Padpałkoŭnik milicyi: Łukašenka budzie rasčaravany «viernaściu» siłavikoŭ
Padpałkoŭnik Jury Hušča, jaki ŭ svoj čas pracavaŭ u centralnym aparacie MUS, u hutarcy z Radyjo Svaboda analizuje pryčyny brutalnaści dziejańniaŭ siłavikoŭ 9—12 žniŭnia, tłumačyć asablivaści vychavańnia bajcoŭ AMAPa i zajaŭlaje, što Łukašenka budzie rasčaravany «viernaściu» siłavikoŭ.
— Jury, vy apošnija tydni pierad vybarami šmat pisali ŭ sacyjalnych sietkach pra stan siłavych strukturaŭ u Biełarusi, i hetyja vašyja dopisy byli vielmi papularnyja. Raskažycie troški pra siabie: kim vy ciapier pracujecie, kim pracavali raniej u siłavych strukturach, čamu syšli adtul.
— Ja i ciapier aktyŭna pra heta pišu, bo liču ŭsio źviazanaje ź siłavymi strukturami nadzvyčaj aktualnaj i vostraj temaj, asabliva apošnim časam.
Sam ja dvaccać hadoŭ addaŭ systemie MUS, pryčym pačynaŭ słužyć u samych «nizach», jak kažuć, u «akopach» — heta Centralny rajon Homiela, u toj momant, kali tam dziejničała tak zvanaja «banda Marozava». Prajšoŭ usie stupieni słužbovaj leśvicy, skončyŭšy słužbu padpałkoŭnikam u centralnym aparacie MUS Respubliki Biełaruś. Majoj specyjalizacyjaj było vyjaŭleńnie i raskryćcio ekanamičnych i karupcyjnych złačynstvaŭ u stratehičnych halinach ekanomiki, u tym liku ŭ finansavaj systemie.
Syšoŭ ja ŭ listapadzie 2013 hodu na ŭłasnaje žadańnie. Zdaryłasia heta tamu, što paśla zakančeńnia adjunktury Akademii MUS u vieraśni 2013 hodu ja zrazumieŭ, što vyčarpaŭ siabie ŭ jakaści supracoŭnika orhanaŭ unutranych spravaŭ i maje žyćciovyja pryncypy stali vielmi słaba spałučacca z tym stanoviščam u milicyi, jakoje sfarmavałasia na praciahu troch apošnich hadoŭ, pakul ja byŭ u adjunktury i pisaŭ kandydackuju dysertacyju. Asabliva ciažkaje ŭražańnie na mianie zrabili padziei 19—20 śniežnia 2010 i krasavika-červienia 2011 hadoŭ, paśla jakich ja ŭvohule dla siabie ŭžo ŭsio vyrašyŭ.
Paśla zakančeńnia słužby ja davoli dobra adaptavaŭsia da cyvilnaha žyćcia, pracavaŭ kiraŭnikom pradstaŭnictva bujnoj rasiejskaj karparacyi ŭ Maskvie, ačolvaŭ słužbu ekanamičnaj biaśpieki banku, i ciapier užo praciahły čas pracuju jak praŭny, investycyjny i padatkovy kansultant u šerahu pryvatnych kampanijaŭ, jakija da apošniaha momantu (maju na ŭvazie epidemiju COVID-19) paśpiachova dziejničali na biełaruskim i zamiežnych rynkach.
— Viedajučy sytuacyju znutry, ci čakali vy takoha ŭzroŭniu źvierstvaŭ i žorstkaści, jaki pakazali supracoŭniki siłavych orhanaŭ padčas padziejaŭ 9—12 žniŭnia? Čym vy možacie heta patłumačyć?
