Kultura1313

U Minsku budujuć pałasaty chram vizantyjskaj architektury ŭ imia zastupnicy chvorych na ankałohiju

Na vulicy Čyhunačnaj u Minsku nabližajecca da zaviaršeńnia budaŭnictva chrama ŭ honar ikony Božaj Maci «Usiecaryca». Prajekt vyłučajecca nietypovaj dla sučasnaj Biełarusi vizantyjskaj stylistykaj z vykarystańniem techniki pałasataj muroŭki, jakuju asabliva padabali ŭ staražytnym Połacku. 

Budaŭnictva chrama ikony Božaj Maci «Usiecaryca» viadziecca z vykarystańniem imitacyi vizantyjskaj pałasataj muroŭki. Fota: fejsbuk 

Prychod byŭ utvorany ŭ mai 2012 hoda namahańniami staličnych ankołahaŭ i ich pacyjentaŭ. U lipieni taho ž hoda z manastyra Vatapied na hary Afon byŭ dastaŭleny śpis ikony Praśviatoj Baharodzicy «Usiecaryca» (Pantanasa), jakaja tradycyjna ličycca zastupnicaj ad ankałahičnych zachvorvańniaŭ.

Pieršym nastajacielem prychoda staŭ protaijerej Kirył Šołkaŭ. Da pryniaćcia sanu jon zajmaŭsia muzykaj, skončyŭ akademiju muzyki pa kłasie kłarnieta. Pad kiraŭnictvam Šołkava prychod skancentravaŭsia na sacyjalnym słužeńni i dapamozie ankapacyjentam.

U 2013 hodzie byli adkrytyja malitoŭnyja kaplicy ŭ Minskim haradskim kliničnym ankałahičnym dyspansiery i ŭ Respublikanskim navukova-praktyčnym centry miedycynskaj ekśpiertyzy i reabilitacyi ŭ pasiołku Haradzišča. U 2014 hodzie Sinod Biełaruskaj pravasłaŭnaj carkvy pryznačyŭ Šołkava staršynioj Sinadalnaha adździeła pa carkoŭnaj dabračynnaści i sacyjalnym słužeńni.

Draŭlanaja časovaja carkva na Hrušaŭskaj vulicy. Fota: sobory.ru

U žniŭni 2020 hoda jon supravadžaŭ mitrapalita Paŭła padčas naviedvańnia ŭ balnicy ludziej, paciarpiełych padčas paślavybarčych pratestaŭ. Heta, tym nie mienš, nie pieraškodziła jamu atrymać u 2022 hodzie dziaržaŭnuju premiju «Za duchoŭnaje adradžeńnie» z ruk Łukašenki.

Kirył Šołkaŭ raptoŭna pamior u sakaviku 2023 hoda padčas pajezdki ŭ Vilniu va ŭzroście piacidziesiaci hadoŭ. Jaho spravu pieraniaŭ Mikałaj Suchanovič.

Prajekt chrama praduhledžvaje najaŭnaść cokalnaha ŭzroŭniu. Fota: pantanassa.by

Aŭtaram prajekta chrama vystupaje architektar Mikałaj Łukjančyk, aŭtar mnostva pravasłaŭnych abjektaŭ u Biełarusi. Siarod jaho najbolš viadomych prac — pomnik Safii Słuckaj u Słucku i carkva Śviatoj Praviednaj Safii Słuckaj u Minsku, siamimietrovy pomnik Kiryłu Turaŭskamu ŭ Turavie (u suaŭtarstvie sa skulpturam Michaiłam Ińkovym), a taksama chramy ŭ Fanipali, Bierazinie, Vialikim Ściklevie, Vilejcy i inš.

Pavodle infarmacyi z aficyjnaha sajta prychoda, chram prajektavaŭsia ŭ hreckim styli. Ale pravilniej jaho nazyvać vizantyjskim.

Hałoŭnaja asablivaść trochhałovaha chrama — azdableńnie fasadaŭ, jakoje imituje staražytnuju techniku muroŭki opus mixtum. U historyi vizantyjskaj architektury i dojlidstva Staryžnaj Rusi taki pryjom byŭ viadomy jak muroŭka sa «schavanym radam». Histaryčna jon praduhledžvaŭ čarhavańnie radoŭ tonkaj cehły (plinfy) z radami śvietłaha pryrodnaha kamieniu abo toŭstaha słoja rastvora z camiankaj.

U imitacyi čarhujecca cehła roznych koleraŭ. Na akcentnym kantraście z asnoŭnym abjomam pabudavany ekzanarteks novaha chrama: aračnaja łodžyja pierad hałoŭnym uvachodam, jakaja histaryčna pryznačałasia dla ludziej, što jašče nie pryniali chryščeńnia. Na jaho ścienach i słupach śvietłyja pałosy ŭžo čarhujucca nie z čyrvonymi, a z čornymi.

