Sahanovič adkazvaje aŭtaram kamentaroŭ

Hienadź Sahanovič adkazaŭ čytačam NN, jakija spračalisia ź im u kamentarach.

Spadarstva!

Čamu sproba pryziamlić staŭleńnie da Hrunvalda ŭsprymajecca jak apraŭdańnie niamieckich rycaraŭ? Mnie karcieła padšturchnuć da bolš krytyčnaha myśleńnia pra našuju historyju, da bolšaj razborlivaści ŭ histaryčnych tradycyjach, jakija kultyvujem. Što da Ordena, to ŭ jaho minułym usiaho było! Chapała i kryvi, i padstupnaści, ale byli i pa-rycarsku hodnyja, sapraŭdy simpatyčnyja čyny. I niamožna prosta adnym čornym pisać usiu historyju dačynieńniaŭ pamiž ordenskaj dziaržavaj i VKŁ tolki z toj pryčyny, što tak užo nam prezientavali niamieckich rycaraŭ praz pryzmu Hrunvalda i vojnaŭ XX st.

Ciapier kolki adkazaŭ.

Spačatku minchaninu

1.Ordien, možiet, i nie imieł płanov sozdanija "vielikoj dieržavy", odnako, ciel była--prinuditielno "ochristianiť" jazyčnikov, v t.č. i pravosłavnych. (i t.d.)

Kali dakładniej, to metaj Ordena było abaraniać chryścijanskuju Jeŭropu i spryjać chryścijanizacyi pahancaŭ (sam Orden chryścić nie moh), što da pravasłaŭnych, to staŭleńnie da ich daloka nie adrazu było niehatyŭnym, ź imi teŭtoncy nie raz zaklučali sajuzy i brali pad apieku. Naohuł, heta pytańnie, jakoje jašče nie daśledavana, ale važna druhoje: my viadziem razmovu pra čas, kali Orden bolš nie źbiraŭsia “prinuditielno "ochristianiť" jazyčnikov” – VKŁ (biez Žamojci) ŭžo było achryščanym, i Vitaŭt sam inicyjavaŭ ciesny sajuz z Ordenam, jaki, što praŭda, sam ža potym i razarvaŭ.

2. Pro etničieskij charaktier vojny rieċ i nie idiot, chotia bolšaja časť rycarstva (imienno rycarstvo) była niemieckoho proischoždienija. I imienno rycarstvo javlałoś udarnoj siłoj Tievtonskoho ordiena, pusť i niemnohočiślennoj po sostavu. Poetomu vojna i była s "niemcami"

Ja nie admaŭlaju taho, što vajna była z “niemcami”, choć na movie tych časoŭ “niemcami” mahli nazyvać kaho zaŭhodna z zachodnich čužaziemcaŭ. Ja asprečvaju isnavańnie śmiarotnaha antahanizmu pamiž niemcami i słavianami na toj čas. Nie vypadkova ŭ armii mahistra ŭ 1410 było tak šmat słavianaŭ (tady jak niamieckaha rycarstva nie naźbirałasia b i pałovy), a ŭ charuhvach Jahajły taksama niamała havaryła pa-niamiecku.

3. Pri čiom tut "diemohrafičieskij potienciał" Polši i VKŁ? (i h.d.)

Nie śpiašajciesia spraščać.

Tak, braty-rycary ŭtvarali tolki jadro vajskovaj arhanizacyi Ordena, ale asnovaj armii źjaŭlałasia miascovaje rycarstva (šlachta), jakoje słužyła ź ziamli (ź ziamielnych uładańniaŭ), a taksama najmity, rola jakich uzrastała z kanca ChΙV st. Tak što vajskovaja moc Ordena (jak i VKŁ dy Polščy) naŭprost zaležała ad demahrafičnaha patencyjału, bo i konnuju słužbu nieśli tolki z zasielenych uładańniaŭ, z haspadarak, i na najmitaŭ hrošy źbiralisia z padatkaŭ miascovaha nasielnictva.