— Ščyra pryznajusia: takoha ja naŭrad ci čakaŭ. Bolš za toje, udzień 9 žniŭnia, znachodziačysia ŭ abjadnanym štabie, ja ŭ razmovie ź «Biełsatam» sprabavaŭ zaspakoić ludziej i arhumentami pierakanać, što dziejańni «siłavikoŭ» mohuć być ahresiŭnymi i ź ciskam, ale ž da šyrokamaštabnaha ŭžyvańnia zbroi i specsrodkaŭ suprać mirnych demanstrantaŭ, a taksama da žorstkaha ich katavańnia i achviaraŭ — nia dojdzie. Ale ž ja pamyliŭsia. Ja vielmi pieraacaniŭ kiraŭnictva MUS i «pieračałaviečyŭ» niekatorych jaho pradstaŭnikoŭ. Na moj vialiki žal.
Toje, što zrabili siły AMAP i asobnyja złučeńni ŭnutranych vojskaŭ 9—12 žniŭnia, — heta, biezumoŭna, na moj pohlad jak jurysta, — złačynstva biez usiakich kampramisaŭ. Pieravažna ŭ vyhladzie šmatlikich faktaŭ pieravyšeńnia słužbovych paŭnamoctvaŭ, jakija supravadžalisia hvałtam, katavańniami i nieabhruntavanym užyvańniem ahniastrelnaj zbroi i specyjalnych srodkaŭ, što praduhledžana častkaj 3 artykuła 426 Kryminalnaha kodeksu, źjaŭlajecca ciažkim złačynstvam i karajecca pazbaŭleńniem voli ad troch da dziesiaci hadoŭ. Druhaja častka pytańnia: čamu tak adbyłosia i čym usio heta ja mahu patłumačyć?
Pa-pieršaje. Sam fakt taho, što siłaviki na vulicach Miensku buduć pavodzić sabie žorstka — nas užo adnojčy ab hetym niechta papiaredžvaŭ, maŭlaŭ «sobieriem v odnom miestie i raźbieriemsia so vsiemi srazu». Jak mohuć «razobraťsia» — my pamiatajem z byłych časoŭ, u tym liku ź śniežnia 2010 hodu.
Ale ž my ličyli, što hetyja dziejańni buduć mieć admysłovyja miežy i mieć tolki metu pieraškodzić sprobam ludziej sabracca na płoščy ci na vulicach vyklučna stalicy.
Adnak toje, što adbudziecca, — žachliva praźmiernaje, niepraparcyjnaje i nieadekvatnaje abstanoŭcy ŭžyvańnie zbroi i specsrodkaŭ u maštabie ŭsioj krainy, i toje, što hetyja dziejańni buduć dakładna splanavanyja, z chałodnym sercam raspracavanyja z adzinaj dakładnaj metaj zapałochać hramadztva, demaralizavać i pazbavić jaho voli da procidziejańnia ŭładam, uzbudzić strach — heta było ciažka sabie ŭjavić.
Na dumku inicyjataraŭ, nastupalnyja i demanstracyjna žorstkija dziejańni siłavikoŭ musili nadoŭha adbić u ludziej žadańnie mitynhavać uvohule, «vysoŭvać nos» na vulicu.
U vyniku atrymałasia ŭsio całkam naadvarot.
Žachlivyja dziejańni milicyjantaŭ vyklikali ŭ ludziej advarotnuju reakcyju, abudzili hnieŭ i ciapier vyvodziać na vulicu sotni tysiač biełaruskich hramadzian, jakija da 9 žniŭnia navat i nia dumali ab hetym.
I my znoŭ viartajemsia da pytańnia: čamu tak adbyłosia? Adkaz adziny: inicyjatary i vialikija milicejskija načalniki, imknučysia dasiahnuć metaŭ, ab jakich my kazali raniej, dapuścili dźvie vielizarnyja stratehičnyja pamyłki. Hetyja pamyłki buduć mieć, u tym liku asabista dla ich, vielmi ciažkija nastupstvy ŭ budučyni, pierš za ŭsio — praŭnyja. Za ich užo vielmi chutka doraha pryjdziecca zapłacić, prykmiety hetaha prajaŭlajuć siabie ŭžo ciapier.
Što heta za pamyłki?
