Kinapradziusarka Vola Čajkoŭskaja pra trylinhvizm, rečy i samaje kaštoŭnaje ŭ žyćci
U našaj štotydniovaj rubrycy «Piać rečaŭ» raskazvajem pra toje, što źjaŭlajecca važnaj častkaj žyćcia roznych biełarusaŭ. Siońnia pra svaje rečy-simvały nam raskazvaje paetka, pradziusarka, dyrektarka i zasnavalnica fiestyvalu kino Paŭnočnych i Bałtyjskich krain «Paŭnočnaje źziańnie» Vola Čajkoŭskaja.
— Upieršyniu ja trapiła ŭ skandynaŭskija krainy ŭ 2014 hodzie. Jašče tady adčuła, što ŭ hetych miaścinach mnie nibyta valniej dychajecca. Pavaha da inšaha, taktoŭnaść adčuvajucca tam va ŭsioj kamunikacyi. Akramia hetaha, mnie jak tvorčamu čałavieku tam kamfortna ŭ płanie raznastajnaści i vybaru: tam bolš halerej, mastackich praktyk i mahčymaściaŭ dla raźvićcia ŭ halinie kultury i kino.
Ja vielmi radaja, što siońnia ŭ mianie harmanična atrymlivajecca spałučać dośvied i kinavytvorcy, i žančyny, jakaja daje ludziam placoŭku dla demanstracyi hatovaha praduktu. Pamiataju, u studenctvie ludzi bolš stałaha ŭzrostu raili chutčej zrabić svoj vybar i zajmacca niečym adnym. Ja zhodnaja, što fokus na čymści kankretnym — heta vielmi kłasna, ale što mnie pieraškadžaje trymać jaho adrazu na dvuch kirunkach?
Kali ja rabiła pieršy kinafiestyval «Paŭnočnaje źziańnie», to nie viedała, što jon stanie štohadovym. Nie zdahadvałasia, što z hetaha vyjdzie. Ale my ŭpeŭniena naroščvajem masu, kantakty i mahčymaści. Nastupny hod dla festu budzie jubilejnym (5-hodździe), i płany ŭ mianie hłabalnyja.
Letam fiestyval nabyŭ formu kinaškoły, dzie ŭ svabodnym farmacie ja raspaviadaju pra režysioraŭ, kirunki, žanry, vidy, mietady, jak rabić i hladzieć kino, ci varta aryjentavacca na rejtynhi na Kinapošuku dy IMDB i hetak dalej. Dzialusia svaimi viedami pa pramocyi i pradziusiravańni dakumientalnaha kino. U peŭny momant adčuła patrebu pieradavać viedy inšym. Ja vieru ŭ dobruju kamandu i plonnaje, doŭhaterminovaje partniorstva. Tamu zacikaŭlenaja dzialicca tym, čamu navučyłasia.
U dadzieny momant ja pradziusiruju niekalki prajektaŭ. Dva ź ich ciapier na stadyi post-pradakšn. Pieršy — režysiora Maksima Švieda z rabočaj nazvaj «Mastactva ŽES-artu» pra fienomien fuprymatyzmu, jaki stvarajecca supracoŭnikami biełaruskich ŽESaŭ, kali jany zamaloŭvajuć roznyja malunki, tehi, hrafici. Druhi prajekt — «Babula i mora pieramien», režysiora Sašy Michałkoviča. Heta siamiejnaja saha na fonie hieapalityčnaha kanfliktu, jakuju my zdymali va Ukrainie.
U mianie ŭ pryncypie isnuje nabor tem, jakija mnie zaŭsiody cikavyja: hiendar, samavyznačeńnie, identyčnaść, novy nacyjanalizm, niejkija kulturnyja ekśpierymienty, sacyjalnyja pieraŭtvareńni… Kali bracca za kino, to za takoje (prynamsi na dadzienym etapie svajho śvietabačańnia ŭ mianie takija prefierencyi).
Što tyčycca rečaŭ, to abrać samyja važnyja było niaprosta. Ja nie «rečystka», nie zachaplajusia rečami samimi pa sabie. Tamu ja pasprabavała padabrać rečy-simvały, jakija achoplivajuć niejkija ekzistencyjalnyja paniatki, niešta, da čaho ja nie abyjakavaja.
Cacka, zroblenaja niepalskimi žančynami
Heta cacka dackaha brenda Menu, jaki padtrymaŭ pracu niepalskich žančyn. Tam žančyny mocna dyskryminujucca i ich praca nie cenicca, chacia jany šmat robiać rukami.
Dacki brend pradaje cacki, zroblenyja niepalskimi žančynami, takaja praca kaštuje kala 50 jeŭra, a vyručka z prodažaŭ idzie mienavita majstrycham.
Ja zaŭsiody lubiła miakkija cacki — jany dla mianie pra ciepłyniu, tamu mnie daryli ich i siabry, i chłopcy ŭžo ŭ darosłym uzroście. Cackam ja zaŭsiody davała mianuški: miadźviedź Amlet, zajac Špinat, papuhaj Vudu-ptuška.
