Hlabalnaje paciapleńnie i źviazanaje ź im pavieličeńnie kolkaści kryzysaŭ i katastrofaŭ aceńvajecca Eŭropaj jak surjoznaja pahroza, da jakoj varta rychtavacca.
U 2006 h. na zamovu ŭradu Vialikabrytanii była składzienaja spravazdača pa klimatyčnych źmienach, u jakoj havorycca pra toje, što z‑za hlabalnaha paciapleńnia suśvietnaja ekanomika skarocicca na 20%. Hetyja dadzienyja vyklikali surjoznuju reakcyju, jak z boku instytutaŭ EZ, tak i z boku samich eŭrapiejcaŭ.
Eŭrapiejcy patrabujuć umiašańnia
Dadzienyja apytańnia, praviedzienaha Eŭrabarometram sioleta, kažuć, što bolšaść eŭrapiejcaŭ chočuć ad Eŭraźviazu pryniaćcia terminovych mieraŭ u baraćbie z hlabalnym paciapleńniem. «57% apytanych ličać, što Eŭraźviaz pavinien vyrašyć prablemu terminovym čynam», — adznačajecca ŭ dakładzie Eŭrabarometra.
Pry hetym 31% eŭrapiejcaŭ nastojvaje na tym, kab dziejańni EZ byli «vielmi terminovymi». Siarod usich žycharoŭ 27 krainaŭ EZ, jakija ŭziali ŭdzieł u apytańni, bolš za ŭsich prablemaj hlabalnaha paciapleńnia zakłapočanyja hreki i kipryjoty — 87% ź ich ličać, što EZ pavinien pryniać «vielmi terminovyja miery» u baraćbie z klimatyčnymi źmienami. Takoha ž pohladu prytrymlivajucca 76% švedaŭ, 70% francuzaŭ i 69% žycharoŭ Luksemburhu. U apytańni ŭziali ŭdzieł 444,406 tys. žycharoŭ 27 krainaŭ Eŭraźviazu.
Eŭraźviaz hatovy da dziejańniaŭ
Na samicie, što prachodziŭ u sakaviku ŭ Bruseli, krainy‑členy EZ dasiahnuli pahadnieńnia pa pytańni pra achovu navakolnaha asiarodździa i baraćbie z hlabalnym paciapleńniem.
Zhodna z uchvalenym planam, da 2020 h. vykid u atmasferu parnikovych hazaŭ pavinien być skaročany na 20 adsotkaŭ u paraŭnańni z 1990 h.
Aproč taho, kolkaść enerhii, što atrymlivajecca z uznaŭlalnych krynicaŭ — vietranych turbinaŭ i soniečnych batarejaŭ — da ŭkazanaha terminu pavinna skłaści 20 adsotkaŭ ad ahulnaj kolkaści spažyvanaj u EZ enerhii.
Pry hetym paviedamlajecca, što kali inšyja krainy, takija jak ZŠA i Kitaj prymuć, z svajho boku, adpaviednyja miery pa skaračeńni škodnych rečyvaŭ u atmasferu, EZ pastarajecca źnizić kolkaść SO2 nie na 20, a ŭžo na 30 %.
«Zialonaja kniha»
Pry kancy minułaha miesiaca ŭ Bruseli Eŭrakamisar pa navakolnym asiarodździ Staŭras Dzimas prezentavaŭ hetak zvanuju «zialonuju knihu», jakaja prapanuje krainam‑členam EZ pryniać sumiesnyja miery dziela taho, kab «źnizić zhubny ŭpłyŭ hlabalnaha paciapleńnia na nasielnictva, ekanomiku i navakolnaje asiarodździe».
«Nam treba padvoić namahańni dla baraćby ź źmienami klimatu. My pavinny istotna skaracić vykidy parnikovych hazaŭ uva ŭsim śviecie, i nie dapuścić, kab klimatyčnyja źmieny ŭ budučyni dasiahnuli niebiaśpiečnych uzroŭniaŭ, ale ŭ toj ža čas Eŭropa ŭžo pavinna prystasavacca da źmienaŭ klimatu», — cytuje pres‑słužba Eŭrakamisii zajavu Dzimasa.
«Kali Eŭraźviaz i jaho členy nie splanujuć zahadzia sumiesnuju stratehiju, moža tak zdarycca, što nam daviadziecca prymać raptoŭnyja i niepadrychtavanyja miery adaptacyi dla baraćby z pavieličeńniem kolkaści kryzysaŭ i katastrofaŭ, što budzie našmat daražej», — papiaredziŭ S.Dzimas.
Miery, što prapanuje Eŭrakamisija, praduhledžvajuć šerah sumiesnych dziejańniaŭ krainaŭ EZ, ad bolš racyjanalnaha raschodavańnia vady i akazańnia dapamohi ludziam hrupaŭ ryzyki pry śpiakotnym nadvorji, da padtrymki ekalahičnych navacyjaŭ i abstalavańnia CEC schoviščami dla SO2. (Da 2020 hoda ŭsie novyja vuhalnyja i bolšaść hazavych elektrastancyjaŭ EZ buduć abstalavanyja padziemnymi schoviščami dla SO2).
«Zialonaja kniha» prapanuje taksama abjadnańnie namahańniaŭ pa zabieśpiačeńni adaptacyi da klimatyčnych źmienaŭ u hlabalnych maštabach i stvareńnie kansultatyŭnaj hrupy, jakaja budzie zajmacca analizam stratehijaŭ i sumiesnych dziejańniaŭ.
***
Dadzienaja publikacyja padrychtavanaja pry spryjańni Eŭraźviazu i nie abaviazkova adlustroŭvaje aficyjny punkt hledžańnia EZ.
Pa dadatkovuju infarmacyju źviartajciesia na sajt delblr.ec.europa.eu
Kamientary