Pieršaja: inicyjatary razhonu pratestaŭ mocna pamylilisia ŭ kolkaści pratestoŭcaŭ, da jakich možna budzie ŭžyć samy žorstki i biaźlitasny varyjant dziejańniaŭ siłavikoŭ, a taksama — u praciahłaści padziejaŭ. Prahnazavali, što ahulnaja kolkaść «adščapiencaŭ» i «majdanutych» składzie sama bolš 500—1000 čałaviek, jakija pasprabujuć, karystajučysia słenham siłavikoŭ, «diestabilizirovať obstanovku» ciaham dvuch dzion, 9 i 10 žniŭnia. Mienavita pad taki scenar i raźličvali siły, srodki i vypracoŭvali taktyku dziejańniaŭ. Pavodle ichnych papiarednich raźlikaŭ, užo 11 žniŭnia ŭsio musiła ścichnuć i abstanoŭka ŭ Miensku pieratvarycca ŭ «mahilny spakoj».
Ale ž taja kolkaść ludziej, ich apantanaść u adstojvańni svaich pravoŭ, ź jakoju pryjšłosia sustrecca AMAPu i «specam 3214», abvierhła ŭsie ŭjaŭleńni apošnich ab sytuacyi i mocna šakavała ich samich. Ni milicyja, ni AMAP, ni vojski nie byli padrychtavanyja da taho, što tolki ŭ pieršyja dni daviadziecca zatrymać 5000 čałaviek i što pratesty ŭ ich haračaj stadyi nia skončacca nia tolki 10-ha, ale ž ani 11-ha, ani ŭ nastupnyja dni.
Ujavicie sabie: vy — vialiki milicejski načalnik AMAPu, jaki raźličvaje, što mienavita 9 žniŭnia ŭdasca całkam z usimi «razabracca». Taki zahad vy atrymali «ź viarchoŭ» pad svaju persanalnuju adkaznaść strohaha vykanańnia.
Adnak vam heta nie ŭdałosia nia tolki 9-ha, ale ž i na nastupny dzień. Bolš za toje, 10 žniŭnia, niahledziačy na poŭnuju mabilizacyju i «brazhańnie zbrojaj» kala steły «Miensk — horad-hieroj», sytuacyja stała abvastracca, pačali prahladacca prykmiety žorstkaha supracivu z boku pratestoŭcaŭ — a vaš AMAP užo vybivajecca ź siłaŭ, rezervaŭ niama, padmianić vybyłych i stomlenych bajcoŭ niama kim, a zatrymanych prosta ŭžo niama kudy «pakavać»: usie izalatary pierapoŭnienyja.
A tut jašče ź «viarchoŭ» na vas cisnuć, kab chutčej usio «zakančvali i začyščali terytoryju».
Što ŭ takoj sytuacyi vy budziecie rabić z ulikam taho, što vy zaŭsiody byli amataram «prostych rašeńniaŭ»?! Pravilna: vy addajacie padnačalenym kamandu: «Diejstvovať maksimalno žiestko. Na ustrašienije. Vsiech «močiť». Połnaja začistka».
Voś u hetym i była druhaja vielizarnaja, fatalnaja dla inicyjataraŭ i vykanaŭcaŭ u asobach kiraŭnictva MUS, stratehičnaja pamyłka. Spuščanyja «z łancuha» i atrymaŭšy «kart-blanš», siłaviki pačali biaźlitasna i žorstka kryšyć usio, što traplałasia na ich šlachu. U imknieńni navieści žach i adpomścić za sproby supracivu jany pajšli ŭ «spalnyja» rajony… Pačali lutavać u miescach zatrymańnia ludziej u RUUSach i na Akreścina. Nieviadomyja supracoŭniki siłavych specpadraździaleńniaŭ pieraapranulisia ŭ formu DPS DAI i pačali pakazalnyja ekzekucyi z vykarystańniem ahniastrelnaj zbroi suprać aŭtamabilistaŭ i matacyklistaŭ. Dla siłavych akcyjaŭ stali brać mašyny «chutkaj dapamohi». Ludziej pačali prosta katavać.
Vyniki my viedajem i skałanajemsia da siońniašniaha dnia.
