Jechaŭ nadoječy ŭ haradzkim aŭtobusie. Na adnym ź siadzieńniaŭ čornaj farbaj namalavany vialiki fašystoŭski kryž. Anichto nie aburaŭsia. Usio cicha — cip-top, nibyta tak i treba, nibyta hetak zaŭždy i było. Vidać, hetaja svastyka ŭ aŭtobusie ŭžo nia pieršy dzień.
Chutčej za ŭsio, namalavali hety kryž zusim nie idealahična padkavanyja na «Majn kampf» neafašysty i nie brytahałovyja RNAšniki, a zvyčajnyja smarkačy z 6—8 klasaŭ, jakim paprostu niama čym zaniacca.
Nieadnarazovyja napadki vandałaŭ źviedvali i barysaŭskija habrejskija mohiłki. I tam sprava zusim nie ŭ skinchiedach. Viedaŭ adnaho chłopca, jaki raspaviadaŭ mnie, jak jon ź siabrami «viesieła» pravodziŭ čas na tych mohiłkach. Kali ja spytaŭ, na jakuju trascu jon buryŭ nadmahilnyja pomniki, jon ci nie sa «śviatoj» ščyraściu adkazaŭ: «Dyk heta ž prykolna!»
Źjaŭleńnie svastyki ŭ aŭtobusie papiaredničała śviatkavańniu 60-hodździa vyzvaleńnia Biełarusi, jakoje pradstaŭniki ŭłady abiacali adznačyć superpampezna. Na idealahizacyi i mitalahizacyi minułaj vajny budujecca padmurak sučasnaj dziaržaŭnaj idealohii, jakaja apošnimi hadami siłaj nasadžajecca moładzi praź pijanieryju i BRSM. Prymus natykajecca na supraciŭ u junačych hałovach. Ułada bieź pierapynku padkreślivaje svaju duchoŭnuju poviaź z «našymi», tamu buntaram nie zastajecca ničoha inšaha, jak pierajści ŭ lahier voraha.
Nijakaja idealohija nia moža być nasadžana prymusam źvierchu. Jana pavinna być zrazumiełaj kožnamu hramadzianinu krainy z malenstva. Mahčyma, ja havaru ŭ niečym banalnyja rečy, ale najpierš idealohija pavinna hruntavacca na movie, historyi, kultury, tradycyi tytulnaj nacyi, a nie na sumnieŭnaj čužoj historyi.
Voś u takoj atmasfery abyjakavaści i sustreŭ Barysaŭ Dzień Respubliki. Spadziajusia, što ŭrešcie zamažuć svastyku, a to, daliboh, soramna pierad veteranami. Nadpisy «Zubr» vuń ža jak chutka zafarboŭvajuć.
Źmicier Pankaviec, Kastryca
Kamientary