Budaŭnictva chrama ikony Božaj Maci «Usiecaryca» viadziecca z vykarystańniem imitacyi vizantyjskaj pałasataj muroŭki. 2021 h. Fota: Sb.by

Technika takoj pałasataj muroŭki šyroka vykarystoŭvałasia nie tolki ŭłasna ŭ Hrecyi, ale i na Bałkanach jak dla ŭmacavańnia ścien u siejśmična niebiaśpiečnych zonach, tak i dla dekaratyŭnaha efiektu.

Technika była šyroka viadoma i na ruskich ziemlach, ale mienavita dla połackaj škoły jana stała svojeasablivaj fiškaj: kali inšyja ruskija ziemli admovilisia ad jaje ŭ XII stahodździ, to ŭ Połacku praciahvali budavać z vykarystańniem hetaj technałohii.

Na miažy XIX i XX stahodździaŭ vizantyjskaja i bałkanskaja tradycyja viarnułasia ŭ vyhladzie nieavizantyjskaha stylu. U 1914 hodzie ŭ Minsku była pabudavanaja Kazanskaja carkva (siońniašniaja płošča Miaśnikova) ŭ nieavizantyjskim styli, jakaja taksama źviartałasia da pryjomu imitacyi pałasataj muroŭki. U 1936 hodzie savieckija varvary jaje ŭzarvali.

Ale vizantyjskaja spadčyna pałasatych fasadaŭ u Minsku praisnavała daŭžej. Sprava ŭ tym, što vizantyjskaja technika opus mixtum paŭpłyvała nie tolki na Staražytnuju Ruś. Kali araby zavajavali vizantyjskija terytoryi ŭ Siryi, Paleścinie i Jehipcie, u ich jašče nie było ŭłasnaj raźvitoj manumientalnaj architektury. Hetuju architekturu dla ich stvaryli miascovyja vizantyjskija majstry. Paźniej u isłamskaj architektury hety pryjom evalucyjanavaŭ u čysta dekaratyŭnuju techniku «abłak» (ablaq) — čarhavańnie pałos kamieniu roznych koleraŭ, naprykład, čornaha bazaltu i biełaha vapniaku.

U Minsk jana pryjšła, amal adnačasova ź nieavizantyjskimi pavievami, praz arabskuju Ispaniju. Maŭrytanski pieryjad na Pireniejskim paŭvostravie byŭ «załatym viekam» dla miascovych jaŭrejaŭ, jakija byli vyhnanyja paśla Rekankisty katalickimi karalami. U XIX — pačatku XX stahodździa ŭ Rasijskaj impieryi i Jeŭropie pačaŭsia bum sinahohalnaha budaŭnictva mienavita ŭ nieamaŭrytanskim styli.

Tak u Minsku ŭ 1906 hodzie źjaviłasia Charalnaja sinahoha, tolki paśla vajny pierabudavanaja ŭ nieakłasičny budynak Ruskaha teatra — prama ciapier idzie rekanstrukcyja, jakaja stavić za metu častkova viarnuć budynku jaho nieamaŭrytanskaje abličča.

«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny

PADTRYMAĆ

Kamientary13

  • Łoł
    31.07.2026
    Baradzied, kab hetaja tradycyja jašia nie miašałasia z łubočnym rasijskim chramavym “zodčiestvom”, było b uvohule dobra.
  • bapc
    31.07.2026
    Baradzied, biełarusam nužnam avtokiefalija a nie kriemlevskaja rpc
  • .
    31.07.2026
    Kali ankołahi budujuć kaplicy i carkvy, pačynaješ bajacca za ŭłasnaje zdaroŭje.

Ciapier čytajuć

Łatvija «pa techničnych pryčynach» zakryła miažu ź Biełaruśsiu14

Łatvija «pa techničnych pryčynach» zakryła miažu ź Biełaruśsiu

Usie naviny →
Usie naviny

Bien Aflek i jaho naparnik vyjhrali miljon dalaraŭ u hulni «Chto choča stać miljanieram?»4

Navukoŭcy bjuć tryvohu: sudny, jakija zachraśli ŭ Armuzskim pralivie, raźniasuć pa ŭsim śviecie hrymučuju bijałahičnuju sumieś5

Łukašenka absypaŭ uznaharodami rabotnikaŭ «Savuškavaha praduktu», jaki śviatkuje jubilej6

49 tysiač mihrantaŭ prybyli za sutki ŭ ispanskuju Sieutu22

Byłaja palitźniavolenaja Asia Bułybienka robić vystavu karcin, napisanych paśla abortu31

Padletki zładzili fłet, pakul baćkoŭ nie było doma — skončyłasia kryminałkaj2

Maksimalny termin adklučeńnia haračaj vady ŭ Minsku istotna skaracili

Uradženku Minska nie ŭziali na dypłamatyčnuju słužbu Hiermanii, bo ŭ jaje zastaŭsia baćka ŭ Biełarusi18

U centry Varšavy palak napaŭ na biełarusku paśla taho, jak pačuŭ jaje akcent142

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Łatvija «pa techničnych pryčynach» zakryła miažu ź Biełaruśsiu14

Łatvija «pa techničnych pryčynach» zakryła miažu ź Biełaruśsiu

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić