Pasoł Niderłandaŭ: My nie za izalacyju Biełarusi, ale padychodzim stroha

Napiaredadni samitu «Ŭschodniaha partniorstva» na pytańni «Našaj Nivy» adkazaŭ pasoł Niderłandaŭ u Polščy i pa sumiaščalnictvie ŭ Biełarusi Marniks Krop. Nahadajem, što mienavita ministr zamiežnych spravaŭ Niderłandaŭ Maksim Fierchohien rašuča vystupaŭ suprać pryjezdu Łukašenki ŭ Prahu.

«Naša Niva»: Čamu Niderłandy byli tak rašuča suprać udziełu Alaksandra Łukašenki ŭ Pražskim samicie «Ŭschodniaha partniorstva», a taksama vystupali suprać admieny vizavych sankcyj suprać biełaruskich čynoŭnikaŭ?

Marniks Krop: Na naš pohlad, prysutnaść Łukašenki na samicie ES u Prazie mienavita ŭ hety momant daść niapravilny sihnał — nibyta adnosiny pamiž ES i Biełaruśsiu całkam narmalizavalisia. Hetaha, adnak, nie nazirajecca.

Moj urad ličyć, što Biełaruś moža rabić bolš dla taho, kab pakazać svaju prychilnaść da jeŭrapiejskich kaštoŭnaściaŭ i standartaŭ. My asabliva chacieli b bačyć bolš prahresu ŭ śfiery pravoŭ čałavieka. Akurat z hetaj pryčyny my i ličym, što ciapier zanadta rana admianiać vizavyja abmiežavańni ES u adnosinach da šerahu biełaruskich čynoŭnikaŭ.

Adnak, my dali svaju zhodu na praciah prypynieńnia dziejańnia hetych abmiežavańniaŭ, u jakaści pryznańnia krokaŭ, jakija zrabiła Biełaruś da hetaha momantu. Poŭnaja admiena vizavych abmiežavańniaŭ mahčymaja ŭ bližejšaj budučyni, pry ŭmovie taho, što Biełaruś prymie adekvatnyja zachady dla taho, kab zreahavać na zaniepakojenaść Jeŭrapiejskaha Sajuzu i jaho hramadstva na prablemy ŭ halinie pravoŭ čałavieka ŭ Biełarusi.

«NN»: Jaki pohlad maje urad Niderłandaŭ na budučaje raźvićcio adnosinaŭ pamiž Biełaruśsiu i ES?

MK: Biełaruś — niepasredny susied Jeŭrapiejskaha Sajuzu. Heta aznačaje, što mieć biesprablemnyja i intensiŭnyja adnosiny adno z adnym — u intaresach jak ES, hetak i Biełarusi. Vieści volny handal, zabiaśpiečvać mahčymaść pajezdak ludziej bieź vialikich prablemaŭ. U pierśpiektyvie, ja chacieŭ by bačyć, što adnosiny Biełarusi ź ES (i, u pryvatnaści, ź Niderłandami) raźvivajucca ŭ nastupnym nakirunku: pahłybleńnie i pašyreńnie ekanamičnych i asabistych kantaktaŭ.

Užo ciapier jość znaki, jakija abnadziejvajuć — najpierš u śfiery dačynieńniaŭ pamiž biźniesoŭcami i hramadskimi supolnaściami našych krainaŭ.

Hetak, na minułym tydni ja supravadžaŭ delehacyju niderłandskich biźniesoŭcaŭ ź siektaru transpartnych pasłuhaŭ i łahistyki, jakaja naviedała Brest i Minsk. Taksama nazirajecca rost zacikaŭlenaści siarod pradprymalnikaŭ, jakija pracujuć u ahrarnym siektary.

I ja pierakanany, što, jak tolki Biełaruś zabiaśpiečyć prahres u śfiery abarony pravoŭ čałavieka i zabieśpiačeńnia zakonnaści, prysutnaść niderłandskaha biźniesu ŭ Biełarusi zrobić vialiki skok napierad.

Toje samaje adbyłosia ŭ Polščy ŭ 90‑yja. A kali niderłandskija biźniesoŭcy vyrašajuć inviestavać u peŭnuju krainu, jany taksama imknucca tam zamacavacca. Niderłandy na praciahu mnohich hadoŭ byli inviestaram numar adzin u Polščy.

