Ukraina stvoryć Nacyjanalny panteon u Kijeva-Piačerskaj łaŭry. Čym jon budzie adroźnivacca ad aficyjoznaha panteona ŭ Biełarusi?

Rašeńnie ab stvareńni Nacyjanalnaha panteona va Ukrainie abmiarkoŭvałasia amal 30 hadoŭ. 1 lipienia 2026 hoda Viarchoŭnaja Rada kančatkova ŭchvaliła adpaviedny zakon, a nieŭzabavie Kabiniet ministraŭ vyznačyŭ i miesca dla budučaha miemaryjała.

Jak paviedamlaje vydańnie «RBK-Ukraina», jon raźmieścicca ŭ centry Kijeva, na terytoryi Nacyjanalnaha zapaviednika «Kijeva-Piačerskaja łaŭra».

Ukrainski padychod hruntujecca na prazrystaj pracedury. Zakon dakładna vyznačaje, chto moža być ušanavany ŭ Panteonie: heta kiraŭniki dziaržaŭ epochi Rusi, Ruskaha karaleŭstva, Kazackaj dziaržavy, UNR i ZUNR, Karpackaj Ukrainy, a taksama prezidenty sučasnaj Ukrainy.

Akramia taho, tam znojduć spačyn hałoŭnakamandujučyja vojskami, nobieleŭskija łaŭreaty i vydatnyja dziejačy kultury, navuki i mastactva.

Pry hetym zakon prama zabaraniaje ŭklučać u Panteon asob, asudžanych za złačynstvy suprać čałaviectva, a taksama tych, chto padpadaje pad zakony ab dekamunizacyi i dekałanizacyi.

Ukrainski instytut nacyjanalnaj pamiaci (UINP) razam z MZS pačaŭ pracu pa vieryfikacyi histaryčnych postaciaŭ, čyje pareštki siońnia znachodziacca za miažoj. Abličča samoha kompleksu ŭ Łaŭry budzie vyznačana praz adkryty architekturny konkurs.

Polski faktar

Praces stvareńnia ŭkrainskaha Panteona supravadžajecca mižnarodnymi dyskusijami. Jak adznačaje VVS News Ukraina, inicyjatyva vyklikała rezkuju reakcyju ŭ Polščy. Pryčynaj stała hipatetyčnaja mahčymaść uklučeńnia ŭ Panteon kiraŭnikoŭ UPA — Ściapana Bandery, Ramana Šuchieviča abo Dźmitryja Klačkoŭskaha.

Ministr abarony Polščy Uładzisłaŭ Kasiniak-Kamyš zajaviŭ, što z ušanavańniem Bandery «Ukraina nie ŭstupić u Jeŭrapiejski Sajuz». Ukrainskamu boku daviałosia davać dadatkovyja tłumačeńni.

Deputat Mikoła Kniažycki padkreśliŭ, što ŭ samim zakonie niama nivodnaha kankretnaha proźvišča. Rašeńni buduć prymacca daradčym orhanam z udziełam historykaŭ i zaćviardžacca hałasavańniami ŭ Viarchoŭnaj Radzie, a asoby, datyčnyja da złačynstvaŭ suprać mirnaha nasielnictva, nie projduć jurydyčnyja kryteryi zakona.

Biełaruski kantrast: zakryty śpis i partyjnyja dziejačy

U Biełarusi stvareńnie ŭłasnaha «panteona» pajšło inšym šlacham, biez pryniaćcia asobnych zakonaŭ i hramadskich abmierkavańniaŭ. Jak my pisali raniej, rolu nacyjanalnaha panteona ŭłady Biełarusi delehavali šaści manumientalnym bareljefam, jakija ŭpryhožać fasad novaha budynka Nacyjanalnaha histaryčnaha muzieja ŭ Minsku.

Śpis histaryčnych asob dla bareljefaŭ zaćvierdžany jak kančatkovy i nie praduhledžvaje dapaŭnieńniaŭ. Pry hetym ź pieraliku previentyŭna vykraślili amal usich vialikich kniazioŭ litoŭskich, u tym liku Alhierda, Vitaŭta i Hiedymina, a taksama dziejačaŭ, jakija zmahalisia sa zbrojaj u rukach suprać Rasii, naprykład, Kastusia Kalinoŭskaha i Kanstancina Astrožskaha.

Z bareljefaŭ, pryśviečanych XX stahodździu, vyklučyli značnuju častku nacyjanalnaj tvorčaj intelihiencyi: niama Vasila Bykava, Uładzimira Karatkieviča, Marka Šahała. Adnak pakinuli šerah savieckich partyjnych funkcyjanieraŭ. U bareljef «Sučasny pieryjad» taksama ŭklučany Alaksandr Dubko — były kankurent Alaksandra Łukašenki na vybarach 1994 hoda.

Charakterna, što ŭ rasijskim impierskim pomniku «Tysiačahodździe Rasii» ŭ Noŭharadzie (1862), na jaki, vierahodna, aryjentavalisia stvaralniki biełaruskich bareljefaŭ, u svoj čas znajšłosia miesca i dla Hiedymina, i dla Alhierda ź Vitaŭtam, i navat dla Kanstancina Astrožskaha. Sučasny biełaruski aficyjozny śpis akazaŭsia značna bolš žorstkim u svaich kryteryjach adboru.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0