Adzin, dva, try, čatyry, piać… Usio, biełaruskija telekanały skončylisia. Zastaŭsia tolki telekanał «Mir» (pra jaho budzie asobnaja havorka) dy rasiejskija kanały, pisać pra jakija nie vypadaje. Ale jość jašče nadzieja ŭ biełaruskaha hledača! Uvosień abiacaje pačać tranślacyi z Polščy spadarožnikavy kanał «BIEŁSAT».
Hazeta «Salidarnaść» niadaŭna paviedamiła niekatoryja padrabiaznaści. Kanał budzie viaščać 15 hadzinaŭ u sutki. Abiacajuć pakazvać i «Naviny dnia», i ŭłasnyja prahramy — u tym liku «Biełaruś, Biełaruś» z udziełam palityčnych ekspertaŭ, «Pad znakam Pahoni» (histaryčnaja), «Chto jość chto ŭ Biełarusi», «Studenckaja dumka», «Niezaležnaja scena», «Ahlad niezaležnaj presy». Usiaho ažno 17 prahram. Jość ad čaho pryjści ŭ zachapleńnie. Tym bolš, miarkujecca, što prahramy buduć vieści biełaruskija žurnalisty pa‑biełarusku. A naviny buduć rabicca na videamateryjałach, atrymanych ź Biełarusi. Hałoŭnaja zadača kanała — zabiaśpiečvać žycharoŭ našaj krainy abjektyŭnaj infarmacyjaj.
Čaho jašče bolš žadać? Voś tolki pytańniaŭ uźnikaje šmat. I hałoŭnyja ź ich — dva.
Pa‑pieršaje, jakim čynam buduć zdymacca ŭ Biełarusi tyja samyja videamateryjały? Niaŭžo, na kanale raźličvajuć atrymać aficyjnuju akredytacyju ŭ biełaruskim MZS? Niešta nia vierycca, kali ŭspomnić pra vypadki departacyi polskich dy j rasiejskich teležurnalistaŭ, jakija zdymali nia toje, što chaciełasia ŭładam (pazačarhovy Źjezd Sajuzu palakaŭ, da prykładu). A što budzie ź biełaruskimi hramadzianami, zaŭvažanymi ŭ niezakonnych z hledzičša ŭładaŭ videazdymkach?
Jość prykład pieradačy «Akno ŭ Eŭropu» na kanale RTVI, taksama stvoranaj dziela viaščańnia na Biełaruś. Nichto ź biełaruskich karespandentaŭ dahetul nie advažyŭsia źjavicca ŭ kadry — ni ŭ Miensku, ni ŭ maskoŭskaj studyi kanała. I heta całkam zrazumieła.
Nie zrazumieła inšaje. Na kaho raźličana viaščańnie novaha spadarožnikavaha kanała? Na ŭładalnikaŭ spadarožnikavych «talerak», jakija ŭ Biełarusi majuć kala 7% aŭdytoryi? Dyk i tut ułady ŭ vypadku patreby daduć sabie rady. Mahčyma, da tatalnaj kanfiskacyi pryvatnych spadarožnikavych antenaŭ, jak u Iranie, i nia dojdzie. Ale ŭ Biełarusi napeŭna abaviažuć uładalnikaŭ talerak uzhadniać ich ustalavańnie ź miascovymi čynoŭnikami (a raptam tyja anteny psujuć vyhlad fasadaŭ, ci parušajuć techniku biaśpieki, ci jašče niešta). Takija zachady pačalisia ŭžo ŭ Horadni, inšych haradach. Dastatkova budzie aštrafavać adnaho‑dvuch «parušalnikaŭ», i astatnija zakonapasłuchmianyja hramadzianie RB zdymuć svaje talerki dobraachvotna.
I, narešcie, samaje važnaje. Ci ŭładalniki spadarožnikavych antenaŭ — heta mienavita taja aŭdytoryja, jakaja najbolš patrabuje abjektyŭnaj infarmacyi j viedaŭ pra Biełaruś? Darečy, cikava było b viedać, čym tak radykalna buduć adroźnivacca pieradačy pa historyi Biełarusi na «BIEŁSACIE» ad niebłahich pieradač na dziaržaŭnym telebačańni — takich, jak «Novaje padarožža dyletanta», naprykład, ci dakumentalny seryjał pra Kaściušku? Niechta moža skazać — nia treba burčeć da pary. Voś vyjdzie novy kanał u eter, tady j pahladzim. Ale, na žal, my ŭžo majem davoli sumny dośvied pašyreńnia radyjoviaščańnia na Biełaruś z‑za miažy — na «Dojče vele», naprykład, ad jakoha ŭsim miram daviałosia damahacca, kab jano zahavaryła choć trochu pa‑biełarusku. Potym źjavilisia polskija radyjostancyi na dyjapazonie FM. Kožnaha razu na viaščańnie z‑za miažy ŭskładalisia vialikija spadzievy. Ale kolkaść słuchačoŭ niezaležnych radyjostancyjaŭ zaŭvažna, u razy, nie pavialičyłasia.
Jano zrazumieła — čym bolej budzie niezaležnych kanałaŭ, charošych i roznych, tym lepiej. Ale jašče lepiej było b, kab niezaležnaja presa zachavałasia ŭ samoj Biełarusi. Mahčyma, na «BIEŁSACIE» zaraz prosta kujucca žurnalisckija kadry dla budučaj volnaj biełaruskaj presy. Što ž, i na tym, jak kažuć, dziakuj.
Fota Andreja Lankieviča
Ciapier čytajuć
Pašparty biełarusaŭ, jakija hałasujuć na vybarach u KR, apracuje kampanija, u jakoj apošniaja ŭciečka była ŭ 2026-m, a zasnavalniki — rasijanie29
Kamientary