Čaćviertyja vybary ŭ parlament Rasiei zusim pazbaŭlenyja taho revalucyjnaha zapału, jaki charaktaryzavaŭ abrańnie pieršaj, druhoj i navat treciaj Dumaŭ. Rasiejskaja palityka stała nudnaj. Na hetych vybarach rasiejcy nie źbirajucca rabić «histaryčnaha vybaru». Dyj, razvažyŭšy, i nieabchodnaści niama. 90-ja ŭ Rasiei prajšli pad pytańniem «Ci viernucca kamunisty?». Ciapier ža — dumaje hramadzianin Rasiei — SSSR nie viarnuć, a žyćcio ŭžo, bač, pacichu naładžvajecca. I hałoŭnaje, jość harantyja taho, što tak jano budzie i dalej, — Uładzimier Pucin.
Hałoŭnaje žadańnie rasiejskaha vybarnika siońnia — žadańnie stabilnaści. Lajtmatyŭ bolšaści «palityčnych» razmovaŭ rasiejcaŭ taki: jany stamilisia ad revalucyjnaści apošnich 15 hadoŭ i chočuć spakoju. Palityčnuju modu ŭ hetaj krainie pačynaje dyktavać siaredniaja klasa.
U čym rasiejskija vybary nie padobnyja da zmahańnia za parlament u inšych krainach — dyk heta adsutnaściu «baraćby idealohijaŭ». Zmahajucca nie idealohii, a hrošy. Navat u vybarčych śpisach KPRF stajać niekalki dalaravych miljaneraŭ.
Heta j zrazumieła: kali ŭ ciabie miljony jość, to lepš pierapłacić i pazbycca nieabchodnaści iści pa adnamandatnaj akruzie, vieści ciažkuju vybarčuju kampaniju, jakaja adymaje niekalki miesiacaŭ pracy. Čas — heta hrošy, i, jak maješ hrošy, času možna nie hublać.
Jašče adna cikavaja akaličnaść. Ad taho, jakija stasunki ŭ kiraŭnikoŭ partyjaŭ u Maskvie, mižpartyjnyja adnosiny ŭ rehijonach mohuć nijak nie zaležać. Da prykładu, u Baškartastanie ŭ apazycyi da Murtazy Rachimava — usie: kamunisty, «jabłyčniki», ŁDPR, SPS... U nievialikich haradach možna nazirać takuju karcinu: u adnym pamiaškańni mieściacca ofisy «Jabłyka» i KPRF albo KPRF i «Liberalnaj Rasiei». Apłačvajuć u składčynu.
«Idealahičnych» partyjaŭ u Rasiei faktyčna niama, kali nie ličyć KPRF. Nie ŭ apošniuju čarhu heta vidać z žadańnia partyjcaŭ pracavać, nie zvažajučy na toje, zapłaciać ci nie.
Sprabujuć vypracavać idealohiju SPS i «Jabłyk» (jaki aktyŭna zajmajecca «zialonaj» temaj).
«Adnak balšynia rasiejskich partyjaŭ — zvyčajnyja PR-prajekty, stvoranyja dla atrymańnia hałasoŭ, — adznačyła ŭ hutarcy z karespandentam «NN» Julija Małyšava, supracoŭnica zasnavanaha Jahoram Hajdaram Instytutu ekanomiki pierachodnaha peryjadu. — Samy vidavočny z takich prajektaŭ — stvorany dla adciahvańnia pracentaŭ ad kamunistaŭ blok «Radzima» Hłaźjeva—Rahozina. U Dumu naŭrad ci projdzie, ale kamunistam naškodzić moža».
U najbujniejšaj na siońnia palityčnaj partyi, «Adzinaj Rasiei», idealohii faktyčna niama. Chacia ŭ svaim «Manifeście» AdRa i sprabuje kvalifikavać siabie jak partyju kanservataraŭ, nasamreč heta — elitarny palityčny klub, siabroŭstva ŭ jakim daje vialikija mahčymaści: administracyjny resurs u Rasiei vykarystoŭvajecca napoŭnicu.
Da rasiejskich rehijonaŭ partyjnaja prapahanda dachodzić ciažka. Infarmacyju pra partyi vybarniki atrymlivajuć u asnoŭnym praz televiziju. Akramia taho, pretendenty na pasady ŭ Dumie faktyčna admovilisia ad kampanii «ad dźviarej da dźviarej». Ličycca, što vybarnika lepš lišni raz nie turbavać źjaŭleńniem ahitataraŭ — nie razdražniać narodu.
Rasiejcam chočacca cicha, biez čarhovych revalucyjaŭ bahacieć. Nu chiba što adyhraŭšysia na pary aliharchaŭ za ciažkaści minułaha dziesiacihodździa.
Alaksiej Šein, Maskva—Ufa
Kamientary