Zapłacili pa 70 dalaraŭ. Chto zdymaŭ udzielnikaŭ Dnia Voli ŭ Vilni dla biełaruskich śpiecsłužbaŭ

25 sakavika ŭ honar Dnia Voli biełarusy arhanizavali śviatočnyja mierapryjemstvy ŭ Vilni. Akcyi pačalisia zranku ź pierformansu kala Siejma Litvy, dzie ŭdzielniki paviazali bieł-čyrvona-biełyja stužki na drevy «Biełaruskaj alei», a skončylisia ŭviečary mitynham u centry horada i šeściem da ambasady Biełarusi. Na nastupny dzień videakadry ź identyfikavanymi tvarami ŭdzielnikaŭ akcyj, a taksama pahrozami ŭ ich bok pakazaŭ u svajoj prahramie na dziaržaŭnym telekanale STB prapahandyst Raman Pratasievič.

Padčas ranišniaha mierapryjemstva kala Siejma biełaruskija žurnalisty, u tym liku žurnalisty Svabody, zaŭvažyli dvuch čałaviek, jakija niezvyčajna siabie pavodzili i zdymali amal kožny krok udzielnikaŭ akcyi na mabilnyja telefony. Heta byli małady chłopiec u bajcy i dziaŭčyna. Tvaraŭ jany nie chavali, tamu nie vyklikali vialikich padazreńniaŭ u prysutnych. Na pytańni, navošta jany heta robiać, maładyja ludzi adkazvali ahulna — «dla Telehrama».

Adrazu paśla hetaha chłopiec i dziaŭčyna źniali pačatak biełaruskaha aŭtaprabiehu ź bieł-čyrvona-biełymi ściahami. A ŭviečary ich zaŭvažyli za tym ža zaniatkam na biełaruskim mitynhu, pryśviečanym Dniu Voli, na Łukišskim placy ŭ centry Vilni. Na hety raz u kampanii jašče adnaho chłopca, jaki ničoha nie zdymaŭ, ale stajaŭ pobač ź imi. Tady ž maładymi ludźmi zacikaviłasia palicyja, što achoŭvała mitynh, ale paśla karotkaj razmovy ich adpuścili.

«Na akcyju amal u samym pačatku pryjšli dvoje chłopcaŭ i dziaŭčyna. Jany adrazu pačali zapisvać videa, ale nie pavodzili siabie nachabna», — padzialiłasia ŭražańniami na nastupny dzień biełaruskaja žurnalistka, što aśviatlała mitynh.

«Było dziŭna, što jany tak šmat zdymajuć, bo nie vyhladali jak žurnalisty, chutčej padletki, jakija trapili na padzieju vypadkova i mała razumieli, što adbyvajecca. My padyšli da palicyi skazać, što hetyja ludzi vyklikajuć padazreńni i mohuć zapisvać videa na zakaz śpiecsłužbaŭ Biełarusi».

Praź niekatory čas žurnalistka paprasiła znajomaha padyści da ich jašče raz, ale tyja, ź jaje słoŭ, nie išli na kantakt: «Udałosia tolki daviedacca, što jany z Ukrainy. Jany nie išli ŭ kałonie razam z usimi, a pierasoŭvalisia źleva i zapisvali videa. Padčas maršu adzin z chłopcaŭ padyšoŭ da mianie i spytaŭ, jakija ŭ mianie da jaho pytańni. Jon razmaŭlaŭ pa-ŭkrainsku, ale vielmi drenna. Ja spytała, navošta jany zdymajuć videa, ale jon nie zmoh źviazna adkazać, kazaŭ niešta pra dypłomnuju pracu. Paśla zaviaršeńnia maršu ja sama padyšła da palicyi. Palicyjanty skazali, što pravieryli dakumienty nieznajomcaŭ, što jany z Ukrainy, ale dokazaŭ, što tyja pracujuć «na zakaz», niama. Na hetym usio skončyłasia».

Kadry, źniatyja maładymi ludźmi, na nastupny dzień byli ŭ prahramie Ramana Pratasieviča. Paźniej hetyja ž kadry paznali adrazu niekalki biełaruskich žurnalistaŭ, što byli na akcyjach.

«Voś z hetaha rakursu mienavita taja dziaŭčyna mianie fatahrafavała. Ja zaŭvažyŭ hety momant», — adznačyŭ adzin ź ich. «Heta ich rakursy. Pramovu Sieviarynca dakładna jany zdymali. Ja stajała pobač ź imi i hladzieła ŭ ich telefon», — adznačyła inšaja biełaruskaja žurnalistka.

Pavialičyć

Karespandentka Svabody taksama zaŭvažyła, jak padčas ranišniaj akcyi na «Biełaruskaj alei» kala Siejma chłopiec u bajcy zaviazvaŭ na dreva bieł-čyrvona-biełuju stužku. Heta zdymała jahonaja siabroŭka. Paźniej hety kadr taksama źjaviŭsia ŭ prahramie Pratasieviča.

