Na pradpryjemstvach amal nie zastałosia dobrych tokaraŭ ci stanočnikaŭ. Dakładnyja pracy vykonvajuć ludzi pieradpensijnych hadoŭ. Piša Rusłan Raviaka.
Usieahulnaja adukacyja, jakaja zastałasia nam z savieckich časoŭ i jakuju ŭchvalaje naša ŭłada, nie adpaviadaje patrebam času. Jana nie daje sučasnych, napraŭdu patrebnych viedaŭ, nie prystasoŭvaje maładziona da sapraŭdnych umovaŭ žyćcia, nia vučyć pracavać. Niezdarma moładzi, što prychodzić na pracu paśla navučalnych ustanovaŭ, kažuć: «Zabudźciesia pra ŭsio, čamu vas vučyli ŭ instytucie (technikumie/chabzie)».
Užo ciapier na pradpryjemstvach paŭstaje hetkaja prablema, jak niedachop sapraŭdnych specyjalistaŭ. Sumlenna pracujuć tolki staryja kadry, što zastalisia z savieckich časoŭ. Moładź, jakuju raźmiarkoŭvajuć, adsiedžvaje svaje hadziny, robiačy tolki toje, što nakazali j pakazali. Samaadukacyjaj nichto nia choča zajmacca. Staryja hulajuć padčas pierapynkaŭ na abied u šachmaty ci damino, moładź — pa kutkach dziaŭbie knopki mabilnych. Dy j padčas pracy ahinajecca, uvilvaje ad raboty. Bieručy, zrešty, prykład sa starejšych.
U Zachodniaj Biełarusi z nastalhijaj uzhadvajuć specyjalistaŭ, što pačynali pracavać jašče za panskaj Polščaj. Jak kazaŭ adzin majstar, tym treba było tolki pastavić zadaču — nia treba było tłumačyć, što i kudy kłaści ci jak rezać. Zdatnyja byli na ŭsialakuju rabotu. Nia treba było stajać nad dušoju dy kantralavać, kab nie łajdačyli.
Jak raspavioŭ mnie hałoŭny mechanik adnaho z baranavickich zavodaŭ, na pradpryjemstvie amal nie zastałosia dobrych tokaraŭ ci frezeroŭščykaŭ. Dakładnyja pracy vykonvajuć pensijanery, ludzi pieradpensijnych hadoŭ. Darečy, u horadzie paŭstaŭ sapraŭdny niedachop stanočnikaŭ — dobryja kadry sychodziać z zavodaŭ, ale na inšych jany nie źjaŭlajucca: iduć na pensiju ci źjaždžajuć u Rasieju (bolš‑mienš dobryja kadry zastajucca na nievialikich pryvatnych pradpryjemstvach). A moładź što — narobić, jak varonie na chvaście panieści.
Praz 10 — 15 hod nad Biełaruśsiu paŭstanie realnaja pahroza kryzisu kvalifikavanych rabočych kadraŭ. Budzie šmat «dyplamavanych baranoŭ». A pokazki pra durnuju pracavitaść biełarusaŭ adyduć u niabyt.
Vyratavać stanovišča mohuć tolki rynkavyja ŭmovy haspadarańnia, biespracoŭje i pryvatnaja ŭłasnaść. Jany pryviaduć da «evalucyjnaha adboru» dy prymusiać supracoŭnikaŭ da ščyraj pracy j samaadukacyi.
Kamientary