Kankretna hety miadźviedź na fota biezabličny i mianuški nie maje. Ale ja jaho vielmi lublu, kładu jaho z saboj u čamadan, kali źbirajusia ŭ vandroŭku. A jašče jon padabajecca majoj kotcy: jana lubić ź im hulacca, i kab jana mocna nie drała miadźviedzia, ja časam ablivaju jaho efirnym alejem ź mielisaj.
Kniha. Ese Brodskaha
Ja vielmi lublu Brodskaha, i hetaja knižka — jak simvał majho zachapleńnia litaraturaj u tym sensie, što ja jaje jašče i sama stvaraju, nie tolki čytaju.
U dadzieny momant ja rychtuju treci zbornik, pieršyja rukapisy dla jakoha byli stvoranyja jašče ŭ 2016 hodzie. Ciapier usio hatova, zastałosia tolki vyznačycca z dyzajnam i abrać vydaŭca. Paśla ja dumaju zapuścić kraŭdfandynh.
Kankretna hetaja knižka nie vieršy. Heta ese pra Vieniecyju, aryhinał jakoha pisaŭsia na anhielskaj movie. Jość tut i ruskamoŭny aŭtapierakład. Dla mianie važny momant bilinhvizmu, što tut prysutničaje, tamu što heta vielmi šmat pra tuju situacyju, u jakoj my žyviem u Biełarusi. A dla mianie navat i trylinhvizmu, tamu što ŭ mianie šmat kamunikacyi na anhielskaj.
Pamiataju, kali vučyłasia ŭ 8-m kłasie i paśla alimpijady pa biełaruskaj movie pierajšła na jaje całkam (na ŭsiu škołu ŭ Viciebsku, dzie ja vučyłasia, nas takich było dźvie dziaŭčyny), nastaŭnica ruskaj movy raspaviała mnie pra svaju siabroŭku z Łondana, jakaja taksama razmaŭlaje pa-biełarusku, ale lohka pieraklučajecca na lubuju inšuju ź joj viadomych. Dla mianie na toj momant heta było nierealna: jak tolki stała razmaŭlać pa-biełarusku, nibyta zabyła ŭsie ruskija słovy. Siońnia ja mahu lohka pieraklučacca i na ruskuju, i na anhielskuju — i heta kruta.
Kinachłapuška i «Paŭnočnaje źziańnie»
Z hetymi rečami ŭsio vidavočna. Jany pra toje, čym ja žyvu i čym zajmajusia. Chłapušku padaryli siabry, na joj napisanaja nazva majoj kampanii Volia Films. Ciapier tolki zastałosia zajmieć kresła ź vialikim nadpisam: PRADZIUSARKA. Jak byvajuć na bujnych zdymačnych placoŭkach. A «Paŭnočnaje źziańnie» — heta daloka nie reč, kaniečnie, ale važnaja častka majho žyćcia, moj prajekt, jaki źjaŭlajecca bolš nieabdymnym i važkim, čym lubyja materyjalnyja rečy.
Hadzińnik
Hadzińnik Marc Jacobs — adzin z troch, što ŭ mianie jość. Jon skaryŭ svajoj łakaničnaściu i dyspraporcyjaj: taki voś vialiki ekran i pobač tonki łancužok.
Hadzińnikami ja karystajusia pastajanna, bo starajusia pravilna raźmiarkoŭvać svoj čas. Nie zaŭsiody atrymlivajecca, ale ja nad hetym pracuju.
Na moj pohlad, čas — adna z samych kaštoŭnych rečaŭ u našym žyćci. Jon nikoha nie čakaje. Ale adčuvańnie, što z uzrostam ja stanaŭlusia tolki lepš — vielmi pryjemnaje. Tolki z časam, pieraadolvajučy roznyja žyćciovyja pieraškody, prachodziačy praz samy rozny dośvied, my znachodzim šlach da samich siabie, stanovimsia saboj.
Kali ja vučyłasia na žurfaku, to vyhladała jak sapraŭdnaja chipi: fieniečki na adnoj ruce i druhoj, amal da łokcia, pacierki… Ciapier mnie bolš pa dušy minimalizm: na maim ciele zaŭsiody prysutničajuć tolki hadzińnik, zavušnicy, branzalet.
Makbuk
Ja nabyła jaho ŭ 2015 hodzie paśla taho, jak zrazumieła, što pracavać na starym łeptopie bolš prosta niemahčyma. Svaich hrošaj u mianie na toj momant na novy noŭt nie chapała, ja ich pazyčała.
Ja liču, kłasny, efiektyŭny kamp — heta adna z samych dobrych inviestycyj dla pracoŭnaha čałavieka. Dla mianie kampjutar i zručnaść pracy — heta vielmi važna. Tam unutry ŭsio — i dziońniki, i vieršy, i pracoŭnaja infarmacyja, i mantažnyja prahramy…
Ciapier čytajuć
«Ź mianie ničoha nie voźmieš, a ludzi paciarpieli». Para piensijanieraŭ druhi hod nie moža vypisać ź minskaj kvatery šmatdzietnuju siamju emihrantaŭ99
Kamientary