Svabodzie ŭdałosia vyśvietlić, što dziaŭčyna, jakaja zdymała ŭdzielnikaŭ akcyi, vučycca ŭ Jeŭrapiejskim humanitarnym univiersitecie ŭ Vilni. Paźniej udałosia znajści jaje imaviernaje imia.

Na nastupny dzień supolnaść biełaruskich žurnalistaŭ u Litvie sumiesnymi namahańniami vyśvietliła taksama imia chłopca ŭ bajcy. Jaho kantakt udałosia znajści praz studentaŭ univiersiteta. Dla vyśviatleńnia ŭsich abstavin zdareńnia Svaboda źviarnułasia da jaho pa kamientar.

«Pa tvaim profili jość praca, možaš źniać kadry ź mitynhu»

Troje maładych ludziej sapraŭdy akazalisia hramadzianami Ukrainy, a dziaŭčyna — studentkaj Jeŭrapiejskaha humanitarnaha ŭniviersiteta ŭ Vilni. Dvoje chłopcaŭ — siabry z Danieckaj vobłaści.

Svabodzie ŭdałosia pahavaryć z tym ź ich, chto byŭ u bajcy i zdymaŭ ludziej na mabilny telefon. Jaho zavuć Mikoła Bahatyr. Dziaŭčyna, Hanna B. [poŭnaje imia viadomaje redakcyi. — RS], ad razmovy admoviłasia.

Pavialičyć

Jak skazaŭ Mikoła, jamu 19 hadoŭ. Jon pierajechaŭ u Litvu ŭ 2022 hodzie. Da hetaha žyŭ u Danieckaj vobłaści Ukrainy, za 30 kiłamietraŭ ad frontu. Ciapier vučycca onłajn, zavočna va ŭkrainskim univiersitecie, śpiecyjalnaść źviazanaja z «miedyja, SMM». Jon paćvierdziŭ, što heta jahonyja kadry pakazali ŭ biełaruskaj dziaržaŭnaj televizii.

Ź jaho słoŭ, jon viedaje, što adbyvałasia ŭ Biełarusi ŭ 2020 hodzie, i nie pieršy raz prychodzić na akcyi, jakija ładziać biełarusy ŭ Vilni, ale imia Cichanoŭskaj zhadaŭ nie adrazu.

«U pryncypie ja viedaŭ, što budzie mitynh, płanavaŭ pajści. Ale padšturchnuła toje, što znajomaja anłajn-siabroŭka napisała: «pa tvaim profili jość praca, možaš źniać kadry ź mitynhu». A ja ž chaču raźvivacca, mnie sapraŭdy cikavyja zdymki i hetak dalej, a tut jašče i mitynh. Tak i atrymałasia, što pryjšoŭ», — raskazvaje Mikoła.

Mikoła pajšoŭ na akcyju biełarusaŭ nie adzin, a ŭziaŭ z saboj svaju ŭkrainskuju siabroŭku Hannu B. ź Vilni. Uviečary da ich dałučyŭsia jašče adzin jaho siabar.

«Ja raspytvaŭ, kudy heta ŭsio pojdzie, navošta, što za redakcyja», — praciahvaje Mikoła. «Maja anłajn-siabroŭka pieradała, što heta dla «Novoj Haziety Jevropa», dla redaktara Iryny. Heta ŭsio, što mnie treba było viedać. Ja pahuhliŭ, što takoje «Novaja Hazieta Jevropa». Pahladzieŭ, što heta dobraje miedyja, što jość taki redaktar Iryna, čamu b nie pasprabavać. Tym bolš što paabiacali 70 dalaraŭ».

I sapraŭdy, jość takoje niezaležnaje ruskamoŭnaje vydańnie, stvoranaje žurnalistami «Novoj haziety», jakija vyjechali z Rasii paśla pačatku jaje poŭnamaštabnaj vajny suprać Ukrainy ŭ 2022 hodzie i ciapier pracujuć z Ryhi. U ich sapraŭdy jość žurnalistka Iryna Haryna. Ale viadoma ŭžo niekalki vypadkaŭ, kali nieviadomyja asoby, pačynajučy z 2025 hoda, rassyłajuć nibyta ad jaje imia fejkavyja zapyty na intervju palitykam, hramadskim dziejačam u Jeŭropie, a taksama pradstaŭnikam biełaruskaj apazicyi. Pra heta papiaredžvali sami žurnalisty «Novoj Haziety Jevropa» i abiacali pravieści rasśledavańnie. Apošni viadomy taki vypadak — fejkavy zapyt na intervju byłoj hałoŭnaj redaktarcy KYKY.org Naści Rahatcy ŭ lutym hetaha hoda.

