Kiraŭnik «Darydy»: Kažuć, jość śpis biznesmienaŭ, jakija buduć zatrymanyja

Daloka nie ŭsie ajčynnyja biznesmieny siońnia zhadžajucca na razmovu z dyktafonam. Asabliva paśla niekatorych hučnych aryštaŭ.

 Mnohija ličać za lepšaje nadzionnyja temy abmiarkoŭvać napaŭhołasu, a pra palityku naohuł maŭčać.

Biznesmien, čyjo imia daŭno i tryvała asacyjujecca z pryvatnym pradpryjemstvam «Daryda», — vyklučeńnie. Kali «Narodnaja vola» prapanavała Uładzimiru Dzialendziku abmierkavać niekatoryja rezanansnyja pytańni, jon pahadziŭsia.

Pavialičyć

— Uładzimir Viktaravič, jak vy adreahavali na zatrymańni viadomych biznesmienaŭ? Jość mierkavańnie, što heta moža niehatyŭna adbicca na inviestycyjnym klimacie i ŭ cełym na krainie. Jak kaža sustaršynia Respublikanskaj kanfiederacyi pradprymalnictva Viktar Marhiełaŭ, «najbiadniejšyja płasty nasielnictva znoŭ akryjali ad nianaviści da ŭsiaho pradprymalnictva»…

— Viadoma, usich naściarožvajuć aryšty i ministraŭ, i pradprymalnikaŭ. Biznesmieny ciapier zataiŭšy dychańnie stanuć čakać, što budzie dalej. I chto pojdzie nastupnym. Moža, darečy, i ja — bo nie viadoma, kaho nastupnaha śpiecsłužby voźmuć u raspracoŭku. A zatrymańni jašče buduć — narod zaŭsiody prahnie ŭzrušeńniaŭ.

— A ŭ vas jość niekalki dziasiatkaŭ svabodnych miljonaŭ dalaraŭ, jakimi ŭ vypadku čaho možna achviaravać, kab načavać doma, a nie ŭ SIZA KDB?

— Adkul? U mianie ž nie kupla-prodaž, a vytvorčaść, usio znachodzicca ŭ abarotnych srodkach pradpryjemstva.

Darečy, padčas majho pierabyvańnia deputatam «pałaty pradstaŭnikoŭ» mianie praviarali ŭzdoŭž i ŭpopierak: dzie žyvu, čamu časta jezdžu za miažu, ci jość u mianie levyja hrošy. Vyvučali litaralna ŭsio! Ale ja vielmi adkryty čałaviek. I kazaŭ pradstaŭnikam śpiecsłužbaŭ: nie marnujcie čas, prychodźcie adrazu da mianie, ja vam usio pakažu. I raiŭ abaviazkova zajści ŭ «Pryjorbank» — tam mohuć raspavieści ab kožnym kroku «Darydy». Ja ŭsio apieracyi praz hety bank rablu, u mianie niama nijakich levych firmaŭ i šerych schiemaŭ. Ja spakojna splu i svoječasova płaču padatki.

— Vy šmat času pravodzicie ŭ Ispanii. U vas tam nieruchomaść? Pytajusia, bo zusim niadaŭna na vočy trapiłasia natatka pra biznesmiena Juryja Aviarjanava, jaki zavinavaciŭsia kredytoram dziasiatki miljonaŭ dalaraŭ i ciapier chavajecca ad pravaachoŭnych orhanaŭ dzieści za miažoj…

— Ja niadaŭna ŭ zamiežnym banku ŭziaŭ kredyt na 15 miljonaŭ jeŭra i pryvioz hetyja hrošy ŭ Biełaruś. Zaŭvažcie — nie vyviez, a pryvioz!

U Ispanii byvaju časta, tamu što ŭ mianie tam žyvie siamja. Dačka vyjšła zamuž za ispanca, u jaje ŭžo troje dziaciej. Žonka źjechała joj dapamahać. Moj ziać taksama zajmajecca biznesam — u jaho svaja strachavaja kampanija. I kali ja braŭ kredyt, jon za mianie paručyŭsia — sprava ŭ tym, što na Biełaruś tak prosta kredyty nie dajuć. A tak ja całkam aficyjna atrymaŭ kredyt pad 1,7 pracentaŭ hadavych.

