Reforma medycyny
Za hrošy ci za tak?
Kali vy dumajecie, što hałoŭnaje pytańnie našaj medycyny “iak vylečyć chvoraha?”, vy pamylajeciesia. Hałoŭnaje siońnia — dzie znajści hrošy. Našaj achovie zdaroŭja paŭaficyjna, ale na samym vysokim uzroŭni pastaŭleny dyjahnaz “žabractva” i zahadana šukać hrošaj svaimi siłami. 30% ad nieabchodnych srodkaŭ medyki musiać zarabić sami. Heta aznačaje, što adzin z troch chvorych pavinien lačycca płatna albo kožny musić apłacić sa svajoj kišeni tracinu atrymanych medyčnych pasłuhaŭ. Płacić treba za ŭsio — da takoj vysnovy zaraz prychodziać mnohija, i medycyna tut nie vyklučeńnie. Tym bolš medycyna sučasnaja, vysokatechnalahičnaja i enerhajomistaja. Ale adnoj psychalahičnaj hatoŭnaści addać hrošy mała, treba mieć jašče adpaviednuju arhanizacyjnuju strukturu, mechanizmy rehulavańnia cenaŭ na pasłuhi, a hałoŭnaje — finansavyja mahčymaści.
Va ŭsim hetym pracesie jość try zacikaŭlenyja baki. Inicyjataram pieramienaŭ vystupaje dziaržava, jakuju finansavyja ciažkaści vymušajuć šukać sposabaŭ ekanomii srodkaŭ. Ruchaje joj nie žadańnie žyć pa-novamu, a niemahčymaść isnavać pa-staromu. Davoli ciažka ŭjavić siońniašnich uładcaŭ u jakaści pryncypovych i kampetentnych refarmataraŭ.
Jość zacikaŭlenaść u źmienach i siarod pacyjentaŭ, bo ŭzrovień medyčnych pasłuhaŭ paharšajecca z kožnym hodam, jany robiacca ŭsio bolš “błatnymi” i ŭsio mienš dastupnymi, asabliva vysokakvalifikavanyja. Časam, navat majučy hrošy, chvory nia moža atrymać adekvatnuju dapamohu, bo nia viedaje, da kaho i jak źviarnucca.
Davoli składanaje staŭleńnie da novaŭviadzieńniaŭ u lekarskim asiarodździ. Pavodle vynikaŭ letašniaha apytańnia, u Mahilovie pryvatnuju medycynu padtrymlivajuć tolki 15% daktaroŭ, za strachavuju medycynu vystupajuć 50%.
Lekaraŭ nielha nazvać prahresiŭnaj i aktyŭnaj sacyjalnaj hrupaj. Na toje jość šerah pryčynaŭ. Pa-pieršaje, mnohija ź ich majuć nizki prafesijny ŭzrovień, bo ŭ savieckaj systemie adsutničała kankurencyja dy inšyja stymuły da padvyšeńnia ŭzroŭniu indyvidualnaj padrychtoŭki. Takija daktary bajacca stracić i toje, što majuć siońnia. Pa-druhoje, jašče za savieckim časam lekary mieli davoli nizkija dachody ŭ paraŭnańni z techničnaj abo navukovaj intelihiencyjaj. Kampensavałasia heta “padarunkami” ad pacyjentaŭ. Bojaź zhubić voś hety, chaj “naturalny”, ale ž “pryvarak”, taksama spyniaje niekatorych daktaroŭ. Bo ŭ płatnaj medycynie, dzie raźlik idzie ŭ adkrytym hrašovym varyjancie, “kańjačna-cukieračnyja” adnosiny hublajuć usiaki sens. Strachi daktaroŭ niebiespadstaŭnyja.
Na siońnia jość dva varyjanty pieramienaŭ u našaj medycynie.
Pieršy — tak zvany “viciebski varyjant”, kali biudžetnyja hrošy addajucca paliklinikam, jakija ŭsimi siłami pačynajuć ich ekanomić: mienš robiać abśledavańniaŭ, niepatrebnych kansultacyjaŭ, špitalizacyjaŭ, abychodziacca mienšaj kolkaściu supracoŭnikaŭ i h.d. Zvyčajna taki eksperyment kančaŭsia tym, što zekanomlenyja hrošy ŭrešcie “zrazalisia” ź biudžetu palikliniki i starannaść prynosiła “stachanaŭcam” adnu škodu.