«NN»: Čamu aficyjny Brusiel hatovy pajści na sastupki režymu Łukašenki ciapier, niahledziačy na toje, što situacyja z pravami čałavieka ŭ krainie nie źmianiłasia?

MK: Ja by nie skazaŭ, što jana nie źmianiłasia. Jość niekatoryja stanoŭčyja zruchi. Adzin ź ich — toje, što vaša hazieta znoŭ atrymała mahčymaść pastupać u volny prodaž. Ale hetyja źmieny, choć ja i nie nazvaŭ by ich całkam kaśmietyčnymi, nie źjaŭlajucca sistemnymi.

My b chacieli bačyć bolš hłybokija źmieny, takija, jakija nie było b lohka «adkrucić nazad».

Razam z tym, ES paličyŭ prymalnym pakazać svaju zadavolenaść šeraham pazityŭnych źmienaŭ, jakija adbylisia ŭ Biełarusi. My ŭsie pahadzilisia — uklučna z majoj krainaj — na tym, kab praciahnuć ruku biełaruskim uładam. «Uschodniaje Partniorstva» taksama pavinna razhladacca ŭ hetym kantekście, jak, naturalna, i rašeńnie prypynić vizavyja sankcyi suprać čynoŭnikaŭ vašaj krainy. U adroźnieńnie ad minułych hadoŭ prezident Łukašenka ciapier maje mahčymaść volna naviedvać lubuju krainu ES, uklučaja i maju. Heta stanoŭčy žest z boku ES, jaki, adnak, moža być admienieny, kali vyjavicca, što Biełaruś nie imkniecca palapšać svaju situacyju z pravami čałavieka.

«NN»: Niderłandy nastojvajuć na tym, kab režym Łukašenki byŭ izalavany — ci nie pryviadzie heta da bolšaj zaležnaści našaj krainy ad Rasii?

MK:

My zusim nie nastojvajem na izalacyi ni Biełarusi, ni jaje kiraŭnictva. Zusim naadvarot, Niderłandy chočuć intensiŭna supracoŭničać ź Biełaruśsiu.

Viaducca ŭsio bolš aktyŭnyja kantakty pamiž našymi biźnies‑kołami i pamiž pradstaŭnikami (jak niedziaržaŭnymi arhanizacyjami, tak i asobnymi dziejačami) hramadskich siektaraŭ našych krainaŭ. Ale ŭrad Niderłandaŭ sprabuje stymulavać hety praces. My taksama inviestujem u pašyreńnie kantaktaŭ ź biełaruskimi ŭładami i ŭ aznajamleńnie biełaruskaha čynavienstva ź Niderłandami i Jeŭrapiejskim Sajuzam.

Ale heta praŭda, što my padychodzim stroha — jak da siabie tak i da inšych — kali sprava datyčycca zachavańnia asnoŭnych, jeŭrapiejskich pryncypaŭ demakratyi i pravoŭ čałavieka.

Kali Biełaruś prymaje hetyja pryncypy — a ja miarkuju, što vašaje hramadstva ich prymaje — tady vaša kraina moža zrabić bolš, kab davieści, što heta mienavita tak. Što datyčycca vašaj zaŭvahi nakont Rasii,

Niderłandy nie razhladajuć Rasiju jak pahrozu. Heta stratehičny partnior ES. My nie razhladajem Biełaruś jak krainu, jakoj treba vybirać pamiž Uschodam i Zachadam. Vy možacie mieć dobryja kantakty z abodvuma bakami. Sapraŭdy, z hledzišča vašaha hieahrafičnaha stanovišča heta było b samym lepšym vybaram.

«NN»: Jakija mahčymaści adkryvajucca dla Biełarusi ŭ ramkach udziełu va «Ŭschodnim Partniorstvie»?