Darečy, ja viedaju, napeŭna, usich ministraŭ, u jakich dzieci žyvuć i vučacca za miažoj. A toje, što ja šmat času pravodžu za miežami Biełarusi, dyk ja biznesmien, maju prava marnavać zaroblenyja hrošy!

Skažu adkryta: ja budu tolki vitać, kali kožny biełarus pačnie zarablać stolki, kab možna było raz na hod razam ź siamjoj biez asablivych uciskaŭ jeździć adpačyvać za miažu. U rešcie rešt, takija pajezdki nie raskoša, a nieabchodnaść. U nas ža dahetul recha Čarnobyla hučyć — ščytavicy vydalajuć, jak areški łuzajuć!

— Siarod biźniesmienaŭ chodziać čutki, što ŭ najbližejšy čas pad prycełam akažuucca jakraz tyja, chto vyvodzić svaje kapitały z krainy i daviaraje ich zamiežnym bankam.

— Mnie zdajecca, luby biznesoviec, kali ŭ jaho jość niejki prybytak, budzie vielmi aściarožna ŭkładvać jaho ŭ novy biznes, kuplać niejkija abjekty. Ale ž pryvatnamu biznesu treba davać raźvivacca. Ludzi, kali ŭ ich jość hałava na plačach, pavinny mieć mahčymaść zarablać. A u pradprymalnickich kołach zaraz na samaj spravie isnuje mierkavańnie, byccam składzieny śpis ź niekalkich dziasiatkaŭ kampanij, kiraŭniki jakich buduć zatrymanyja. Takoje ŭražańnie, niby ŭ nas abvieščanyja hanieńni na pradprymalnikaŭ. Zrešty, u śviecie nie mohuć być tolki adny aliharchi i miljardery. Heta nienarmalna. Ale kali ŭ kahości jość 50—100 miljonaŭ dalaraŭ kapitału — heta narmalna.

Darečy, siońnia navat 5 miljonaŭ dalaraŭ tak prosta ŭ jeŭrapiejskim banku nie raźmieściš. Aŭtarytetna kažu! Niezakonnyja hrošy nie voźmie ni adzin bank, navat kali ty pryjdzieš da ich z čamadanam najaŭnych! Za vyklučeńniem, viadoma, tak zvanych krain-pamyjnic. A ŭ luboj cyvilizavanaj jeŭrapiejskaj krainie ty pavinien paćvierdzić, što z kožnaha rubla vypłačanyja padatki.

Tamu, jašče raz paŭtarusia, ja splu spakojna, pakolki ŭ mianie niama zamiežnych źbieražeńniaŭ, usio ŭ «Pryjorbanku».

— A jak vy aceńvajecie siońniašniuju ekanamičnuju situacyju ŭ krainie? Adny kažuć: hłyboki kryzis. Inšyja — što nie tak užo ŭsio i drenna. Kamu vieryć?

— Kryzis zakranuŭ usich, chto źviazany ź jeŭrazijskaj zonaj. Za košt błakady Rasii pamienšyŭsia i tavarapatok praź Biełaruś. Łahistyčnyja centry paciarpieli — vuń, «Biełmytniaservis» siońnia pusty, choć raniej usio było zabita mašynami.

Mnohija pradprymalniki, jakija atrymali ŭdar nižej pojasa, byli zakredytavanyja najmahutnymi hrašyma pad vialikija pracenty. U nas vielmi vysokaja kredytnaja staŭka — raniej była 50 pracentaŭ hadavych, zaraz krychu mienš. Chaj nie kryŭdziacca na mianie ŭrad i bankiry, ja skažu ščyra: nu dzie takaja rentabielnaść?! Dzie takaja pradukcyjnaść, kab 50 adsotkaŭ addać banku i sabie pakinuć chacia b 10 pracentaŭ? Voś i atrymlivajecca, što subjekty haspadarańnia vymušanyja pryciahvać pazykovyja srodki: vytvorcy źviartajucca da kredytavańnia ŭ bankaŭskuju sistemu, handlovyja arhanizacyi źviartajucca da kamiercyjnaha kredytavańnia za košt pastaŭščykoŭ. Jak vynik — rost koštaŭ na praciahu adnaho hoda až da 25 pracentaŭ i źnižeńnie pakupnickaj zdolnaści.

Ja prapanuju pamienšyć nieabchodnaść u kredytavańni pradprymalnikaŭ dziakujučy pavieličeńniu abarotnych srodkaŭ z pryčyny rostu pakupnickaj zdolnaści.