Ananimnaja anłajn-siabroŭka z kampjutarnaj hulni

Prapanovu pajści na mitynh biełarusaŭ i zdymać tam udzielnikaŭ akcyj nibyta dla žurnalisckaha repartažu, sa słoŭ Mikoły, jamu pierasłała siabroŭka, ź jakoj jany paznajomilisia ŭ papularnaj kampjutarnaj hulni Dota. Jon kaža, što nikoli nie bačyŭ jaje žyŭcom i, jak vyśvietliłasia, praktyčna ničoha pra jaje nie viedaje.

Dva hady tamu jana napisała jamu pieršaj z prapanovaj pahulać razam. Paśla hetaha jany praciahnuli pierapisvacca i časam navat flirtavać. Adzinaje, što jon zmoh skazać, — što jaje zavuć Iłona i nibyta jana žyvie ŭ Ryzie. Praz hod pierapiski jana pačała dasyłać Mikołu roznyja zadańni na zdymki ŭ Vilni: ad budynkaŭ u horadzie da nievialikich scenak.

Pavialičyć

«Pieršaje zadańnie na zdymki dla mianie nie było dziŭnym, bo ja joj raskazvaŭ, što vučusia zdymać i hetak dalej. Zdymali prosta Vilniu, prosta krajavidy, Stary horad amal uvieś, — apisvaje chłopiec. — Pieršaje, što ja spytaŭ: dla kaho pracujem, dzie? Nam siužet raśpisvali pra toje, što my idziom pa Starym horadzie, zdymajem architekturu, robim mikrascenki, padobnyja da tych, jakija robim u svaich kursavych. Usio dla Iryny, dla «Novoj haziety» ŭsio».

Adkazvajučy na pytańnie, ci nie ŭźnikała ŭ Mikoły sumnieńniaŭ u tym, što jon robić, jon zhadaŭ tolki momant, kali ich prasili vykonvać «scenki ź filmaŭ». Jamu zdałosia dziŭnym, navošta redaktaru «Novoj haziety» takija scenki. Jak prykład jon pryvodzić nastupnaje:

«Umoŭna vy baron niejki, i tam u vas siabroŭka, umoŭna. I vy pakazvajecie, jak u vas šmat usiaho, nu vy zrazumieli, pra što ja?.. Šmat hrošaj, šmat parašku, muki».

U jakaści prykładu zadańnia na zdymki ŭ Vilni Mikoła nazvaŭ takoje: źniać nadpis «Pucin, Haaha čakaje ciabie» na adnym z chmaračosaŭ. I dadaŭ: «Nu ciapier, viadoma, zrazumieła, navošta było fota pra Pucina. A taksama jana prasiła fota, kali visieŭ na płoščy ściah Amieryki».

Ci nie ličyć jon siabie padmanutym? Mikoła adkazaŭ:

«Ja b nie staŭ śćviardžać, što jany nas adkryta padmanuli, ale i nie skažu, nie budu śćviardžać, što ja maju racyju. Ja prosta raskazvaju, jak było, i ŭsio. Heta vyklučna sprava dla pravierki śpiecsłužbami, davajcie na hetym i spynimsia».

«Ščyra, nikoli nie dumaŭ, što tak papadu»

Mikoła paznaŭ kadry ŭ prahramie Pratasieviča, jakija jon zdymaŭ i dasyłaŭ svajoj ananimnaj siabroŭcy. Dla Mikoły taksama dziŭna prahučała, kali Pratasievič nazvaŭ troch ukrainskich studentaŭ «našymi pravaachoŭnymi orhanami» i supracoŭnikami na słužbie, jakija viali nazirańnie za akcyjaj.

Pavialičyć

«My kryčali «Žyvie Biełaruś», «Słava Ukrainie» i hetak dalej. Z ranicy ŭvohule nijakich prablem nie było. Uviečary — tak, pačali kosa hladzieć na nas», — kaža Mikoła. «Ščyra, ja nie dumaŭ, što ŭsio tak pavierniecca. Kali ja daviedaŭsia, što heta trapiła da prapahandysckaha kanała, ščyra, ja b nie chacieŭ heta ŭsio paŭtaryć».

U vyniku vykananaj pracy Mikołu i Hańnie zapłacili pa 70 dalaraŭ na kašalok. Chłopca chvaluje los ludziej:

«Mnie skazali, što ŭ hetych ludziej buduć prablemy. Voś, naprykład, mužčyna, jaki pryjechaŭ na mašynie Wolt, jon z nami razmaŭlaŭ, uśmichaŭsia. Heta ščyry čałaviek, vielmi dobry. Ja b nie chacieŭ jaho padstavić. Z majho boku ja prynošu svaje prabačeńni. Ja nikoli nie dumaŭ, što tak traplu. Asabliva padstavić ludziej. Dla mianie važnaja reputacyja, tamu ja z vami zaraz i razmaŭlaju. Ja dakładna nie chacieŭ siabie tak zarekamiendavać. Ja maju na ŭvazie — ja vystupaju jak čałaviek z Ukrainy, i nie chacieŭ by pradstaŭlać svaju krainu z takoha drennaha boku».

• 1
• 1
• 7
• 64
• 1
• 2
• 19
• 0