj sytuacyi ŭładam nie vypadaje. Tamu zasiarodzim uvahu na dvuch praŭdapadobnych scenarach, jakija ŭłada bolš-mienš paśpiachova ŭžo vykarystoŭvała na vybarach.
Scenary
Pieršy scenar spracavaŭ padčas vybaraŭ u pałatu №2 15 kastryčnika 2000 h. Kab sarvać bajkot vybaraŭ, abjaŭleny pravymi demakratyčnymi partyjami, ułady vystavili ŭ šerahu akruhaŭ pa niekalki svaich kandydataŭ-kankurentaŭ. Tyja pradstaŭniki apazycyi, jakija vyrašyli ŭziać udzieł u vybarach, adsiakalisia ŭžo na jeršym tury (falsyfikacyi ŭ im, pavodle acenak niezaležnych ekspertaŭ, nie siahali bolš za 15-20%). Na dumku lidera BSDP (NH) Mikoły Statkieviča, asnoŭnyja falsyfikacyi adbylisia na etapie papiaredniaha hałasavańnia. Bo na šmat jakich učastkach kolkaść tych, chto prahałasavaŭ daterminova, składała 50-60%.
Druhi scenar byŭ ažyćcioŭleny na miascovych vybarach 2 sakavika hetaha hodu. Kala 30% pretendentaŭ na mandat deputata miascovaha savietu paprostu nie byli zarehistravanyja, a kandydat ad ułady vyłučaŭsia ŭ kožnaj akruzie tolki adzin (havorka jdzie pra rejtynhavyja saviety - Mienski haradzki dy abłasnyja). Hety adziny "śpisavy" kandydat ad ułady j śviatkavaŭ pieramohu. Padajecca, što mienavita taki scenar kampanii budzie "ŭziaty na ŭzbrajeńnie" i ŭ nastupnym hodzie: kali na vybarach sustrakajucca dva kandydaty ad ułady, stvarajecca nia tolki iluzija baraćby ŭ šarahovych vybarcaŭ, ale j iluzija ŭłasnaje pieramohi ŭ kandydata-pieramožcy. U takim vypadku navajaŭleny deputat budzie demanstravać bolšuju stupień samastojnaści, čym toj, jakoha pravodziać pavodle "śpisaŭ ździnapryznačanych". Zychodziačy z hetaha scenaru, na najbližejšych vybarach nierehistracyja kandydataŭ u deputaty budzie vielmi masavaj i moža dasiahnuć 50%. Va ŭsialakim vypadku, palitolahi nazyvajuć takija ličby. Ź imi pahadžajucca j lidery partyjaŭ.
Akaličnaści
Scenaraŭ moža być realizavana šmat, navat pry zachavańni dziejnaha vybarčaha zakanadaŭstva. A toje, što jano budzie źmienienaje pierad najbližejšymi parlamenckaj i prezydenckaj kampanijami, vielmi sumnieŭna. Choć deputackaja hrupa "Respublika" i źbirajecca da kanca hetaha hodu sabrać paŭmiljona podpisaŭ za ŭniasieńnie źmienaŭ u Vybarčy kodeks.Čaho damahajecca "šyrokaja demakratyčnaja hramadzkaść"? Pieršaje: likvidacyi daterminovaha hałasavańnia. Druhoje: uvachodžańnia ŭ skład vybarčych kamisijaŭ pradstaŭnikoŭ hramadzkich arhanizacyj i palityčnych partyj.
Treciaje: pašyreńnia paŭnamoctvaŭ naziralnikaŭ. Čaćviertaje: usie spravy, datyčnyja parušeńniaŭ vybarčaha pracesu, musiać razhladacca ŭ sudovym paradku. Kožnaja z hetych umovaŭ nieprymalnaja dla ŭłady. Zachavańniu raniejšych, "napaŭsiaredniaviečnych" umovaŭ dla "niačesnych" kandydataŭ spryjajuć i dziaržaŭnyja hrašovyja vydatki na ahitacyju (za tyja hrošy mažliva tolki nadrukavać ułasny partret adpaviednaj jakaści j pužać im vybarščykaŭ), i ŭmovy vykarystańnia ŚMI padčas kampanii: kožny kandydat atrymlivaje pa dziesiać biaspłatnych chvilinaŭ na TV u zapisie i nieviadoma, u jaki dzień toj zapis budzie prademanstravany.
Kandydaty
Adzinaje, što siońnia viadoma, - heta pieralik tych, chto budzie składać "śpis ułady". Heta, pa-pieršaje, specsłužby, pa-druhoje, abłvykankamy (na ŭzroŭni staršyniaŭ) i Mienharvykankam, a pa-treciaje, novaŭtvoranaja prezydenckaja "hrupa siami" ŭ asobach śpikiera Vadzima Papova, deputataŭ Viktara Huminskaha, Siarhieja Zabałotca, Alaksandraŭ Śviryda i Špileŭskaha, Uładzimiera Dzierviankova i Michaiła Ardy. Kožny ź ich adkazvaje za svoj "kust" (siłaviki, moładź, haspadarniki i h.d.). Kožny pavinien, jak u sietkavym markietynhu, pryvieści za saboj pa niekalki adnadumcaŭ, i ŭžo hety "novy saviet pałaty" budzie razam ź inšymi prapanoŭvać kadry ŭ śpis pravieranych i dapuščanych. Z kaho jon budzie farmavacca, pakul nieviadoma. Raznaradka na pradpryjemstvy, ustanovy i arhanizacyi, zhodna z našymi źviestkami, jašče nie pastupała. Ale nia treba zabyvacca, što ŭ śpis trapiać jak minimum 50% ź siońniašniaha składu pałaty. To bok nabrać daviadziecca tolki
blizu 50 % "novych" ludziej. Ale i heta ŭjaŭlajecca dosyć składanaj zadačaj , bo čałaviečy resurs - heta toje, z čym va ŭłady zaŭsiody byli vialikija prablemy, a ciapier - tym bolš. Hety resurs amal vyčarpany, bo čerpajuć uvieś čas z adnych i tych samych krynicaŭ. I ŭ hetym jość šaniec dla apazycyjnych i niezaležnych patencyjnych kandydataŭ.
Źmicier Dryhajła
Ciapier čytajuć
Halina Dzierbyš kazała prakuroru: «Jak pamru, budu da ŭsich vas nočču prychodzić». I žyćcio ŭžo dahnała jaje sudździu i śviedak. Historyja piensijanierki, jakoj dali 20 hadoŭ kałonii
Kamientary