У беларускім перакладзе Льюіса Кэрала ёсць намёк на «Нашу Ніву». Вера Бурлак: «Немагчыма было ўтрымацца»
Кнігу Льюіса Кэрала «Скрозь люстэрка і што ўбачыла там Аліса» ў беларускім перакладзе Веры Бурлак збіраліся паспець выдаць да Калядаў. Час падціскае, а грошы на краўдфандынгавай пляцоўцы ulej.by збіраюцца павольна. Праект мусіў быць народным — без прыцягнення буйных партнёраў, аднак цяпер, калі грамадства не актывізуецца, без іх наўрад ці ўдасца ажыццявіць задуманае.
Выглядае, што кніга магла б стаць для беларускіх дзетак адной з любімых. Яе будзе цікава не толькі чытаць, але і проста разглядаць, бо пад цвёрдай вокладкай схаваныя каля 100 незвычайных малюнкаў Кацярыны Дубовік.
Тое, што ў кнізе будуць творы менавіта гэтай мастачкі, для самой Веры Бурлак было сюрпрызам.
«Калі Кацярына даслала малюнкі, я была ў захапленні, — прыгадвае перакладчыца. — Гэта вельмі незвычайнае бачанне казкі. Малюнкі ствараюць асаблівы свет. Яны адначасова інтэлектуальныя і дзіцячыя, у іх ёсць наіўнае непасрэднае бачанне свету. Калі Аліса разважае ў казцы, мы бачым, што яна акурат дзіця і многія пастулаты выхавання ўспрымае зусім не так, як дарослыя. Добра, што гэта падкрэслена ў малюнках».
Гэтая кніга Льюіса Кэрала з тых, што цікавыя рознай аўдыторыі. Дзецям можа спадабацца казачнасць, незвычайнасць таго, што адбываецца. Слоўныя гульні, якія могуць падацца ім смешнымі. Пакуль што адзінае дзіця, якому Вера чытала «Скрозь люстэрка і што ўбачыла там Аліса», гэта яе сын Кастусь.
«Яму вельмі спадабалася, — упэўнівае перакладчыца. — Ён засяроджваўся на розных лагічных непаслядоўнасцях. Ці, наадварот, паслядоўнасцях, але не ў той бок, як мы прызвычаіліся ў нашым жыцці. Ён нават ускрыкваў, пляскаў у ладкі, калі чуў нешта такое, і казаў: «Ды няўжо!».
Сем гадоў таму пераклад Веры Бурлак друкавалі ў часопісе Arche, дзе, натуральна, дарослы чытач. Дарэчы, тады ж гэтая работа была адзначаная прэміяй часопіса «ПрайдзіСвет» як найлепшы пераклад 2009 года.
«Дарослыя зразумеюць тонкія жарты, арыентаваныя на логікаў. Ім застаецца і гістарычны кантэкст, у якім стваралася кніга, бо ўсё сканцэнтравана на англійскіх імёнах і з’явах. Але ёсць у мяне гульня і з беларускім кантэкстам, намёк на «Нашу Ніву», — прызнаецца Вера. —
У беларускім перакладзе сустракаюцца каралеўскія ганцы з рысункамі. У арыгінале гэтыя ганцы ўвесь час прымаюць нейкія дзіўныя позы, якія нават бянтэжаць Алісу. Насамрэч, яны паўтараюць тыя паставы, у якіх намаляваныя ў рукапісах старажытныя англа-саксы. То бок ідзе адсылка да старажытнасці. І вось тут немагчыма было ўтрымацца і не ўзгадаць «газету з рысункамі».
Хаця першым пра гэта падумаў Андрэй Хадановіч. Ён мне і падказаў гэты ход, і я з радасцю і ўдзячнасцю яго скарыстала».
Вера кажа, што перакладаць дзіцячую літаратуру ёй, можа быць, і прасцей. Бо тут шмат гульні, а ёй гульня падабаецца. Перакладам Льюіса Кэрала яна займалася цягам года.
«Расцягнула падрыхтоўчы перыяд, доўга не ведала, ці ўвогуле зраблю гэты пераклад. Мне самой было цікава, бо я недасведчаны перакладчык, а ўзялася за такую рэч, якую ўсе лічаць вельмі складанай. Для мяне ж гэта было, можа, не столькі складана, колькі захапляльна. Я доўга перакладала тэкст не па-мастацку, а так, чарнавіком. Калі ж з’явілася перспектыва друку ў Arche і мне паставілі канкрэтныя тэрміны, каля двух-трох тыдняў, я ўсё адклала і займалася толькі перакладам. Тады ўдалося знайсці рытм, які перадаваў бы ўнутраны рытм арыгіналу. Фактычна, тады быў перапісаны ўвесь тэкст. Адзінае, што ўжо было гатовае, — вершы».
Кнігу рыхтуе выдавецтва «Галіяфы», плануецца надрукаваць тысячу асобнікаў.
«Ёсць пэўны набор каштоўнасцей, якія мусяць быць у кожнай скарбонцы, нават самай небагатай, — кажа Вера. — Сам тэкст «Скрозь люстэрка і што ўбачыла там Аліса» — гэта, безумоўна, каштоўнасць сусветнай літаратуры. А тое, як гэтая кніга будзе выдадзеная, зробіць яе вельмі мілай беларускаму чытачу.
Наш мастацкі погляд на гэтую кнігу вельмі каштоўны, менавіта таму хочацца зрабіць яе даволі трывалай і такой, якую прыемна ўзяць у рукі. Спадзяюся, што і мой пераклад — таксама здабытак беларускай культуры. Мне падаецца, што гэта такі невялічкі скарбік, які было б прыемна мець беларускім сем’ям у кожным дзіцячым пакоі».
Падтрымаць праект і атрымаць у падарунак набор паштовак, кнігу ці запрашэнне на прэзентацыю можна тут:
Цяпер чытаюць
Беларус, які ваяваў за Украіну, распавёў, чым яго зачаравала каханка Іна Кардаш, агентка КДБ20
Беларус, які ваяваў за Украіну, распавёў, чым яго зачаравала каханка Іна Кардаш, агентка КДБ
Агентка Кардаш выкарыстоўвала сэкс, каб збіраць інфармацыю пра каліноўцаў і завербаваць украінскага камандзіра. А куратару КДБ пісала пра яго: «Мой лох»3030
Агентка Кардаш выкарыстоўвала сэкс, каб збіраць інфармацыю пра каліноўцаў і завербаваць украінскага камандзіра. А куратару КДБ пісала пра яго: «Мой лох»30
Учора — у лукашэнкаўскай турме, сёння — у Кіеве дапамагае ўкраінцам выжыць. Былы палітвязень і сваяк Ціханоўскай стаў валанцёрам у Пункце нязломнасці66
Учора — у лукашэнкаўскай турме, сёння — у Кіеве дапамагае ўкраінцам выжыць. Былы палітвязень і сваяк Ціханоўскай стаў валанцёрам у Пункце нязломнасці6
Хочаце жыць доўга — шукайце раён з нармальнымі дрэвамі. Навукоўцы высветлілі, што дрэвы ратуюць ад інфарктаў, а газоны могуць нават нашкодзіць здароўю44
Каментары