Pa haspadarčym raźvićci Karona na toj čas dahnała pruskaha susieda, i ŭzbrajeńnie ich istotna nie adroźnivałasia. Sapraŭdy, uzrovień arhanizacyi i vajskovaje majsterstva ŭ ordenskaj armii byli vyšejšyja, ale heta tak zvanyja subjektyŭnyja faktary, jakija mohuć być vyrašalnyja tolki da peŭnaj miažy, i dla asobnych bitvaŭ. A razmovy ž viaducca pra toje, što Orden byccam niaŭchilna pahražaŭ padparadkavańniem Polščy dy Biełarusi ź Litvoju (VKŁ)! (i što b jon ź imi rabiŭ?) Voś heta ja i liču fantastyčnym navat z punktu hledžańnia mabilizacyjnych mahčymaściaŭ. Vitaŭt, pamiž inšaha, pavioŭ z saboju na hienieralnuju bitvu nie ŭsie, a tolki častku siłaŭ VKŁ.

4. I voobŝie, s čieho by vdruh Ordien był "osuždion" na isčieznovienije pośle Krievskoj unii 1385 h.?

Pryčyna prostaja: adnoj z hałoŭnych umoŭ padpisanaha ŭ Krevie aktu było chryščeńnie Litvy, i hetuju ŭmovu Jahajła ŭ 1386-87 vykanaŭ, što pazbaviła Orden lehitymnaj padstavy na isnavańnie ŭ Uschodniaj Jeŭropie. Tak, Malbark nie pryznavaŭ sapraŭdnaści chryščeńnia, vioŭ brudnuju palityku, praciahvaŭ rejzy na “pahancaŭ”, ale ciapier ad jaho advaročvałasia jeŭrapiejskaje rycarstva, dy i sam papa nieŭzabavie zabaraniŭ vieści vajennyja dziejańni suprać VKŁ. Praściej kažučy, pierad 1410 h. Orden byŭ užo daloka nie ŭ lepšaj formie (u kožnym razie, asablivaj niebiaśpieki jon užo nie ŭjaŭlaŭ), i hetaja tendencyja nasilałasia….

Pra vajennyja straty ŭ 1648 – 1667 – asobnaja hutarka, i heta budzie razhledžana ŭ śpiecyjalnaj publikacyi. Tut mahu tolki ŭ svajo apraŭdańnie skazać, što ad “pieradziorhvańnia” faktaŭ uchilaŭsia. Uvažliviej pahladzicie. Tablicy ž dajucca na 1648 – 1667. Na 1654 niama dadzienych. I nie pisaŭ ja nidzie, što “ad ruk ruskich”, -- prosta taki byŭ vynik vajny. Vajna 1648-51 nie praihnaravanaja, ale straty tych hadoŭ źmienšać ahulnuju ličbu nie “na paradak”. Jana była łakalnaj, viałasia abmiežavanymi kantynhientami, asobnymi kampanijami. Jość dastatkova materyjałaŭ, kab zrabić peŭnyja dapuščeńni pa stratach. Važna toje, što samyja spustošanyja vajavodstvy (Viciebskaje, Połackaje, Mścisłaŭskaje) ad toj kazackaj vajny anijak nie paciarpieli.

Levamu nacyjanalistu:

Nu navošta ž tak? Chiba ja “aceńvaju bitvu jak jaje aceńvali letapisy”? Krytycy letapisnych źviestak pra 1410 pryśviečany moj asobny artykuł. A tut prosta źviartajecca ŭvaha na zusim nievypadkovyja momanty, u t.ł. -- jak aŭtar chroniki hladzieŭ na toje ž, pra što ciapier razvažajem my. Pasprabavać zirnuć na padziei i ludziej u katehoryjach i normach toj epochi – heta adzinaja mahčymaść nablizicca da razumieńnia, jakimi “racyjami” jany ŭ sapraŭdnaści kiravalisia, a nie prypisvać im idei XX st.

Alesiu Jurkaŭcu: Vybačajusia za niezrazumiełaść apošniaha abzacu. Čym kankretna škodzić? Ja prosta kazaŭ, što mity karysnyja da razumnaj miažy… A miaža hetaja vyznačajecca našaj kulturaj, u tym liku histaryčnaj. I kali histaryčny mit raskručvajecca da abłudnaści, pahatoŭ kali jon kaduje “adviečnuju varožaść” da inšych narodaŭ, to heta niezdarova …

Dziakuj i pośpiechaŭ usim!

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0