Druhi varyjant — toje, pra što ciapier stolki havorki, — kab usie pasłuhi paliklinik stali płatnymi. Ceny zaćvierdžanyja ministerstvam na pačatku minułaha hodu i z ulikam inflacyi siońnia dastupnyja mnohim. Ale, pa-pieršaje, niama žorstkich kryteraŭ, kali adnu i tuju ž pasłuhu rabić za hrošy, a kali za tak. Dośvied pakazvaje, što ŭ “biaspłatniki” čaściej traplajuć čynoŭniki vysokaha ranhu, kiraŭniki pradpryjemstvaŭ, biznesoŭcy dy inšyja katehoryi, jakija ciažka adnieści da małazabiaśpiečanych. A pa-druhoje, z koštu płatnych pasłuhaŭ tolki 10% idzie na zarobak lekaru. Naprykład, za pryjom adnaho chvoraha terapeŭt atrymlivaje 100 rubloŭ, a pryniaŭšy za dzień 30 čałaviek, jon zarobić 3000 rub. — hrošy ścipłyja. Voś čamu ŭ takich płatnych pasłuhach nie zacikaŭlenyja ni medyki, jakija straciać u zarobkach navat u paraŭnańni ź siońniašnimi akładami, ni chvoryja, jakija, zapłaciŭšy hrošy, buduć čakać novaha ŭzroŭniu absłuhoŭvańnia, a ŭbačać tuju ž haleču i abyjakavaść.
Takim čynam, vyhadu u hetych novaŭviadzieńniach moža znajści tolki dziaržava. Jana zdoleje niešta zekanomić u najbližejšyja hod-dva, ale ŭ perspektyvie ad takich pseŭdareformaŭ karyści nia budzie. Jany tolki padarvuć davier da bolš surjoznych pieraŭtvareńniaŭ, naprykład, uviadzieńnia strachavoj medycyny, i raściahnuć stahnacyju našaha hramadztva na niapeŭny čas. Ale jašče bolš važna razumieńnie taho, što zadačy achovy zdaroŭja nielha vyrašyć izalavana ad inšych prablemaŭ i “dyjahnaz” treba stavić nie asobna medycynie, kamunalnaj słužbie abo sielskaj haspadarcy, a ŭsioj sacyjalna-ekanamičnaj systemie, tady i “lačeńnie” budzie pryznačanaje metanakiravana i kampetentna.
Vasil Aŭramienka, Mahiloŭ
Za što budziem płacić
Medyčnyja ŭstanovy majuć prava brać hrošy za niekatoryja pasłuhi jašče z 1996 h., adnak jany hetym amal nie karystajucca, bo rascenki mizernyja. Dyj dziejničaje zvyčajnaja ŭraŭniłaŭka — za kansultacyju ŭ prafesara i ŭ viaskovaha doktara treba zapłacić adny j tyja samyja 1200 rubloŭ, a medyk ź ich atrymaje rubloŭ 100. Astatnija iduć u “ahulnuju skarbonku” ŭstanovy. Ministerstva achovy zdaroŭja źbirajecca padvyšać ceny na płatnyja medyčnyja pasłuhi, a taksama pavialičvać ich kolkaść. Chutčej za ŭsio, płacić tre budzie za talončyki ŭ paliklinikach, za ŭsie stamatalahičnyja pasłuhi, za častku dyjahnastyčnych analizaŭ. Sacyjalna značnyja pasłuhi, kštałtu lačeńnia suchotaŭ ci rakavych zachvorvańniaŭ, zastanucca darmavymi, jak i vyklik “chutkaj” (płacić za jaje buduć tolki hości Biełarusi z dalokaha zamiežža), dapamoha pry rodach. Biaspłatnymi zastanucca taksama chirurhičnyja aperacyi j asnoŭnyja lačebnyja pracedury.
Rascenki na płatnyja pasłuhi
ŭ dziaržaŭnych paliklinikach Mahilova
Unutrymuskulnaja abo padskurnaja injekcyja 269 rub.
Unutryviennaje kropielnaje ŭviadzieńnie rastvoraŭ (“kropielnica”) 5965 rub.
Zamier arteryjalnaha cisku na dźviuch rukach 538 rub.
Renthienahrama lohkich 4542 rub.
Renthienahrama pazvanočnika 3590 rub.
Renthienahrama čerapa 3832 rub.
Ultrahukavoje daśledavańnie orhanaŭ žyvata 7400 rub.
Indyvidualny post sanitarki (za sutki) 1122 rub.
Znachodžańnie asobaŭ, što dahladajuć pacyjenta
(biez charčavańnia) 6382 rub (z charčavańniem) 8113 rub.
Adzin łožkadzień u 2-miascovaj pałacie palepšanaj
kamfortnaści (bieź lačeńnia) 8844 rub.
Ciapier čytajuć
Na poŭnačy Biełarusi isnavała vielizarnaje voziera — u 150 razoŭ bolšaje za Narač. Jano źnikła ŭ vyniku pryrodnaj katastrofy, ale ślady zaŭvažnyja i siońnia
Kamientary