Pa-druhoje, jašče adnoj niepryjemnaj niečakanaściu dla milicejskaha vysokaha načalstva było toje, što adnačasova ź Mienskam padnialisia ŭsie abłasnyja centry, a taksama bujnyja i drobnyja harady, u jakich, darečy, supraćstajańnie stała najbolš žorstkim. A načalstva tym časam raźličvała, što tolki Mienskam usio i abmiažujecca, tamu zahadzia metanakiravana ściahnuła ŭ stalicu dadatkovyja rezervy z rehijonaŭ, dziejučy pavodle «metadyčak» 2010 hodu, asłabiŭšy pazycyi na miescach. Tamu, sutyknuŭšysia ź mitynhovaj aktyŭnaściu nasielnictva ŭ rehijonach, jakaja nie sastupała vastrynioju staličnaj, a ŭ niejkim sensie navat pierasiahała jaje (Bieraście, Pinsk, Žabinka), centravyja i miascovyja milicejskija bosy vielmi razhubilisia i napałochalisia.
Asensoŭvajučy, što siłaŭ na miescach moža brakavać (a ich nasamreč pa ŭsioj krainie nia tak i šmat uvohule, i ja ab hetym nieadnarazova pisaŭ u svaich artykułach), jany i ŭ rehijonach ź pierapudu addali kamandu: «Vsiech «močiť po-žiostkomu».
I voś tut daŭ vynik kumulatyŭny efekt.
Na prostych ludziej heta zrabiła samaje strašnaje ŭražańnie i šok, i ŭ nastupnyja subotu i niadzielu jany nia toje što nie supakoilisia, ale ž u adnym tolki Miensku sabralisia bolš za 200 tysiač aburanych i razhnievanych hramadzian, jakija kryčali: «Nie zabudziem, nie darujem!» i «Trybunał!».
Nastupnym tydniem kolkaść ludziej jašče pavialičyłasia i dasiahnuła, pa roznych acenkach, amal adnaho miljona ŭva ŭsioj krainie. Narod adyšoŭ ad šoku, uhniaviŭsia, i ciapier sytuacyja dla ŭładaŭ vyjšła z-pad kantrolu na ŭsioj terytoryi Biełarusi.
Skažu bolš: ja ŭskładaju adkaznaść za pryniesienyja achviary, za źbitych i źniaviečanych ludziej i za tyja žudaści, što adbylisia, mienavita na dziaržaŭnyja orhany, jakija byli abaviazanyja zabiaśpiečyć hramadzki paradak i hramadzkuju biaśpieku. Mienavita praz metanakiravanyja destrukcyjnyja, a časam pravakacyjnyja dziejańni asobnych ich pradstaŭnikoŭ i adbylisia tyja žachlivyja padziei, jakija my ciapier abmiarkoŭvajem. Bo jak rastłumačyć, što va ŭmovach poŭnaj adsutnaści «siłaŭ pravaparadku» ŭ miescach masavaha zboru hramadzian 16 i 23 žniŭnia, kali, pavodle roznych acenak, u adzin momant źbiralisia ad 150 da 300 tysiač čałaviek, nie adbyłosia nivodnaha incydentu i nie było pryčyniena nikomu anijakaj škody?
— Ja, tak atrymałasia, taksama byŭ na Akreścina — i tam, i paśla vyzvaleńnia šmat dumaŭ ab pryčynach takich pavodzinaŭ siłavikoŭ. Dumaju, tut važnuju rolu adyhryvaje, pa-pieršaje, kalektyŭnaja adkaznaść i «salidarnaść», pa-druhoje, idealohija bitvy, vajny, padziełu na svaich i čužych. A ŭ takim vypadku suprać «čužych» usie srodki dapuščalnyja… Jakoje vaša tłumačeńnie?
— Toje, što adbyłosia na vulicach našych haradoŭ 9—12 žniŭnia, — nahladnaja demanstracyja taho, što stvorana režymam Łukašenki za apošnija 26 hadoŭ znachodžańnia va ŭładzie, što jon uzraściŭ i na što ŭvieś čas abapiraŭsia. Heta nie naradziłasia za apošnija niekalki hadoŭ — jano vyśpiavała jak furunkuł ciaham doŭhaha času, i hetaja skuła adpaviednym časam uskryłasia minułymi tydniami, pakazaŭšy ŭsim svajo žachlivaje źmieściva. Karani hetaha iduć z ahulnaj nakiravanaści režymu, jaki abapirajecca na siłavy blok i aryjentavany vyrašać składanyja pytańni hramadzka-palityčnaha žyćcia dziaržavy vyklučna metadami cisku i hvałtu.
