Valancina Mazanik. Chapun

CHAPUN

Hety list byŭ napisany jašče ŭ 1997 hodzie. Tady jaho nie nadrukavała nivodnaja z hazetaŭ. My padajem jaho ciapier, pierad treciaj hadavinaj adnaho z najstrašniejšych chapunoŭ epochi Łukašenki, kali mienš čym za hadzinu na płoščy Svabody aryštavali bolš za 150 čałaviek.

14 sakavika 1997 hodu my razam ź siabroŭkaj Tamaraj Muraškaj prachodzili pa płoščy Svabody, majučy namier adviedać chłopčyka, jaki pierastaŭ naviedvać sadok, dzie my pracujem vychavacielkami. My nieśli dla jaho kuplenyja na sabranyja hrošy adzieńnie i inšyja rečy, ale nas nieviadoma za što schapiła milicyja. Nas pabili dubinkami, z nas ździekavalisia, paśla advieźli ŭ Kastryčnicki RAŬS. Tut my pa poŭnaj prahramie prajšli ŭvieś pačvarny šlach pastanoŭki na ŭlik u jakaści złačyncaŭ. 17 sakavika 1997 h. my byli asudžanyja: ja atrymała jašče 5 sutak pazbaŭleńnia voli, a maja siabroŭka — 2,5 młn. štrafu.

Tak ja sutyknułasia z našaj pravaachoŭna-sudovaj systemaj, jakaja robić roznyja chitryki i padtasoŭki z metaj asudzić čałavieka, jaki nia maje nijakaj viny. Ad hetaha varjactva ŭ mianie raspluščylisia vočy.

Ludcy maje! Pražyŭšy stolki hadoŭ, ja tolki ciapier zrazumieła, što ŭ mianie niama Radzimy, što ja nichto. Mianie biez usialakich padstavaŭ mohuć zabrać u milicyju, źniasłavić, aštrafavać, kinuć za kraty... I ŭsio heta absalutna biespakarana. Haryły ŭ formie i bieź jaje stanoviacca haspadarami našaj ziamli.

Ciapier ja zrazumieła tych ludziej na vulicach i płoščach — jany nie daremna baviać čas, a adčajna zmahajucca za naša z vami lepšaje žyćcio, achviarujučy saboju za našu rodnuju Baćkaŭščynu — Biełaruś. Dy kab raniej chto-niebudź skazaŭ mnie, što ja pajdu zapisvacca ŭ Biełaruski Narodny Front «Adradžeńnie», ja b jamu vydzierła ŭsie vočy, pakolki takoje niemahčyma było navat ujavić. Ale ciapier, prajšoŭšy praz hetkuju kałatnieču, ja zapisałasia tudy razam ź siabroŭkaj i liču, što heta pavinien zrabić kožny sumlenny čałaviek.

Ja zrazumieła, što možna ŭsio žyćcio mitusicca, pracavać na dźviuch-troch rabotach, pakul chopić zdaroŭja, ci vynachodzić inšyja šlachi dla palapšeńnia stanu isnavańnia siamji, ale heta ŭsio roŭna ničoha nia vyrašyć.

Ja zrazumieła, jak ja pamyliłasia, kali addała svoj hołas spačatku za A.Łukašenku, a zatym za jahonuju kanstytucyju na referendumie 1996 h. Tamu ja maju zaraz poŭnaje prava vykazać svaje dumki ab im.

Ja zabiraju svoj hołas nazad! Jažovyja rukavicy para nadziavać nam, žančynam, tamu što ŭsie našy mužyki pastupova pieratvarajucca ŭ žabrakoŭ, bamžoŭ i pjanic, a mužyki z narmalnymi mazhami siadziać za kratami. Biespadstaŭna adsiedzieŭšy za kratami, uražanaja pakutami niavinnych maładych ludziej, ja adčuła, što maja ruka pieratvaryłasia ŭ kułak. Voś tak!

Biespadstaŭna pakaranaja
Valancina Mazanik,
vychavacielka ŭ dziciačym sadku, Miensk