— Za košt čaho?

— Čamu ŭ Jeŭropie takija maleńkija kredytnyja staŭki? Čamu my nie možam tak zrabić? Možna ŭnieści źmieny ŭ zakanadaŭstva, jakija praduhledžvajuć vydaču kredytaŭ hramadzianam z pracentnaj staŭkaj ad 5 da 7 pracentaŭ hadavych, maksimum — 15 adsotkaŭ. Heta pavialičyć pakupnickuju zdolnaść hramadzian i budzie spryjać pavieličeńniu tavaraabarotu i spryjać stabilnaj pracy pradpryjemstvaŭ, pastupleńniu padatkaŭ u dziaržaŭnuju kaznu. Heta paciahnie za saboj pamianšeńnie kredytnaj nahruzki na pradpryjemstvy, pakolki adpadzie nieabchodnaść pryciahvać pazykovyja srodki ŭ vyniku dastatkovaj kolkaści ŭłasnych abarotnych srodkaŭ. Viadoma, takaja situacyja niasie ryzyku nieviartańnia kredytaŭ, ale dadzienyja ryzyki bankaŭ zakładzieny pieršapačatkova pry ich stvareńni. U takoj situacyi banki zmohuć zarablać na abarocie — da ich budzie źviartacca bolšaja kolkaść ludziej.

I na sielskuju haspadarku srodki treba nie z bankaŭ brać, a pieršapačatkova zakłaści hetyja vydatki ŭ biudžet. Va ŭsim śviecie isnujuć dziaržaŭnyja datacyi dla sielskaj haspadarki.

— Vy na pasiaŭnuju hrošy dajacie?

— Usie dajuć, ja ŭpeŭnieny ŭ hetym.

— Niezaležnyja ekanamisty, napeŭna, raskrytykujuć vašy prapanovy. Toje, što vy prapanujecie, — heta nie rynkavyja, a administracyjna-kamandnyja mietady…

— Ja ŭvohule vystupaju za toje, kab sabrać vialiki «kruhły stoł». Zaprasić ministraŭ, byłych i ciapierašnich deputataŭ, niezaležnych ekanamistaŭ, bankiraŭ i abmierkavać samyja aktualnyja temy. Heta ž nie vystup suprać raboty ŭrada, a dyjałoh. Takaja adkrytaja i ščyraja razmova našamu hramadstvu tolki na karyść pojdzie! Usim razam treba dumać pra toje, jak padniać ekanomiku krainy. Inakš budzie zastoj. Abo prorva…

— U nas jość Rada pa raźvićci pradprymalnictva, u jakuju ŭvachodziać viadomyja biznesmieny. Čamu vas niama ŭ śpisie hetych zasiadacielaŭ?

— Mianie nie zaprašali. Kali pakličuć — pajdu. Ja kanstruktyŭny čałaviek, z zadavalnieńniem raskazvaŭ by svaje dumki.

Nu voś tolki niekalki aktualnych prykładaŭ. Idzieš na Kamaroŭku — treba abaviazkova miašok hrošaj z saboj brać, asabliva kali niešta darahoje płanuješ kupić. Ja zaŭsiody aburajusia. Heta ž cieniavy biznes! Čamu nie ŭvieści terminały?

Abo zarpłata ŭ kanviertach. Jak płacili, tak i płaciać! Nu i adkul z takoj sistemaj apłaty pracy piensijaniery buduć atrymlivać narmalnyja piensii? Chiba padatkovaja inśpiekcyja nie ŭ stanie vyviarnuć ŭsio navyvarat i navieści paradak u hetym pytańni?

Śfiera pasłuh. Usie cieniavym sposabam pracujuć. Manikiur-piedykiur doma, ramont štor, zborka i ramont mebli — dy ŭsio što zaŭhodna! Treba stvarać umovy, kab ludzi pracavali prazrysta. Kali ŭ pradprymalnika niama abarotu 50—100 tysiač dalaraŭ u miesiac, nie biarycie ź jaho padatak na prybytak — chaj PDV płacić, dajcie jamu jak śled razharnucca, naniać ludziej na pracu, płacić im hodnuju zarpłatu. Nie razbahaciejem my ad hetaha padatku na prybytak!

— Padatki — heta naohuł tema dla asobnaj hutarki.