U paraŭnańni z pačatkam 1994 hodu kolkaść najaŭnych siłaŭ AMAP uzrasła ŭ 4 razy — z 350 čałaviek da amal što 1500. Kolkaść unutranych vojskaŭ — u 5 razoŭ. Tak, naprykład, 1-ja asobnaja bryhada aperatyŭnaha pryznačeńnia ŭnutranych vojskaŭ MUS, bolš viadomaja jak vajskovaja častka 3214, u 1993—1994 hadach kolkasna ŭjaŭlała saboj usiaho adzin specbataljon z raźmiaščeńniem u starym vajskovym haradku Biełpałku na vulicy Hrušaŭskaj.
Asobna treba zhadać specyfiku kadravaj palityki i «technalohii» kadravaha kamplektavańnia i vychavańnia ŭ tym ža AMAPie.
AMAP jašče ŭ savieckija časy byŭ zadumany i vykarystoŭvaŭsia jak efektyŭny instrument dla vyrašeńnia specyfičnych zadač — baraćby z arhanizavanaj złačynnaściu i asabliva niebiaśpiečnymi kryminalnymi hrupoŭkami i bandami, siłavoha zachopu asabliva niebiaśpiečnych złačyncaŭ, likvidacyi buntaŭ u kalonijach i turmach. AMAP zvyčajna nakiravany dziejničać žorstka i brutalna. Pa-inšamu jon nia moža, heta supiarečyć jaho sutnaści.
Tamu i systema bajavoj, specyjalnaj i maralna-psychalahičnaj padrychtoŭki — adpaviednaja, zasnavanaja na žorstkaści, hrubaj sile pry daviadzieńni dziejańniaŭ bajca da surovaha aŭtamatyzmu ŭ jaje ŭžyvańni. Bajec AMAPu pavinien dumać tolki ŭ ramkach daviedzienaha jamu zahadu i nijak inakš. Pry hetym zahad pavinien być prosty, prymityŭny: padyści, schapić, zablakavać, zachapić, razzbroić i abiasškodzić. Tak bajcoŭ i rychtujuć. Bajec AMAPu apryjory pazbaŭleny santymentaŭ. Dla jaho «vorah» i «čužy» — toj, na kaho pakažuć jaho kamandziry.
Tamu vykarystoŭvać AMAP va ŭmovach sutyknieńnia z prostymi hramadzianami va ŭmovach masavych mierapryjemstvaŭ ci mirnych pratestavych akcyjaŭ — całkam niapravilna, a ŭ našaj sytuacyi stała złačynnym. AMAP prosta nie pryznačany dla takich metaŭ, a metady jaho zvyčajnaj «paŭsiadzionnaj» raboty, absalutna naturalnyja dla jaho specyfiki, zdolnyja šakavać i nadoŭha maralna i fizyčna traŭmavać kožnaha zvyčajnaha hramadzianina.
— Kali ja stajaŭ na kaleniach hałavoj uniz na Akreścina, to słuchaŭ usie tyja razmovy, jakija siłaviki zavodzili z zatrymanymi. Amal u kožnaj pieršaj razmovie hučała pytańnie: «Kolki vam zapłacili za toje, što vy vyjšli na vulicu?» Ja dumaŭ, takoje zastałosia niedzie ŭ minułym, ale heta isnuje nadalej. Jak pramyvajuć mazhi supracoŭnikam hetych strukturaŭ? Ci jany prosta chočuć u heta vieryć, kab apraŭdvać svaje dziejańni?
— Tut taksama niama ničoha składanaha, adkaz na hetaje pytańnie vynikaje z papiaredniaha.
