Uładzisłaŭ Zavalniuk

«Za apošnija hady — čatyry cudy Maci Božaje Budsłaŭskaje»

Sioletni fest u Budsłavie supaŭ z 500-hodździem miastečka. U 1504 h. vialiki kniaź litoŭski j karol polski Alaksandar Jahielončyk padaravaŭ manacham-franciškanam 600 morhaŭ lesu. Z taho času pajšła historyja kaściołu i miastečka. U 1588 h. tut adbyŭsia cud źjaŭleńnia Maci Božaj, a ŭ 1613 h. kaściołu byŭ padaravany abraz Božaj Maci, jaki akazaŭsia cudatvornym. Z 1990-ch Budsłaŭski kaścioł iznoŭ staŭ centram festaŭ. Pra Budsłaŭ i značeńnie pilihrymak u śviatyja miaściny karespandentu «NN» raspaviadaje probašč mienskaha Čyrvonaha kaściołu Śviatych Symona i Aleny Ŭładzisłaŭ Zavalniuk.

Uładzisłaŭ Zavalniuk: Užo ŭ časy Vialikaha Kniastva Litoŭskaha ludzi ŭ Budsłaŭ išli nia tolki ź bližejšaj akruhi (možna zhadać chacia b Łatviju). Pilihrymki majuć vialikuju duchoŭnuju značnaść: sam ruch viernikaŭ u klaštar ci da manachaŭ-pustelnikaŭ možna paraŭnać z rucham kryvi ŭ arhaniźmie čałavieka. Heta praces abnaŭleńnia, praces žyćcia! Ludzi bačać novyja miaściny svajho kraju, znajomiacca ź inšymi ludźmi. Heta ludzi, zaniatyja dobrymi dumkami 3—5 dzion. U Polščy pilihrymki da Čanstachovy doŭžacca 27 dzion: čałaviek biare adpačynak i idzie piechatoju z Hdańsku ŭ Čanstachovu. I što cikava, tyja, chto adzin-druhi raz pajšoŭ u pilihrymku, zaŭsiody žadajuć iści jašče. Heta pakazvaje, što dziejničaje niejki vyšejšy duch.

Kab u nas abudzić duch u ludziej, treba zaklikać, kab jany išli pilihrymami — ci ŭ Budsłaŭ, ci ŭ Žyrovičy (za Słonimam), ci ŭ Trakieli (za Lidaj), ci ŭ Hudahaj, ci ŭ Łahišyn (pad Pinskam).

«NN»: Ci stanie Budsłaŭ dla Biełarusi tym, čym dla palakaŭ jość Čanstachova?

U.Z.: Pieršyja aficyjnyja zvaroty ŭ dziaržaŭnyja struktury, kab dali 2 lipienia dziaržaŭny vychadny dzień, byli ŭ 1991 h. Tady jakraz u parlamencie vyznačalisia śviaty: pryznačyli Božaje Naradžeńnie, Vialikdzień (druhi dzień), Dziady i Dzień maci Božaje Budsłaŭskaj. Heta ŭsio było aficyjna!

Ciapier my tolki razhortvajem pracu. 10—12 hod — heta tolki pieršyja parastki. Sioleta ŭpieršyniu nia tolki ŭ Eŭropie, a moža, i ŭ śviecie my raspačali tradycyju pilihrymki na rovarach. Ad našaha kaściołu 29 čałaviek jechali pilihrymami 4 dni. Vielmi mnohich heta intryhuje, ludzi cikaviacca. Na nastupny hod budzie ŭžo chmara!

«NN»: Viadomy cudy, jakija adbyvalisia ŭ Budsłavie raniej. A ciapier ci byvajuć jany?

U.Z.: Za apošnija hady ŭžo čatyry vypadki dapamohi Maci Božaje. Adno zdareńnie — u Hłybokim: małady čałaviek trapiŭ u aŭtaavaryju, vosiem dzion lažaŭ u Połacku biez anijakaj nadziei. Lekary skazali maci: «Usio, zabirajcie». Jana źviarnułasia da Maci Božaj — i adbyŭsia cud: siońnia hety čałaviek skončyŭ universytet, pracuje i ŭdziačny Maci Božaj. Padrabiaźniej pra ŭsie hetyja vypadki ja b chacieŭ padrychtavać anał.

My nie źbirajemsia na pustym miescy «raźdźmuchvać» słavu hetaj śviatyni — Maci Božaja skazała: «Sam Syn usłavić». Pa-pieršaje, tudy treba vielmi mnoha ŭkłaści materyjalnych srodkaŭ. Što kazać, kali tam niama navat elementarnych naviesaŭ nad płoščaj, dzie ludzi mahli b schavacca ad daždžu. Sioleta, naprykład, usie pramokli da nitki.

Pa-druhoje, Budsłaŭ nie pavinien być centram tolki raz na hod — non-stop kruhły hod! Chto pažadaŭ by naviedać Maci Božuju — sieŭ na aŭtobus i pajechaŭ. Značyć, treba arhanizavać nievialiki hatel, stałoŭku (moža, nia samaj vysokaj jakaści, ale z dastupnymi cenami). Treba, kab čałaviek moh niešta kupić na pamiać — knihi, fotaalbomy, buklety pra hetuju miaścinu.

«NN»: Ci šmat ludziej było sioleta na feście?

U.Z.: Na nabaženstvie tysiač 10—15 stajali na płoščy, ale dalej — mora ludziej. Jany byli na nabaženstvie ŭ 7 ci 10 hadzinaŭ i na 13 užo nie pajšli. Uvieś čas jany źmianialisia.

Poŭnaściu hety artykuł možna pračytać u papiarovaj i pdf-versii "Našaj Nivy"

Hutaryŭ Adam Voršyč

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0