«Коммерсант»: Дамова аб Еўразійскім эканамічным саюзе ўяўляе сабой агульныя дэкларацыі

У распараджэнні журналістаў аказалася бягучая працоўная версія другой часткі праекта дамовы аб Еўразійскім эканамічным саюзе (ЕАЭС). Цалкам праект плануецца падпісаць у маі 2014 года, і за кошт даволі моцнага скарачэння яго сферы шанцы на стварэнне ЕАЭС з 2015 года растуць — па сутнасці, бакі зараз спрачаюцца толькі аб правілах каардынацыі нафтагазавых рынкаў, іншыя спрэчныя пытанні пакінутыя на будучыню.

У адзіным выглядзе дакумент кіраўнікі краін Мытнага саюза маюць намер падпісаць у маі 2014 года, цяпер праца над першай, агульнай, часткай дамовы фактычна завершана, перамовы паміж камісіяй МС і экспертамі трох краін-удзельніц МС аб тым, што будзе ўяўляць сабой будучы ЕАЭС (з 2015 года), якраз вядуцца ў рамках падрыхтоўкі другой часткі праекта, піша расійскае выданне «Коммерсант».

Зыходзячы з цяперашняга стану дакумента, гандаль за асобныя сферы рэгулявання ў будучыні эканамічным саюзе будзе працягвацца. Большая частка сямі дзясяткаў артыкулаў праекта — агульныя дэкларацыі, якія адсылаюць да будучых дадаткаў да дамовы (усяго больш за 30 дадаткаў). Па зацверджаных у 2013 годзе планах фарміравання ЕАЭС да 1 сакавіка 2014 павінен быць сфарміраваны спіс выключэнняў і абмежаванняў, якія застаюцца ў рамках МС і адзінай эканамічнай прасторы, на май 2014 года запланавана падпісанне дамовы аб ЕАЭС з тым, каб саюз мог запрацаваць з 2015 года пасля ратыфікацыі дакумента нацыянальнымі парламентамі. Але дадаткі да дамовы можна ўзгадняць, прымаць, перарабляць і пазней.

ЕАЭС ў апісанні дамовы аб яго стварэнні не выглядае чымсьці радыкальна адрозным ад МС, дапоўненага больш агульнымі (часткова адсылаюць на нормы СГА) прынцыпамі каардынацыі знешняга гандлю, гандлю паслугамі і інвестыцыйным рэжымам.

Хоць у праекце і згадваецца супрацоўніцтва ў сектары з пераважнай вагой або уплывам дзяржавы (адукацыя, навука, культура, ахова здароўя, транспарт, дзяржзакупкі, сельская гаспадарка), праект не прадугледжвае якой-небудзь значнай інтэграцыі ў іх. У чыстцы гандлёвых пытанняў, па дадзеных журналістаў, па-ранейшаму не вырашана ключавое пытанне: Казахстан працягвае настойваць на тым, што ЕАЭС будзе самастойным суб'ектам міжнароднага права і зможа заключаць ад свайго імя абавязковыя для сваіх членаў міжнародныя дагаворы. У цэлым у Казахстана больш прэтэнзій да «размытага» па прапановах Расеі статуса ЕАЭС — частку пытанняў (напрыклад, увядзенне супраць трэціх краін міжнародных санкцый у адпаведнасці са статутам ААН) ён прапануе пакінуць у нацыянальнай кампетэнцыі, частку — цалкам перадаць кіраўнічым органам ЕАЭС.

Беларусь пры падрыхтоўцы праекта цікавіць пераважна магчымасць самастойнай эканамічнай палітыкі (напрыклад, Менск не згодны праводзіць «адзіную» палітыку ў сферы санітарных, фітасанітарных і каранцінных мер, настойваючы на тым, што ў ЕАЭС яна павінна быць «скаардынаванай» ці «ўзгодненай», і ў цэлым хутчэй гатовы ўзгадняць у ЕАЭС свае дзеянні, але не выконваць агульныя для ўсіх рашэнні).

Паказальна, што ў артыкуле 72 («Асноўныя напрамкі ўзгодненай эканамічнай палітыкі») Беларусь прапануе выключыць з кампетэнцыі ЕАЭС «фарміраванне адзіных прынцыпаў функцыянавання эканомікі», а ў артыкуле 90 выступае супраць ідэі «адзінага рынку транспартных паслуг» ЕАЭС.

У сферы агульнай валютнай палітыкі ў праекце даволі шмат спрэчак. Асноўным, мабыць, з'яўляецца варыянт Расіі, згодна з якім «валютная каардынацыя» будзе ажыццяўляцца па асобнай міжнароднай дамове адзіным органам з кіраўнікоў нацбанкаў краін ЕАЭС. Расія цвёрда настойвае і на энергетычным суверэнітэце: згодна з праектам артыкула 84 «Узаемадзеянне ў сферы энергетыкі», падрыхтаваным РФ, усе пытанні, наўпрост не ўрэгуляваныя дамовай аб ЕАЭС, вырашаюцца ў рамках нацыянальных заканадаўстваў краін ЕАЭС.

Канчатковых рашэнняў у сферы інтэграцыі электраэнергетыкі, паліўнага рынку і газатранспартнай сістэмы праект не змяшчае: ўсе бакі прапануюць свае версіі. На здзіўленне мала спрэчак выклікала ўзгадненне ўнутраных субсідый у краінах ЕАЭС: бакі схільныя пагадзіцца вырашаць усе спрэчкі ў гэтай сферы ў судзе саюза. Бакі таксама ў цэлым згодны не лібералізаваць узаемны доступ на рынкі працы ў радыкальна большай ступені, чым ён адкрыты зараз міжнароднымі дамовамі.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0