«Minataŭr» Andreja Źviahincava — antyvajennaja drama, jakuju stojačy vitali ŭ Kanach
U Kanach adbyłasia premjera «Minataŭra» Andreja Źviahincava. Heta pieršy hulniavy film pra Rasiju epochi «śpiecyjalnaj vajennaj apieracyi». «I jon uvojdzie ŭ historyju», — pierakanany kinakrytyk Anton Dolin.

U asnoŭnym konkursie Kanskaha kinafiestyvalu adbyŭsia adzin z samych čakanych pakazaŭ — prasłaŭleny režysior Andrej Źviahincaŭ prezientavaŭ svoj novy film «Minataŭr». Heta pieršaja praca aŭtara za apošnija dzieviać hadoŭ. Zała sustreła film praciahłymi avacyjami: paśla finalnych citraŭ hledačy apładziravali zdymačnaj hrupie siem chvilin. Sam režysior nie strymlivaŭ emocyj — padčas dziakavańnia kamandzie ŭ jaho stajali ślozy ŭ vačach, a hołas dryžaŭ, piša VVS.
Scenar stužki byŭ zavieršany letam 2024 hoda, jaho Źviahincaŭ napisaŭ razam z debiutantam Siamionam Lašenkam. Zdymki prajšli vosieńniu 2025 hoda ŭ Ryzie. Za vizualny šerah karciny adkazvaŭ niaźmienny apieratar papiarednich filmaŭ režysiora Michaił Kryčman.
Hałoŭnyja roli ŭ «Minataŭry» niečakana dastalisia akcioram papularnych, ale dalokich ad art-chausa rasijskich sieryjałaŭ — Dźmitryju Mazuravu i Irys Lebiedzievaj.
Na pres-kanfierencyi ŭ Kanach Źviahincaŭ patłumačyŭ, što vykanaŭcaŭ šukali praz adkryty kastynh pa ŭsim śviecie: «U nas nie było miežaŭ, u nas byli proby akcioraŭ z Arhienciny, z Łondana, z PAR, z Maskvy, u pryvatnaści [proby] Dzimy».
Vykanaŭca hałoŭnaj žanočaj roli Irys Lebiedzieva pryznałasia, što zaprašeńnie ad kultavaha režysiora litaralna vyratavała jaje: «Kali atrymała prapanovu źniacca ŭ filmie Źviahincava, ja znachodziłasia ŭ doŭhim emacyjnym, tvorčym, prafiesijnym kryzisie. I voś, ujaŭlajecie, ja atrymlivaju hetuju prapanovu? Dla mianie heta bieskampramisnaje supadzieńnie va ŭsim: u scenaryi, u roli, u partniory».
Akramia taho, adnu z rolaŭ druhoha płana (kiraŭnicy adździeła kadraŭ Natašy) syhrała Varvara Šmykava, jakaja paśla pačatku poŭnamaštabnaj vajny emihravała i ciapier žyvie ŭ Bierlinie.
Siužet: siamiejnaja zdrada na fonie mabilizacyi
Historyja razhortvajecca vosieńniu 2022 hoda ŭ nienazvanym rasijskim horadzie. Źniešnie siužetnaja linija paŭtaraje kłasičny film Kłoda Šabrola «Niaviernaja žonka» (1969). Hleb Marozaŭ (Dźmitryj Mazuraŭ) i jaho žonka Halina (Irys Lebiedzieva) žyvuć u šykoŭnym zaharadnym domie. Hleb padazraje žonku ŭ zdradzie, i linija ad vykryćcia da zabojstva jaje paluboŭnika-fatohrafa adnoŭlenaja vielmi dakładna.
Ale ŭ Źviahincava hety siužet nabyvaje zusim inšuju hłybiniu. Hleb — dyrektar łahistyčnaj kampanii, dzie panuje panika z-za abvieščanaj mabilizacyi. Pakul častka supracoŭnikaŭ staić u čerhach na KPP «Vierchni Łars», haradskaja administracyja spuskaje pradpryjemstvu kvoty na pryzyŭ. Rašeńnie, kaho mienavita adpravić u vajenkamat (a faktyčna — na śmierć), kładziecca na plečy Hleba. Mer horada cynična raić vybirać tych, chto «mienš patrebny na vytvorčaści».
Vajna ŭ filmie stanovicca tym fonam, jaki dazvalaje Hlebu schavać ułasnaje złačynstva — zabojstva paluboŭnika žonki. Pry hetym u siamji vajny nie abmiarkoŭvajuć: Hleb i Halina havorać pra pobyt, restarany i adpačynak.
Vychoŭvajučy syna, Hleb daje jamu žyćciovuju paradu, jakaja ŭ kantekście padziej hučyć simvalična: «Chto bojku pačaŭ, toj i prajhraŭ, tamu što durań».
Nazva filma adsyłaje da staražytnahrečaskaha mifa: kampanija Hleba pavinna addać vajenkamatu 14 čałaviek — roŭna stolki ž afinianie prynosili ŭ achviaru Minataŭru. U finale karciny Hleb razam ź siamjoj lacić na adpačynak mienavita na Kryt.
Pieršyja acenki krytykaŭ
Krytyki adznačajuć, što «Minataŭr» pakazvaje Rasiju «pryvilejavanaj mienšaści»: hieroi žyvuć u interjerach chałodnych tanoŭ, z bahaćciem škła, a trahiedyja zvyčajnych ludziej praryvajecca ŭ kadr tolki epizadyčna — naprykład, u płačy maci navabranca na vulicy.
«Nazvać» Minataŭra» antyvajennym filmam budzie pieramienšvańniem. Adnak heta nie płakat i nie akcyja, a składany mastacki tvor. Vajna pakazanaja tut jak zło, blizkaje da absalutu. Ale havorka ŭ filmie nie pra amaralnych palitykaŭ abo (boža barani) «drenny narod», a pra maralny vybar, jaki čałaviek časam ździajśniaje, nie da kanca razumiejučy i nazaŭždy źmianiajučy svajo žyćcio», — napisaŭ kinakrytyk Anton Dolin, pradrokšy, što hety pieršy hulniavy film pra Rasiju epochi «śpiecyjalnaj vajennaj apieracyi», jaki abaviazkova ŭvojdzie ŭ historyju.
Pravy na pakaz filma ŭ ZŠA, Vialikabrytanii, Irłandyi i krainach Łacinskaj Amieryki nabyŭ bujny mižnarodny dystrybjutar MUBI.
Kamientary