Tyja «pytańni», jakija bajcy AMAP zadavali zatrymanym mirnym ludziam, prosta zakłali ŭ hałovy bajcoŭ ich kamandziry. Tut niama nijakaj kanśpiralohii — maŭlaŭ, mazhi byli staranna zahadzia «pramytyja». Paviercie, tam nia treba ničoha «pramyvać»: bajcu prosta dastatkova pastavić zadaču i davieści «ŭvodnuju» ab umovach jaje vykanańnia.
Bajcy AMAP viaduć siabie mienavita tak, jak im zahadali, jak ich prainstruktavali i aryjentavali. Ja ŭžo kazaŭ: bajca AMAPu nia vučać dumać, analizavać, supastaŭlać i raźbiracca. Jamu prosta staviać zadaču, addajuć zahad — a jahonaja sprava zahad dakładna vykonvać. U hetym biełaruski AMAP ničym nie adroźnivajecca ad svaich amerykanskich ci eŭrapiejskich analahaŭ.
Ź inšaha boku, kali kazać spraviadliva i ščyra (a heta važna!), kali, naprykład, zaŭtra AMAPu budzie pastaŭlena zadača sapraŭdy vajavać za narod i Biełaruś z sapraŭdnym (a nia ŭjaŭnym) voraham — jany vykanajuć svaju zadaču, nie škadujučy svaich žyćciaŭ. Heta surovaja, ale ž praŭda.
Bajec AMAPu, jak i ŭ cełym uvieś AMAP, — heta siłavy instrument, jaki 9—14 žniŭnia apynuŭsia ŭ nie zusim čystych rukach i byŭ spuščany na mirnych ludziej z vyrazna brudnymi metami. Tamu adkaznaść za tyja žudaści, što narabiŭ AMAP, pavinny nieści najpierš tyja, chto addaŭ jamu kamandu «fas» na narod i ŭvioŭ u zman nakont metaŭ i abjektaŭ specaperacyi suprać jaho.
Ale ž heta nie skasoŭvaje persanalnaj adkaznaści kankretnych bajcoŭ AMAP i padraździaleńnia ŭ cełym za toje, što adbyłosia 9—12 žniŭnia. I heta važna ŭśviedamlać.
Što datyčyć sapraŭdnaj matyvacyi supracoŭnikaŭ ślepa vykonvać zahady kiraŭnictva — heta asobnaja składanaja aktualnaja tema, jakaja zasłuhoŭvaje surjoznaj hutarki.
— Ci možna skazać, što peŭnyja siłavyja struktury pryniali filazofiju niejkaj arhanizacyi, jakoj usio dazvolena dziela «vialikaj mety» (abarony isnaj ułady) i jakaja faktyčna staić pa-nad zakonam?
— Tak, dakładna možna. Heta my zaraz i nazirajem.
Ale ž praŭnaja, hramadzkaja i histaryčnaja adkaznaść za heta budzie nieminučaj u budučaj svabodnaj Biełarusi. Tut dastatkova zhadać vialiki histaryčny dośvied susiednich z nami narodaŭ, jakija znachodzilisia prykładna ŭ tych samych umovach, jak ciapier my, i prajšli praz tyja ž prablemy. Nakont hetaha raju vyvučyć dośvied polskaha specpadraździaleńnia ZOMO (poŭny analah AMAPu), taksama rumynskaj Securitate, ci niamieckaj Stasi. Budzie cikava pierakanacca, jak šmat u nas ahulnaha.
— Kali kažuć, što tam jość «dobryja» i jość «kiepskija», to ŭ mianie ŭźnikaje pytańnie, što musiŭ zrabić «dobry» supracoŭnik pravaachoŭnych strukturaŭ u takoj sytuacyi. A jon musiŭ, pavodle ŭsich zakonaŭ, zrabić usie zachady, kab spynić pravaparušeńnie, jakoje tvorycca na jahonych vačach (źbićcio zatrymanych). Ci — kali nia moža spynić, to potym napisać rapart, što jon bačyŭ parušeńnie zakonu i pravoŭ hramadzian. Ci nia tak?