MK: Ja liču, što «Ŭschodniaje Partniorstva» daje Biełarusi šmat mahčymaściaŭ, ale jany nie buduć pradstaŭlenyja razam, i ich niemahčyma budzie atrymać za tak. Jany buduć vymahać dosyć vialikaha abjomu pracy ŭ nastupnyja hady, u asnoŭnym ź biełaruskaha boku. Na moj pohlad, usio zaležyć ad taho, jak Biełaruś zdoleje adkazać na zaniepakojenaść Jeŭrapiejskaha Sajuzu ŭ śfiery demakratyi i pravoŭ čałavieka. Kali jana zrobić tolki marhinalnyja kroki, ja dumaju, vyhody «Ŭschodniaha Partniorstva» buduć, chutčej za ŭsio, dastatkova ścipłymi. Adnak, kali Biełaruś vyrašyć zrabić značnyja kroki, Niderłandy buduć siarod pieršych prychilnikaŭ bolš hłybokaha supracoŭnictva ź Biełaruśsiu i pierśpiektyvy zony svabodnaha handlu i padarožžaŭ bieź vizaŭ zrobiacca našmat bolš realnymi.

«NN»: Jak šyroka i intensiŭna supracoŭničajuć urad i treci siektar Niderłandaŭ, z adnaho boku, i biełaruskija ŭłady i hramadzianskaja supolnaść, z druhoha? Što možna palepšyć u hetych śfierach?

MK: Choć abšar hetych kantaktaŭ dosyć abmiežavany, jość vielmi dobryja kantakty pamiž našaj hramadzianskaj supolnaściu i biełaruskaj. Niekatoryja z hetych kantaktaŭ viaduć svaju historyju z časoŭ, kali vaša kraina jašče nie abviaściła pra niezaležnaść.

Tysiačy niderłandskich hramadzianaŭ štohod udzielničajuć u pryjomie biełaruskich dziaciej z terytoryjaŭ, što paciarpieli ad Čarnobylskaj katastrofy, prymajučy ich na letnija ci zimovyja kanikuły. Vielmi škada, što dekret vašaha prezidenta časova prypyniŭ hetyja azdaraŭlalnyja vakacyi

, ale my ciapier pracujem ź biełaruskim kiraŭnictvam nad dvuchbakovym pahadnieńniem, jakoje budzie zdolnaje pieraadoleć hetuju prablemu. U płanie relihii, jość dobryja kantakty pamiž chryścijanskimi supolnaściami Niderłandaŭ i Biełarusi. Akurat ciapier biełaruskija chryścijanie sprabujuć ździejśnić ich prava na demakratyčnyja svabody z metaj zasnavać palityčnuju partyju, jakaja budzie hruntavacca na ich demakratyčnych pierakanańniach. Hramadstva Niderłandaŭ i naš parłamient nazirajuć za hetym pracesam ź vialikaj cikaŭnaściu.

«NN»: Ci jość płany adčynić paŭnavartnasnaje pasolstva Niderłandaŭ u Minsku?

MK: Adčynić pasolstva — heta darahi prajekt, tak što patrebnyja vielmi dobra abhruntavanyja pryčyny dla taho, kab jaho ździejśnić. Što datyčycca Biełarusi, dyk takich pryčynaŭ na praciahu apošnich hod nie było, i ja nie čakaju, što jany źjaviacca ŭ bližejšy čas. Ale nikoli nie mahčyma pradkazać, što adbudziecca ŭ budučyni.

Biełaruś — adna ź vielmi niamnohich jeŭrapiejskich krainaŭ, dzie Niderłandy nie pradstaŭlenyja paŭnavartasnaj abmasadaj.

Jak ja ŭžo skazaŭ, ekanamičnyja suviazi pamiž Niderłandami i Biełaruśsiu, jak padajecca, robiacca bolš aktyŭnymi. Niderłandskija biźniesoŭcy ŭžo hatovyja bolš aktyŭna cikavicca vašaj krainaj. Kali tolki i ŭ inšych śfierach — u tym liku i ŭ palityčnaj — my zdolejem zaviazać mocnyja dvuchbakovyja suviazi, to, ja ŭpeŭnieny, pytańnie adkryćcia ambasady ŭ Biełarusi paŭstanie znoŭ. Ale na dadzieny momant uzrovień adnosinaŭ pamiž dźviuma krainami moža pakul što adekvatna absłuhoŭvacca z Varšavy. Darečy, toj fakt, što my pracujem ź Biełaruśsiu z Varšavy, a nie, naprykład, z Maskvy, śviedčyć pra našaje pierakanańnie ŭ tym, što Biełaruś maje jeŭrapiejskaje paklikańnie.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0