— U Jeŭropie z padatkami ŭsio prosta — usie pytańni pa elektronnaj pošcie vyrašajucca. A ŭ nas papieru marnujuć da hetaha času. Nie daj Boh u ciabie na rukach nie budzie kantraktu z usimi podpisami! Na Zachadzie ničoha hetaha daŭno niama: udaryli pa rukach i razyšlisia. Tam hałoŭnaje, kab padatki byli zapłačanyja, voś i ŭsio.

— Dumajecie, toj ža Juryj Čyž nie raskazvaŭ Łukašenku, jak spravy ŭ biznesmienaŭ? Abo Alaksandr Šakucin, jaki z Alaksandram Ryhoravičam navat da jaho cieščy na bliny jeździć, nie zavodzić pra heta havorku?

— Moža, nie vieryć im prezident. Dumaje, što kožny svaje pytańni łabiruje. Patrebien pamočnik, jaki pracavaŭ by z usioj sistemaj biznesu i z drobnymi pradprymalnikami ŭ tym liku. Siońnia čynoŭniki ŭ raj- ci abłvykankamach nijakaje pytańnie vyrašyć nie mohuć, bajacca ŭziać adkaznaść na siabie. U pryncypie, ich zrazumieć možna. U ich nastolnaja kniha — Kryminalny kodeks, artykuł «Pieravyšeńnie słužbovych paŭnamoctvaŭ». Prajaviŭ najmienšuju inicyjatyvu — źbirajsia ŭ turmu. Daloka za prykładami chadzić nie treba. Voś mnie handal nie płacić, ja idu na kampramis i zabiraju patrebnuju mnie sumu praduktami charčavańnia — kab choć niejak kampiensavać straty. Ale ja nie mahu zrabić tańniejšaj canu na hetyja pradukty bolš, čym na 20 pracentaŭ, navat kali tam terminy prydatnaści skančajucca! Inakš padatkovaja vyrašyć, što ja takim čynam vyrašyŭ syści ad padatkaŭ. Dyk ja sam u siabie nie kradu. A kali b na maim miescy akazaŭsia dziaržsłužboviec — pajšoŭ by ŭ katałažku.

— Siońnia biznesmienam, jakija traplajuć u pole zroku pravaachoŭnych orhanaŭ, hałoŭnaje — chutka pryniać pravilnaje rašeńnie. Abo siadziš — abo płaciš.

— Treba pracavać vielmi sumlenna, biez šerych schiem. I tady nie treba budzie bajacca, što zaŭtra za taboj pryjduć. Choć, viadoma, varta pryznać, što zakanadaŭstva ŭ nas niedaskanałaje.

— Bo jość stary aniekdot u temu: biznesmienu prapanujuć ukłaści hrošy abo ŭ dziciačy sadok, abo ŭ turmu, i jon adkazvaje: «U dziciačym sadku ja ŭžo byŭ …»

— U turmy naohuł nie chaču inviestavać, a dziciačyja damy zaŭsiody padtrymlivaŭ. Ja naohuł zaŭsiody šmat dapamahaŭ i dapamahaju prostym ludziam: i sirotam, i tym, chto biedna žyvie. Kali byŭ deputatam, navat karoŭ ludziam kuplaŭ. A toje, što turmy treba rekanstrujavać, — ja nie chaču, kab u nas ich było šmat.

Niadaŭna pračytaŭ, što MUS choča prybrać adkaznaść za niekatoryja administracyjnyja pravaparušeńni. I dziakuj Bohu! U nas ža siońnia amal kožny druhi pad pratakołam chodzić! Heta ž katastrofa: u krainie niama dobrych ludziej!

Ja liču, što nieabchodna libieralizacyja kryminalnaha zakanadaŭstva. Nu kolki možna vajavać z karupcyjaj va ŭładzie? Jana źniknie, kali čynoŭnik budzie atrymlivać hodny zarobak i viedać, što ŭ jaho piensija budzie, naprykład, 3000 dalaraŭ u miesiac.

Abo doktara za 10 dalaraŭ u turmu sadziać, dy jašče z kanfiskacyjaj majomaści! Prytym što niekatoryja miljonami kraduć. Na moj pohlad, za niaznačnyja ekanamičnyja złačynstvy naohuł nie varta adpraŭlać u turmu. Chaj adpracoŭvajuć i kampiensujuć škodu…

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0