— Niama paniaćcia «dobry» ci «kiepski» supracoŭnik.
Isnuje paniaćcie «zakonnyja» ci «niezakonnyja» dziejańni supracoŭnika, a taksama «prafesijnyja» jany ci «nieprafesijnyja». Heta — asnoŭnyja krytery, vielmi prostyja i zrazumiełyja.
Uva ŭsich vypadkach kožny supracoŭnik pavinien dziejničać zhodna z zakanadaŭstvam (nie vyklučeńnie i padziei 9—12 žniŭnia). Heta, pa-pieršaje, artykuły 22—25, jakija rehlamentujuć pravy i abaviazki supracoŭnikaŭ orhanaŭ unutranych spravaŭ, a taksama artykuły 26—30 Zakonu «Ab orhanach unutranych spraŭ», jakija stroha akreślivajuć umovy i miežy ŭžyvańnia imi fizyčnaj siły, specsrodkaŭ i zbroi. A pa-druhoje, ja ŭžo nie kažu pra normy Pracesualna-vykanaŭčaha kodeksu ab administracyjnych pravaparušeńniach, jakija dakładna i jasna apisvajuć paŭnamoctvy i miežy dziejańniaŭ supracoŭnikaŭ u adnosinach da hramadzian u administracyjnym pracesie ź ich udziełam, u tym liku zatrymańnia, asabistaha nadhladu (taksama ahladu źmiestu ichnych telefonaŭ), dastaŭleńnia i znachodžańnia ŭ RUUS.
Na žal, absalutna ŭsie hetyja normy i praŭnyja pradpisańni byli hruba i cynična parušanyja — u tym liku tymi, chto pavinien zabiaśpiečvać ich strohaje vykanańnie.
Analahična kožny supracoŭnik, jaki pavažaje siabie i honar svajho mundzira, byŭ abaviazany najaŭnymi ŭ jaho rasparadžeńni srodkami spynić niezakonnyja hvałtoŭnyja (a pahatoŭ złačynnyja) dziejańni svaich kaleh u adnosinach da zatrymanych. Adnak u ŚMI adznačali vypadki, kali asobnyja supracoŭniki mienskich RUUS sami šaleli ŭ prysutnaści bajcoŭ AMAPu i katavali zatrymanych. Kali takija fakty paćvierdziacca, ja ŭpeŭnieny, što hetyja słužbovyja asoby pavinny panieści samaje strohaje pakarańnie.
— Słovy AMAPaŭcaŭ Łukašenku «My z vami da kanca!» (prynamsi adnaho ź ich, mahčyma, kamandzira) — jak ich varta acanić? Pa-pieršaje, pakazalna, što jany zahavaryli pra «kaniec». Pa-druhoje, ci stanuć hetyja dy inšyja struktury, pa-vašamu, sapraŭdy abaraniać adnaho čałavieka da apošniaha, ci, kali adbuducca palityčnyja pieramieny, jany ich spakojna ŭsprymuć i pačnuć pracavać na novuju ŭładu?
— Mahu vielmi rasčaravać Łukašenku. Historyja viedaje šmat prykładaŭ, kali tyja, chto klaŭsia ŭ viernaści, — pieršymi i zdradžvali. Što tyčycca stanovišča, u jakim apynuŭsia hety hramadzianin, to ja b vielmi aściarožna staviŭsia da padobnych abiacanak. Kali suprać ciabie ŭžo vystupiŭ Boh rukami i siłami narodu — naŭrad ci možna ŭskładać nadzieju na niejkuju kupku ŭzbrojenych ludziej, addanych tabie nastolki, nakolki ty ŭ stanie ich karmić, i tolki tamu, što jany «atrymlivajuć ježu» z tvaich, jak ty ličyš, ruk.
Umoŭna, zaŭtra ich moža «pakarmić» chtości inšy.
Ciapier čytajuć
«Čamu ja pavinien dakazvać, što nie darmajed?» Pradprymalnika z Homiela pamyłkova zapisali ŭ niezaniatyja — jon daviedaŭsia tolki paśla vializnych rachunkaŭ za kamunałku
Kamientary