Minkultury raskazała pra sproby viartańnia biełaruskich kaštoŭnaściaŭ, stračanych padčas vojnaŭ
Pieršy namieśnik ministra kultury Dźmitryj Šlachcin raskazaŭ u efiry STB, što Minkultury sočyć za źjaŭleńniem biełaruskich kaštoŭnaściaŭ, vyviezienych za miežy krainy padčas vojnaŭ, u tym liku na elektronnych tarhach.

«Pierš za ŭsio heta pytańni restytucyi, heta značyć niezakonna pieramieščanych kulturnych kaštoŭnaściej u pieryjad vajennych dziejańniaŭ. My šmat zajmalisia pytańniami datyčna davajennych zboraŭ našych muziejaŭ, u jakich byli zasiarodžany asnoŭnyja kulturnyja kaštoŭnaści, i dziaržaŭnaj biblijateki, ciapier Nacyjanalnaj biblijateki Biełarusi. Napracoŭki peŭnyja byli. My pastupova išli da ŭźniaćcia na sistemnym uzroŭni pytańniaŭ restytucyi, tamu što treba było mieć nieabchodnuju dakumientacyju, dokaznuju bazu, kab u vypadku čaho va ŭstanoŭlenym paradku, u adpaviednaści ź mižnarodnymi pahadnieńniami my mahli zajavić svaje pravy ŭ hetych adnosinach. My praciahvajem pracavać».
Dźmitryj Šlachcin paviedamiŭ, što ministerstva daŭno manitoryć situacyju z vyviezienymi kaštoŭnaściami, naprykład pa Niaśvižskim zamku i jaho arsienale. «Pierš za ŭsio toje, što tyčycca achoŭnaha ŭzbrajeńnia, u narodzie — daśpiechaŭ. My viedajem rečy, jakija byli padorany ŭ svoj čas Mietrapoliten-muzieju, inšym muziejam albo pradadzieny praz aŭkcyjony. I my pa anałohii pačynajem ustanaŭlivać hetyja rečy, jakija zachavalisia ŭ nas. U nas jość pradmiety konskaha daśpiecha XVI stahodździa, 1520 hoda, Niurnbierh. Heta dastatkova znakavyja rečy, i dla luboha muziejnaha zboru jany ŭjaŭlajuć vielmi vialikuju cikavaść. Pa zachavanych ulikovych abaznačeńniach na hetych pradmietach my razumiejem, nie majučy navat invientaroŭ, nie majučy nijakaj ulikovaj dakumientacyi, što my pa pryncypie anałohii, kali štości ŭbačym padobnaje, možam skazać adrazu — heta niaśvižski arsienał i z hetym treba pracavać».
Hetak ža sama Minkultury pracuje i pa knižnych pomnikach. «My vydatna razumiejem: jość tyja ž Biblii Francyska Skaryny, jakija nie padpadajuć pad katehoryju restytucyi. U ich jość svaja historyja, jak adzin z kanvalutaŭ, jaki zachoŭvajecca ŭ Vierchniełužyckaj biblijatecy ŭ Hiermanii. Tam jość svaja historyja. Heta kniha ni razu nie źjaŭlałasia na terytoryi Biełarusi, ale razam z tym u nas byŭ vopyt ekspanavańnia hetaha kanvaluta tut, u našaj krainie. Heta absalutna narmalnaja praktyka, a pa astatnich momantach my sprabujem adsočvać».
Pry hetym Šlachcin nie zhadvaje, što mnohija biełaruskija kaštoŭnaści ciapier znachodziacca ŭ rasijskich kalekcyjach.
Pieršy namieśnik ministra prainfarmavaŭ, što zaraz idzie rabota pa viartańni z Hiermanii knižnych pomnikaŭ ź biblijatečnaha fondu davajennaha zboru adnoj ź biełaruskich VNU.
Ciapier čytajuć
Na poŭnačy Biełarusi isnavała vielizarnaje voziera — u 150 razoŭ bolšaje za Narač. Jano źnikła ŭ vyniku pryrodnaj katastrofy, ale ślady zaŭvažnyja i siońnia
Kamientary